آيا بايد نمايش چهره انبيا در قالب انيميشن‌ها از سوي علما اجازه داده شود؟

نمايش چهره انبيا در انيميشن‌هاي ايراني مسبوق به سابقه است

سالانه شمار زيادي از توليدات تلويزيوني و راديويي در كشورمان به آثاري با محوريت زندگي انبياي الهي اختصاص دارد و نمايش يا عدم نمايش چهره انبياي الهي در قالب محصولات سينمايي و تلويزيوني بحثي ريشه‌دار و پيچيده است؛ در حالي كه برخي مسائل عرفي در جامعه نمايش چهره انبياي الهي را بر‌نمي‌تابد اما بسياري از هنرمندان در كشورمان بر اين باور هستند كه همگام با رقابت با محصولات پر زرق و برق عرصه سينما و تلويزيون بايد در راه جذاب كردن اين قبيل محصولات ديني و مذهبي گام برداشت و ممنوعيت عرفي نمايش چهره انبيا در قالب فيلم يا انيميشن‌هاي سينمايي و تلويزيوني را از ميان برداشت.  وقتي فيلم «‌محمد(ص)‌» مجيد مجيدي با هزينه ميلياردي وارد چرخه توليد شد چندين حاشيه، اين پروژه را به يكي از پر حرف و حديث‌ترين پروژه‌هاي سينمايي جهان اسلام تبديل كرد. در ابتدا لقب پرهزينه‌ترين پروژه سينمايي جهان اسلام، فيلم «‌محمد (ص)‌» مجيد مجيدي را پر‌آوازه كرد هر چند مدتي بعد يك كشور عربي در گود رقابت با ايران، ساخت فيلمي پر‌هزينه‌تر از فيلم مجيدي را كليد زد. در قدم دوم نوبت به شايعاتي مبني بر احتمال نمايش چهره نبي اكرم در فيلم مجيدي رسيد تا در عرض مدتي كم موج حاشيه‌سازي كشورهاي عربي و جماعت تند‌روي جهان اسلام عليه فيلم مجيدي راه بيفتد كه چندي بعد با تكذيب نمايش چهره حضرت محمد (ص) اين موج خشم فروكش كرد؛ هر چند برخي كارشناسان در داخل كشورمان اين حركت را يك نوع عقب‌نشيني قلمداد كردند و مدعي بودند كه فيلمنامه فيلم «‌محمد (ص» بر مبناي نمايش چهره پيامبر اسلام نگاشته شده است؛ از اين قبيل واكنش‌ها به چهره انبياي دين اسلام بسيار است؛ واكنشي كه بخش عمده آن ريشه در برخي عرف‌هاي جا افتاده نزد مردم مسلمان جهان دارد اما در دنياي هنر، سينما، تلويزيون و به خصوص دنياي انيميشن كه مخاطبان آن قشر كودك و نوجوان است راه‌هاي ايجاد جاذبه بيشتر به سوي موضوعات مهم و حساسي چون مباحث مذهبي و ديني را نبايد محدود كرد؛ واقعيتي كه هنرمندان اين عرصه‌ها خواستارش هستند اين است كه نمايش چهره انبيا در قالب انيميشن‌ها از سوي علما اجازه داده شود. پيشتر چهره انبيا در برخي انيميشن‌هاي ايراني به نمايش در‌آمده بود. در يكي از اين انيميشن‌ها چهره حضرت ابوالفضل(ع) نشان داده شد. همچنين در بسياري از انيميشن‌هاي ايراني چهره پيامبران اديان ديگر بعضاً به نمايش كشيده مي‌شود؛ در صنعت سينما و تلويزيون ساير كشورها همچون فيلم‌هاي امريكايي، چهره حضرت عيسي (ع) و نيز چهره پيامبراني چون موسي، نوح و ابراهيم بارها به نمايش در‌آمده است. پيشتر چهره حضرت يوسف (ع) در قالب سريال ايراني پرمخاطب «‌يوسف پيامبر‌» فرج‌الله سلحشور از شبكه اول سيما پخش مي‌شد اما در مورد دين اسلام كمتر انيميشني اقدام به نمايش چهره انبياي الهي كرده است. يك انيماتور به ايسنا گفته است كه در هيئت‌هاي مذهبي و دسته‌هاي عزاداري تصاوير جذابي از چهره‌هاي ائمه مشاهده مي‌شود كه هيچكس نشان دادن آنها را نهي نمي‌كند اما از قضا اجازه نمي‌دهند كه همين تصاوير در انيميشن كار شود. به گفته او بسياري از عرف‌ها هستند كه خيلي دست و پاگيرند، در حال حاضر در جامعه ما خيلي از مسائل عرفي وجود دارد كه حتي در قانونمان نيز وجود ندارند و در واقع خودسانسوري‌هاي ناخواسته‌اي هستند. اكنون با وجود تمام انتقاداتي كه به برخي عرف‌ها وجود دارد و نيز با وجود اصرار به پايبندي به برخي حرمت‌ها كه از عرف جامعه‌ نشأت گرفته است و اما در مذهب جايي ندارند موضوع نمايش يا عدم نمايش چهره انبيا در قالب‌هاي تصويري به ويژه انيميشن همچنان به يك كلاف پيچيده و سر‌درگمي مي‌ماند كه باز كردن گره آن، زمان كافي مي‌خواهد.