درست در بحبوحه اكران جهاني دنباله فيلم «300» كه در آن باز هم خشايارشا، شاه هخامنشي به شكل يك موجود وحشي و حيوان صفت به نمايش درميآيد، روز گذشته از كتيبهاي تازه كشف شده در استان آذربايجانشرقي كه برخي به آن نسبت «دومين منشور حقوق بشر ايران» را ميدهند، رونمايي شد. كتيبهاي سنگي و نادر كه به گفته مديركل اداره ميراث فرهنگي استان آذربايجان شرقي موضوعي اجتماعي داشته و به جامعه شاد ايران باستان اشاره دارد.
به گزارش «جوان»، اخيراً مأموران نيروي انتظامي استان آذربايجان شرقي در عمليات ضد قاچاق خود موفق به توقيف مجموعهاي از اشياي تاريخي از قاچاقچيان شدند كه از ميان اين آثار يك كتيبه سنگي ارزشمند متعلق به عصر خشايارشا هخامنشي كشف شد. برخي رسانهها به لحاظ اهميت اين كتيبه سنگي را دومين منشور حقوق بشر ايران قلمداد كردند اما تراب محمدي، مدير كل ميراث فرهنگي آذربايجان شرقي در گفت و گو با «جوان» نظير چنين اطلاقهايي را تا پيش از انجام مطالعات پژوهشي روي آن، مطلقاً مردود دانست. به گفته او، اين كتيبه احتمالاً محصول يكي از كاوشهاي غيرقانوني قاچاقچيان بوده است كه متن آن توسط يكي از دكترهاي باستانشناس و زبانشناس ايراني منتشر شده است. محمدي در گفتوگو با «جوان» درباره تفاوت اين كتيبه سنگي با ديگر كتيبههاي سنگي ايراني به خصوص منشور كوروش گفت: «معمولاً متن تمام كتيبهها به يك حادثه تاريخي، موضوع سياسي، نظامي و حتي اقتصادي اشاره دارند، در حالي كه موضوع متن كتيبه تازه كشفشده اجتماعي است. متن آن مبتني بر اين است كه يك آباداني ايجاد شده و شاه از ديگران دعوت كرده است كه بيايند و اين شادي را ببينند. او خواسته است كه فرح و روحيه اجتماعي مردم دايره حكومتي خود را به ديگران نشان دهد.» به گزارش «جوان»، در بخشي از ترجمه متن اين كتيبه كه در 17 سطر و به دو زبان هخامنشي و عيلامي نگارش شده چنين آمده است:
{خداي بزرگ است} اهورامزدا كه بزرگترين خدايان {است} كه اين بوم را آفريد كه آن آسمان را آفريد كه مردم را آفريد كه شادي را براي مردم آفريد كه خشايارشا را شاه كرد يك شاه از بسياري يك فرمانروا از بسياري گويد خشايارشا شاه هنگامي كه شادي مردم سرزمين من را ببيني بر تو آشكار خواهد شد كه من آنان را خشنود كردم پيش از من داريوش شاه كه پدر من بود او به خواست اهورامزدا مردم بسياري را خشنود كرد اهورامزدا...... با {ديگر} خدايان شهرياري مرا و آنچه را كردم.
محمدي همچنين درباره اطلاق عنوان دومين منشور حقوق بشر ايران به اين كتيبه نيز توضيح داد: «ما چنين اطلاقي نكرديم و اگر كسي چنين تصوري دارد، ما آن را تأييد نميكنيم. هنوز فرصتي براي انجام مطالعات علمي روي اين كتيبه فراهم نشده است و بايد در جريان همايش قريب الوقوع پژوهشي كه تا پيش از پايان سال جاري برگزار خواهد شد به سؤالات و جزئيات بسياري درباره اين كتيبه سنگي پاسخ داد.» مديركل ميراث فرهنگي آذربايجان شرقي درباره محل اكتشاف اين كتيبه سنگي نيز خاطر نشان كرد: «محل كشف اين كتيبه سنگي بايد به لحاظ علمي كشف شود؛ با يك مطالعه علمي كوچك باستانشناسان بلافاصله ميتوان با بررسي خاك و سنگي كه كتيبه از روي آن ساخته شده است، درباره محل اكتشاف آن نظر داد.» كتيبه جديد در حالي كشف شده است كه دنباله فيلم 300 با نمايش چهرهاي اهريمني و خونريز از خشايارشا به زودي اكران جهاني ميشود. حال آنكه به گفته كارشناسان، اين كتيبه متعلق به عصر خشايارشا حقانيت ادعاي ايران در نوعدوستي، صلح و شادي براي همگان را اثبات ميكند! بر اساس اين گزارش، اين كتيبه پس از نمايش عمومي يك هفتهاي در موزه آذربايجان شرقي براي انجام مطالعات تكميلي و علمي سريعاً به تهران و آزمايشگاه سازمان مركزي ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري انتقال داده خواهد شد.
