تصوري كه از يك تهيهكننده سينما و تلويزيون در ذهن ما وجود دارد، چيست؟ احتمالاً شبيه همان تصويري است كه غالباً در برنامههاي طنز به آن پرداخته ميشود. تهيهكننده بايد آدمي سن و سالدار، جا افتاده احتمالاً با شكمي برآمده و كمي هم عصبي باشد، اما گويا تلويزيون ميخواهد اين تصور ذهني غلط را در ذهن ما بخشكاند به همين دليل در كنار ساخت سريال، دست به كار توليد تهيهكننده نيز زده است. تهيهكنندههايي كه به لطف جعبه جادو يك شبه ره صد ساله را پشت سر ميگذارند. سال گذشته بود كه سفارش ميلياردي آستان قدس رضوي به يك دختر بازيگر، آن هم بازيگر كمتر شناخته شدهاي كه نقشهاي كوچكي را در چند اثر بازي كرده بود، جار و جنجال زيادي به پا كرد. آن زمان بحث اينكه چرا بايد سرمايهاي ميلياردي در اختيار آدمي بيتجربه گذاشته شود، يادداشتها و گزارشهاي زيادي نگاشته شد اما روند واگذاري تهيهكنندگي به بيتجربهها هنوز هم ادامه دارد.
سريال «دودكش» كه از جمله سريالهاي مناسبتي ماه رمضان است و از شبكه اول سيما پخش ميشود، نمونهاي از اين نوع واگذاريها است. شبكه ايران در گزارشي به آخرين نمونه از اين تهيهكنندگان آماتور پرداخته و به سراغ «دودكش» رفته است. تهيهكننده سريال «دودكش» يك خانم 26 ساله است به نام زينب تقوايي؛ خانمي جوان كه كمترين تجربهاي در حيطه سينما و تلويزيون نداشته و به واسطه ارتباط نزديكي كه با معاون سيما داشته مسئوليت مهم تهيه يك سريال به وي سپرده شده است.
جالب اينجاست كه اگر ليست عوامل توليد سريال «دودكش» را بررسي كنيم، ميبينيم از كارگردان آن محمدحسين لطيفي گرفته تا مرتضي غفوري فيلمبردار آن و حتي صدابردار آن امير حاتمي جملگي از باتجربههاي شاخههاي كاري خويش هستند و همين تجربه بالا بوده كه باعث شده سريال هم سروشكل آبرومندي داشته باشد اما اينكه چطور است در كنار اين آدمهاي باتجربه يك تهيهكننده كاملاً بيتجربه در رأس كار قرار گرفته، به شدت اعجابآور است.
در اين گزارش، هارون يشايايي، تهيهكننده باسابقه سينما با آثاري مانند«هامون» و «ناخدا خورشيد» در مورد وضعيت تهيهكنندگي و به كارگيري افرادي بدون سابقه ميگويد:«آنچه مشخص است اينكه تهيهكنندگي به پستي كاملاً كليشهاي در سينما و تلويزيون بدل شده و مديران ما ترجيح ميدهند آدمهاي معتمد خودشان را حتي به قيمت اينكه كمترين ربطي به اين صنعت نداشته باشند به نام تهيهكننده پروژهها جا بزنند به دو علت؛ اول اينكه آدمهاي باتجربه زيربار توصيههاي سفارشي مديران بالادست نرفته و كيفيت را فداي چندرغاز مال دنيا نميكنند و دوم اينكه آدمهاي باتجربه اهل بلهقربانگويي نبوده و نظر شخصي خود ولو اينكه خيلي هم تند و گزنده باشد به مدير بالادستي اعمال ميكنند. مديران اين سالهاي ما هم كه تاب شنيدن نازكتر از گل را ندارند، طبيعي است كه دور نام باتجربهها را خط كشيده و خود به توليد تهيهكننده روي ميآورند!»
