اگرچه به زعم كارشناسان « طرح مسكن مهر» بزرگترين طرح توسعهاي در طول تاريخ مسكن ايران به شمار ميرود اما گويا تيم اقتصادي دولت قصد دارد با برقراري ارتباط بين تورم و طرح مسكن مهر هم نقطه قوت دولت نهم و دهم را با بيانصافي ضعف جلوه دهد و هم اينكه براي تحقق وعدهها و شعارهايي كه صرفاً تبليغاتي به نظر ميرسد، زمان بيشتري براي خود بخرد.
به گزارش «جوان» ابتدا طيب نيا وزير اقتصاد و سپس آخوندي وزير راه و شهرسازي با زير سؤال بردن خدماتي چون طرح مسكن مهر نيمي از تورم موجود كشور را به خشتهاي مسكن مهر ارتباط دادند. اين در حالي است كه همه ميدانند عدم پاسخگويي مناسب به تقاضاي مسكن دردولتهاي پيشين دولت نهم را به فكر انداخت تا با طراحي طرحي به نام مسكن مهر جور تمامي عرضههاي به تأخير افتاده مسكن را يك تنه به دوش بكشد. اگرچه جمعيت جوان امروز خيلي وقايع بخشهاي مختلف اقتصادي سالهاي پس از جنگ تحميلي را دنبال نكرده يا در صورت دنبال كردن چندان به خاطر ندارد اما حقيقت آن است كه ريشه مشكلات بخشهاي مختلف اقتصادي در دولتهاي گذشته نهفته است.
عدم به شمار آوردن متولدين دهه 60در سياستهاي حوزه مسكن دولت هاشمي و بيتوجهي به عرضه مسكن در دوره وزارت مسكن آقاي آخوندي و انتقال اين ديدگاه اشتباه به دولتهاي پس از ايشان چالش اقتصادي به نام انباشت تقاضاي مسكن را گريبانگير دولت اول آقاي احمدينژاد كرد.
تقاضا را عشق است
اين در شرايطي بود كه نسخه ابتدايي مديران سلف وزارت مسكن به دولت نهم براي تنظيم بازار مسكن نيز بر پايه افزايش وام خريد مسكن (تقويت طرف تقاضا) تهيه شده بود كه اين نسخه بلافاصله پس از مدتي اجرا توسط دولت مردود اعلام شد و پس از آن طرحي به نام مسكن مهر كه برپايه رشد توليد مسكن اقشار كمدرآمد جامعه تهيه و تدوين شد پا به عرصه اقتصادي ايران گذاشت.
تا پيش از دولت نهم وزراي مسكن تنها به تقويت طرف تقاضاي مسكن از طريق ارائه تسهيلات ميپرداختند و همين ديدگاه موجب شد گپ يا فاصله عرضه و تقاضا با توجه به رشد جمعيت كشور هر روز بيشتر و بيشتر شود.
تيشه مسكن مهر بر ريشه مافياي مسكن
از مزاياي طرح مسكن مهر ميتوان به ارزانسازي در عين رعايت استانداردهاي لازم، ساخت مسكن در تيراژ بالا و پايين آمدن سهم هزينههاي ثابت در هر متر (هزينههايي مثل نقشهكشي، نظارت، نيروي انساني و...)، پرهيز از تجملگرايي، افزايش اميد به خانه دار شدن در اقشار كمدرآمد جامعه، امتياز استفاده از تسهيلات ارزان قيمت با بروكراسي بسيار كمتر از تسهيلات قبلي اشاره كردكه موارد فوق تيشهاي بر ريشه مافياي مسكن كشور بود.
شايد واژه مافياي مسكن چندان به گوش مردم جامعه نخورده باشد اما طي سالهاي 85و 86كه به سالهاي سونامي قيمت مسكن معروف است، مافياي مسكن درصدد خريد تمامي آپارتمانهاي تكميل شده و نيمهكاره در كلانشهرهايي چون تهران برآمد كه البته بخشي از عمليات خريد به دليل هوشياري دولت وقت ناكام ماند و همين امر موجب پيداش ماليات بر معاملات مكرر مسكن شد.
افشاكننده داستان مافيا
مصطفي قليخسروي رئيس اتحاديه املاك كشوري به دليل برخورداري از اخبار نقل و انتقال مسكن اولين نفري بود كه داستان مافياي مسكن را پس از دو سال در سال 88 فاش كرد و مدعي شد كه مافياي مسكن سال 86كه به سال سونامي قيمت مسكن معروف بود اقدام به خريد گسترده ساختمانهاي خالي و نيمهكاره كردند كه با هوشياري دولت بخشي از سناريوي آنها اجرايي نشد.
بر پايه اظهارنظر كارشناسان اگر دولت نهم طرحي چون مسكن مهر را اجرايي نميكرد و قيمت مسكن با ثبات همراه نميشد، تورم در سالهاي ابتدايي دولت از مرز 50درصد هم ميگذشت. از اين گذشته بخش قابل ملاحظهاي از اشتغال كشور مرهون اجرايي شدن طرح فوق به شمار ميآيد.
با توضيح فوق ميتوان متوجه شد كه چرا سالها است حملات پي در پي به طرح مسكن مهر صورت ميگيرد.
مسكن مهر مداخله بيسابقه در اقتصاد بود
در اين بين در پي اظهارات شنبه شب وزير اقتصاد در رسانه ملي وزير راه و شهرسازي عباس آخوندي نيز يكشنبه شب در برنامه گفتوگوي ويژه خبري شبكه دو سيما افزود: طرح مسكن مهر مداخله عظيم و گسترده و بيسابقه در اقتصاد است و در تاريخ مسكن ايران چنين مداخلهاي نداشتيم.
وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا طرح مسكن مهر در دولت يازدهم ادامه مييابد، گفت: بايد ديد چقدر امكان تداوم آن وجود دارد ضمن آنكه منابع مالي آن نيز بايد وجود داشته باشد. همچنين از مردم بايد سؤال شود كه آيا اجراي طرح مسكن مهر را قبول ميكنيد يا افزايش تورم را؟
وزير راه و شهرسازي با اشاره به اينكه اجراي طرح مسكن مهر عمدتاً با تزريق منابع بانك مركزي و نه منابع بانكها صورت گرفته است، گفت: براساس گزارش آقاي بهمني بيش از 40 درصد افزايش پايه پولي كشور ناشي از طرح مسكن مهر است.
بدون پس انداز، مسكن بيمسكن
آخوندي در پاسخ به اين پرسش كه راهكار شما براي كنترل بازار و قيمت مسكن چيست، گفت: بدون پسانداز كردن امكان خانهدار شدن نيست و كسي بگويد شما را با يك ميليون تومان خانهدار ميكنم عملي نيست و در حد شعار است.
آخوندي افزود: بايد صندوق پساندازي باشد كه به اندازه شش يا هفت برابر پسانداز مردم تسهيلات دهد يعني اگر كسي 10 ميليون در اين صندوق پسانداز داشت بايد 60 ميليون تومان تسهيلات بگيرد.
در اين بين عضو كميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي در گفتوگو با «جوان» در واكنش به سخنان وزير راه و شهرسازي اظهار داشت: بهتر است دولت جديد برنامههاي خود را در حوزه مسكن كه يكي از دغدغههاي اصلي مردم است، عملياتي كند. لاهوتي افزود:مشكل مسئولان اين است كه اثرگذاري مسكن مهر را تنها در كلانشهرها ارزيابي ميكنند. اين طرح آثار مثبت غيرقابلانكاري در استانهاي مختلف داشته است.
لاهوتي در ادامه با اشاره به اظهارات كابينه اقتصادي دولت مبني بر سهم 50درصدي مسكن مهر بر تورم كنوني اظهار داشت: اينگونه اظهارات دردي را دوا نخواهد كرد و تنها بخش مسكن را ملتهب خواهد كرد. لاهوتي ادامه داد: اعطاي وام به مسكن مهر باعث افزايش نقدينگي زيادي نشد و بر بازار تأثير منفي نداشت زيرا براي توليد و ساخت به كار گرفته شد. اين عضو كميسيون عمران با يادآوري اشتباه دولتهاي پيش از دولت نهم مبني بر اعطاي وام خريد به متقاضيان مسكن خاطرنشان كرد: اعطاي وامهاي خريد مسكن سبب دامن زدن به تورم و گراني بود اما وام مسكن مهر براي ساخت بوده و اثر غير تورمي داشته است.
وي افزود: اگر مسكن مهر در سراسر كشور اجرايي نميشد جمعيت شهرها افزايش بيشماري مييافت و در پي آن هزاران چالش رخ ميداد.