
يكي از مشكلاتي كه هميشه پروژههاي عظيم سينمايي و تلويزيوني با آن دست و پنجه نرم كردهاند، اين است كه به دليل نبود يك شهرك جامع سينمايي، معمولاً هر پروژه مجبور است كه دكورهاي خود را با صرف هزينههاي زيادي بسازد و در آخر آن را رها كند تا از بين برود و باز هم براي شروع پروژهاي ديگر مجبور ميشوند دكورهاي جديدي را ساخته و نصب كنند. ساخت دكورهاي عظيم در سريال فاخر بسيار مشهودتر و معمولتر است. سريالهاي تاريخي كه معمولاً به حوادث صدر اسلام ميپردازند و يك دوره تاريخي را مد نظر دارند.
سريالهاي تاريخي براي وفادار ماندن به تاريخ نميتوانند محيط، بافت و دكوپاژي متفاوت با معماري و نوع شهرسازي دوره تاريخي خود داشته باشند. شايد يك كارگردان بنا به علاقه شخصي يا تعريف خاصي كه از يك صحنه در فيلمنامه شده است، لازم بداند تغييراتي جزئي در كليت دكورها بدهد اما در مجموع نميتوان سريال تاريخي را به صورت انتزاعي و دور از وقايع ساخت. در اين ميان اما هيچ گاه ارادهاي مشخص براي ساخت يك شهرك سينمايي جامع كه در برگيرنده نيازهاي سريالهاي فاخر و فيلمهاي عظيم سينمايي است، وجود نداشته است. به تاريخچه فيلمها و سريالهاي تاريخي ساخته شده در ايران كه نگاه بيندازيم، تنها نمونه باقي مانده از دكورها، كار عظيم مرحوم علي حاتمي است كه براي ساخت سريال به يادماندني هزار دستان، قدم بزرگي برداشت و تصوير ايران اواخر قاجار و پهلوي اول را در شهرك سينمايي غزالي ماندگار كرد.
اين شهرك امروزه علاوه بر آنكه محل فيلمبرداري بسياري از فيلمها و سريالها به شمار ميرود به عنوان يكي از جاذبههاي گردشگري تهران، ميزبان تهرانگردان و ايرانگردان است كه ميخواهند در حال و هواي فيلمهاي حاتمي قرار بگيرند و خود را چند دهه به عقب برگردانند. ميراثي كه حاتمي از خود به جاي گذاشت، امروزه جاذبه توريستي است كه ميتواند هزينههاي نگهداري خود را از طريق درآمدهاي ناشي از جذب گردشگر تأمين كند. اما ساير سريالها چه شدند؟ كسي يادش هست كه در سريال امام علي (ع) چه چيزي بر سر دكورها آمد؟ فرج الله سلحشور سريالهاي تاريخي زيادي ساخته است، آخرينش هم سريال يوسف پيامبر است كه دكورهاي آن در شهرك سينمايي دفاع مقدس بدون نگهداري خاص در حال تخريب است.
زماني كه سلحشور در نشستي خبري اعلام كرد كه در آينده سريال موسي (ع) را خواهد ساخت و وقايع سريالش در امتداد سريال يوسف است، خبرنگاري از وي درباره استفاده از دكورهاي سريال يوسف پرسيد. سلحشور در پاسخ اين مسئله را رد كرد و دليل وي از بين رفتن بخشي از دكورهاي سريال يوسف و لزوم ساخت دكورهاي عظيمتر براي سريال موسي(ع) بود. در صورتي كه اگر دكورهاي پر هزينه سريال يوسف با مصالح بهترساخته و در مقابل فرسايش محيطي نگهداري ميشد، حداقل امكان استفاده از آن در تلهفيلمها و ميني سريالهاي تلويزيوني وجود داشت. سريال مختارنامه كه دكورهاي عظيمش چيزي كمتر از يك شهرك سينمايي نداشت، به دليل اينكه درست بر روي زمينهاي مردم واقع شده بود و هيچ عقل سليمي پيش از ساخت دكورها به فكر خريداري زمينها نيفتاده بود. بعد از آن همه هزينه و ساخت دكورهايي مانند مسجد الحرام و كعبه، دست آخر با پيگيري مالكان زمينها، حكم تخريب دكورها صادر شد تا تلاشهاي چند ساله يك تيم هنرمند به دليل عدم استراتژي كاري به باد داده شود.
هم اكنون نيز آخرين ورژن بيمبالاتي در مديريت سينما رونمايي شد و دكورهاي فيلمي كه هنوز هم فيلمبرداري آن كاملاً به پايان نرسيده است، بدون متولي رها شده است. سينما پرس در گزارشي به مسئله دكورهاي فيلم محمد(ص) پرداخت كه با وجود ساخت شهركي منحصر به فرد براي اين فيلم فاخر، شهرك بدون متولي رها شده است. مسلماً بخشي از هزينههاي ميلياردي كه براي ساخت فيلم محمد(ص) انجام شده است، مربوط به ساخت همين دكورها خواهد بود؛ سرمايهاي كه ميتواند به عنوان يك شهرك سينمايي مجزا در خدمت ساير پروژههاي سينمايي و تلويزيوني باشد، اما فعلا بدون متولي رها شده است.
پروژه ميلياردي مجيد مجيدي اولين فيلمي نيست كه دكورهايش را رها ميكنند تا نابود شود، اما اميدواريم اين آخرين پروژه فاخري باشد كه به اين گونه در آن عمل ميشود. بيشك داشتن يك شهرك سينمايي جامع ميتواند هزينههاي ساخت يك سريال يا فيلم فاخر را به شدت كاهش دهد و زمان ساخت را نيز پايين آورد؛ كاري كه باعث صرفهجويي در مصرف بودجه خواهد شد و شايد به جاي اينكه هر سال فقط يك سريال الف يا فاخر داشته باشيم، بتوان با مديريت درست، تعداد آنها را افزايش داد و طرحهايي را كه چند سال است منتظر تأمين بودجه هستند، به مرحله ساخت رساند.