بسياري از رانندگان نسبت به تابلوهاي راهنمايي و رانندگي كه در خيابانها و جادهها نصب شدهاند بيتفاوت هستند كه اين امر ميتواند نشانه تعارض راننده با قانون باشد.
تعارض با قانون دلايل زيادي ميتواند داشته باشد. جامعهشناسان معتقدند زماني كه قانون منافع واقعي شخص را تأمين نميكند يا در مقابل اميال او قرار دارد، قانونگريزي اتفاق ميافتد. مثلاً رانندهاي كه براي كوتاه كردن مسيرش بدون توجه به تابلو ورود ممنوع از مسير عبور ميكند، قانون را در مقابل منافع و اميالش مييابد. يعني قانون باعث ميشود كه او مسافت طولانيتري را طي كند، بيشتر خسته شود و سوخت بيشتري مصرف كند. اما اين ظاهر قضيه است. پشت پرده زحمتهايي كه قانون به ما تحميل ميكند، منفعتي است كه اين دسته از رانندگان نسبت به آن بياعتنا هستند. آن منفعت بزرگتر، امنيتي است كه رعايت قانون به همه افراد جامعه ميدهد.
نميخواهم بگويم كه قانون هيچگاه خطا ندارد يا در تمام شرايط قابل اجرا است. مثلاً تهران پر است از تابلوهاي توقف ممنوع، در حالي كه به اندازه كافي محل پارك خودرو وجود ندارد. آيا تمام اين موارد ميتواند مجوزي باشد براي بيقانوني؟ مسلماً رعايت قوانين - حتي اگر ناقص يا غلط باشند - بهتر از بيقانوني است. آن رانندهاي كه حرفش را زديم و براي زودتر به مقصد رسيدن، ورود ممنوع ميرود، تنها خودش را ميبيند و تنها به منافع خودش فكر ميكند در حالي كه قانون و قانونگذار به منافع جمع و جامعه ميانديشند.
البته گاهي هم بيقانوني، محصول حواسپرتي يا ندانستن قانون است. در حقيقت شخص قصد قانونشكني و بيحرمتي به علائم راهنمايي و حريم جامعه را ندارد، بلكه اين علائم را نميشناسد يا موقع رانندگي حواسش جمع نيست. بد نيست براي يادآوري هم كه شده نگاهي به آييننامه و معناي تابلوهاي راهنمايي و رانندگي بيندازيم.
تابلوهاي راهنمايي به سه دسته كلي تقسيم ميشوند:
تابلوهاي دايره با زمينه سفيد و نوار حاشيه قرمز. اينها تابلوهاي بازدارندهاند، ممنوعيت را نشان ميدهند و داراي ضمانت اجرايي هستند. مثل تابلوي ورود ممنوع.
تابلوهاي مثلث با زمينه سفيد و نوار حاشيه قرمز. اين تابلوها اخطاري يا اعلام خطر هستند.
تابلوهاي اخباري يا اطلاعاتي كه معمولاً با زمينه آبي و نوشتههاي سفيد هستند اما انواع متنوع ديگري از نظر رنگ و شكل نيز دارند و توصيههاي عمومي ميكنند.
دانستن همين سه خط كوتاه و حرمت گذاشتن به اين تابلوها باعث خواهد شد كه تصادفات و خطرات رانندگي به مقدار زيادي كاهش بيابد. به اميد روزي كه همه ملتزم به اين قوانين باشيم.
*معاون آموزش و فرهنگ ترافيك پليس راهور تهران
