بالاخره بخش خارج از مسابقه هم آمد

هادي عسگري

محمد رضا عباسيان در نامه‌اش به جليل عرفان منش، خواسته است تا در مورد اكران فيلم‌هاي «زندگي مشترك آقاي محمودي و بانو»، «همه چيز براي فروش»، «ابرهاي ارغواني»، «از تهران تا بهشت»، «ساكن خانه چوبي»، «اينجا كنعان است»، «دل بيقرار»، «به خاطر پونه»، «خواب‌هاي طلايي» و «تجريش. . . ناتمام» دستورات لازم را صادر كند. البته جليل عرفان‌منش در گفت‌وگو با يكي از خبرگزاري‌ها، دريافت نامه‌اي با موضوع اجازه پخش اين فيلم‌ها را در بخش خارج از مسابقه جشنواره، تكذيب كرد. وي اما به اين نكته اشاره كرد كه اكران فيلم‌هاي خارج از مسابقه جشنواره فجر در اختيار دبير جشنواره است. جليل عرفان منش ضمن تكذيب شايعه توقيف دو فيلم «زندگي مشترك آقاي محمودي و بانو» و «همه چيز براي فروش» در مورد نمايش فيلم‌هاي خارج از مسابقه فجر نيز گفت: در بخش خارج از مسابقه هم دبير جشنواره مي‌تواند ۶ تا ۹ اثر را به نمايش بگذارد كه اگر بين آنها باز هم فيلمي به لحاظ فني نرسد مي‌تواند با نظر دبير، اثر ديگري جايگزين شود. ما اين فيلم‌هاي بخش خارج از مسابقه را هم در شوراي پروانه نمايش بررسي كرديم و مشكلي ندارند.
با آنكه عباسيان در ماه‌هاي گذشته از حذف بخش خارج از مسابقه جشنواره سي و يكم خبر داده بود، اما امسال نيز به سنت گذشته اين بخش باز هم به فجر اضافه شد. بخش خارج از مسابقه كه پيش از اين به بهانه كم كردن هزينه‌هاي جشنواره سي و يكم و جمع و جور شدن جشنواره از برنامه خارج شده بود، باز هم به دليل ترافيك فيلم‌هايي كه بايد ديده شوند اما از بخت ديده شدن در بخش مسابقه برخوردار نشده‌اند، دوباره در ليست برنامه‌هاي جشنواره فجر قرار گرفت. سابقه ۳۰ ساله جشنواره فجر مي‌گويد، نمايش فيلمي در جشنواره لزوماً به معناي اكران عمومي آن نيست. بسياري از فيلم‌ها هم نسخه‌هاي جشنواره‌ايشان با نسخه اكران عمومي متفاوت است و ممكن است با حذف حتي يك سكانس از فيلم، كليت فيلم دچار تغيير و تحول نشود.
به نظر مي‌رسد دبير جشنواره مي‌تواند فيلم‌هايي چون «لرزاننده چربي»، «مهماني كامي»، «گس» و «قصه‌ها» را كه بدون مجوز ساخته شده‌اند نيز به جمع فيلم‌هاي بخش خارج از مسابقه اضافه كند. برخي از اين فيلم‌ها ممكن است به دليل محتوا يا ساختارشان هيچ گاه نتوانند اكران عمومي شوند. نمايش ازاين جهت براي دوستداران سينما و به خصوص منتقدان و اصحاب رسانه مفيد است كه مي‌توانند جريان سينماي ايران را به طور دقيق‌تري رصد كنند. از طرف ديگر تجربه نشان داده كه برخي از فيلم‌هاي توليد داخل به روش‌هايي غيرقانوني از جشنواره‌هاي غربي سر در مي‌آورند و به ناگاه موجي را به راه مي‌اندازند كه سينماي داخلي را تحت تأثير قرار مي‌دهد و تا منتقدان و خبرنگاران از محتواي اين فيلم‌ها با خبر نشوند و آنها را نبينند، نمي‌توانند تحليل درستي از آنچه پيش آمده است ارائه كنند. جشنواره فجر فرصت خوبي را ايجاد مي‌كند تا همه به صورت يكسان از فرصت تماشاي فيلم‌ها برخوردار شوند و جلوي رانت‌هاي بعدي در زمينه اكران‌هاي خصوصي و محفلي گرفته مي‌شود.