
براي اين جمله هم نميتوان مثالي بهتر از عكس معروف كوين كارتر آورد؛ همان عكسي كه دختربچه سياهپوست رنجور، نحيف و لاغري را نشان ميدهد كه از فرط ضعف و گرسنگي از پاي درآمده و انگار در حال جان دادن است و در همين حال يك لاشخور در چند قدمي او فرود آمده و نظارهگر جان كندن اوست و انگار براي مرگ كودك و دريدن و پاره كردن هيكل كوچك و نحيف او، انتظار ميكشد.
اين عكس كه در سودان گرفته شد، بعد از انتشار در نشريه نيويوركر سروصداي زيادي كرد و به عنوان عكس سال انتخاب شد و جنجالها و حاشيههاي آن هم از همينجا شروع شد. عكس بعد از منتشر شدن بازتابهاي وسيع و واكنشهاي گستردهاي را به دنبال داشت. يكي از بازتابهاي مهم پس از انتشار اين عكس، انتقادات بسيار شديدي بود كه متوجه كوين كارتر گرديد؛ چراكه از سرنوشت دختربچه اطلاعي در دست نبود و كارتر به عنوان تنها فردي كه امكان ياري كودك و پيگيري سرنوشت او را داشت و به خاطر اينكه براي كمك به دختربچه تلاشي نكرده و او را با لاشخور به حال خويش رها كردهاست، مقصر تلقي ميگرديد.
كارتر هم پس از ثبت عكس و شنيدن تمام اتفاقات و آنچه بر او گذشته، مرحلهاي تازه و دردناكي از زندگي خويش را آغاز كرد و در اوج نااميدي و افسردگي به زندگي خويش خاتمه داد. وي يك سر شيلنگي را به وسيله نوارچسب به لوله اگزوز وانت خود و انتهاي ديگر آن را به پنجره سمت مسافر متصل كرد و خودرو خويش را روشن كرد و بدين ترتيب بر اثر مسموميت با منوكسيدكربن درگذشت. وي در هنگام مرگ تنها ۳۳ سال داشت. اين روزها هم مسابقه «ورلدپرس فتو» داوري شده و داوران آن برگزيدگان هر بخش را مشخص كردهاند.
جايزه «ورلدپرس فتو» معتبرترين جايزه عكاسي خبري جهان به شمار ميرود و ميتوان بر آن نام اسكار عكاسي را گذاشت. سياست كاري مسابقه ورلدپرس فتو به اين گونه است كه هر سال براي تشويق فتوژورناليسم، بهترين عكسهاي گزارشگران خبري را در بخشهاي مختلف معرفي ميكند و رتبه آوردن در اين مسابقه آرزوي هر عكاسي است. در اين دوره عكسهاي ۵۴ عكاس از ۲۳ كشور صاحب عنوان و رتبه شد. زماني كه عكسهاي برگزيده ورلدپرس فتو را با دقت مشاهده ميكنيم، چيزي جز بدبختي، جنگ، فقر و قحطي از جلوي چشمانمان نميگذرد و انگار جهان امروز هر سال بيشتر از سال قبل در ورطه نابودي كشيده ميشود و هيچكس بهتر از عكاسان نميتواند اين روند را نشان دهد.
وقتي به عكسهاي برگزيده اول تا سوم ورلدپرس فتو نگاهي مياندازيم، متوجه ميشويم كه هر سه عكس از منطقه خاورميانه انتخاب شدهاند و از واقعه مهلكي چون جنگ و حادثهاي مثل كشته شدن و شكنجه كردن عكاسي كردهاند. اوضاع وقتي بدتر ميشود كه با نگاه كردن به عكسهاي بعدي هم همين روند ادامه دارد و جنگ، فقر و بدبختي حرف اول را در تمام عكسها ميزند. از ۱۵ عكس اول اين مسابقه، چهار عكس مربوط به جنگ اسرائيل با حزبالله است كه در سال گذشته ميلادي اتفاق افتاد. پنج عكس هم مربوط به جنگ داخلي در سوريه و نبرد مخالفان با دولت است كه عكاسان با توجه به خطرات حضور در اين كشور، حضور در اين كشور و ثبت اين صحنهها را به هر چيزي ديگري ترجيح دادهاند. عكسهاي ديگر هم از لحاظ سوژه وضعيت بهتري ندارند؛ يكي جنازه سوخته شده يك سرباز ارتش سودان را به تصوير كشيده و ديگري زن فقير كنيايي كه در ميان زبالهها كتابي را يافته و ورق ميزند، نشان ميدهد و عكس ديگري هم به يك دختر ۱۵ ساله معتاد به كراك در برزيل تعلق دارد.
پل هنسن، عكاس سوئيسي با عكسي از قربانيان حمله اسرائيل به غزه، جايزه اول جشنواره امسال را از آن خود كرده است. در اين عكس دو كودك كشته شده توسط حملات ارتش اسرائيل را ميبينيم كه در آغوش پدرشان آرام گرفتهاند و ديگر مردم در حال تشييع كردن آنها هستند.
مادر اين كودكان كه برادر هستند و يكي از آنها هنگام مرگ تنها دو سال سن داشته است بعد از كشته شدن فرزندان خردسالش راهي بخش مراقبتهاي ويژه بيمارستان ميشود. عكس بعدي هم به شكنجه كردن خبرچين مخالفان دولت سوريه مربوط ميشود كه توسط افرادي در حال فلك شدن است. عكس رتبه سوم هم در غزه اتفاق ميافتد و مجازات يكي از جاسوسان اسرائيل را به تصوير ميكشد. انگار تمام بلاياي جهان امروز براي عكاسان بد نبوده و آنها توانستهاند به بهترين شكل ممكن از اين صحنهها استفاده كنند و جايزه بگيرند.
اين عكسها كه با دوربينهايي پيشرفته و تكنيكهاي عكاسي قوي ثبت شدهاند، سوژههاي خود را از كشورهاي در حال جنگ، قحطي زده و جهان سومي انتخاب كردهاند. در آخر ميتوان تنها آرزو كرد كه وضعيت دنياي امروز به سمتي حركت كند تا عكاسان مسابقات بزرگ به جاي انتخاب سوژههايشان از ميان قتل، كشتار و جنگ، لنزهاي دوربينهايشان به سمت زيباييها هم بچرخد و دستشان براي ثبت زيباييهاي جهان و روابط انساني دكمه شاتر را فشار دهد.