ايران به گردشگران بسياري از كشورهاي جهان فرصت داده است تا بتوانند بدون كمترين مانعي از ظرفيتهاي گردشگرياش ديدن كنند. وقتي كه نيت رابرت، سفرنامهنويس استراليايي به همين شيوه وارد ايران شد و جزئيات اين سفر بيدردسرش را در وبلاگش به اشتراك گذاشت، خبرنگار روزنامه واشنگتنپست امريكا نيز با نگاهي ظريف به موضوع ويزاي الكترونيكي و موانعي كه غرب پرمدعا برخلاف ايران پيشپاي گردشگران كشورهاي خاورميانه گذاشته است، به نقد خصومتگرايي كشورهايي چون امريكا در زمينه توسعه گردشگري پرداخت.
آنچه سفر نيت رابرت، سفرنامهنويس استراليايي به ايران را متمايز ميكرد، نگرفتن ويزا قبل از سفر به ايران و حتي رزرو بليت براي بازگشت بود، البته ماهيت كار او چندان هم عجيب و غيرطبيعي نبود. استراليا از جمله كشورهايي است كه شهروندانش ميتوانند به شكلي قانوني پس از رسيدن به ايران ويزاي گردشگري و به عبارتي ويزاي الكترونيكي دريافت كنند. با اين حال بسياري از نزديكان رابرت نظر متفاوتي داشتند. آنها معتقد بودند به عنوان يك گردشگر از دنياي غرب بهتر است كه همه ملزمات قانوني سفر به ايران از پيش روي برگه كاغذ به ثبت و حتم رسيده باشد تا مشكلي پيش نيايد، به خصوص كه قرار بود اين سفر در دوران پرتنش سياسي ميان ايران و غرب صورت بگيرد
رابرت بدون هيچگونه تحقيقات مقدماتي درباره مقصدش و نيز بدون هيچگونه توجهي به تحريمات، كنوانسيونها و حتي هشدارهاي مسئولان كشورش براي بازداشتن شهروندانش به گردش در ايران، سفر خود به تهران را آغاز كرد.
پرواز كوالالامپور به تهران براي رابرت تجربه متفاوتي بود. او از اين پرواز به عنوان «بهترين و خونگرمترين پرواز عمرش» ياد ميكند. شايد به همراه نداشتن هيچگونه سند و مدركي براي سفر توريستي به ايران اين شهروند استراليايي را تنها به مدت چند دقيقه در فرودگاه ايران معطل ميكند. مأموري ايراني كه تسلط كامل به زبان انگليسي دارد از او درباره دلايل سفرش به ايران و نيز شغلش در استراليا سؤالهايي را ميپرسد اما وقتي با پاسخهاي قانعكننده رابرت مواجه ميشود به او اجازه ورود ميدهد.
نكته جالب توجه درباره سفر كوتاه و بدون سند و مدرك رابرت به ايران سهولت سفر به اين كشور بود. بديهي است كه گرفتن چراغ سبز براي ورود به ايران از طريق اين روش موانعي را هم پيش روي او گذاشت اما بيشك فرآيند سفرهاي قبلي او به كشورهاي مدعي آزادي هيچ وقت به اندازه سفر به ايران راحت و بيمانع نبوده است. او آگاهانه يا ناآگاهانه از اين موضوع كه دولت ايران در بدو ورود به شهروندان استراليايي ويزاي مسافرتي ميدهد به اين كشور سفر كرد. اين مزيتي براي استرالياييها و شهروندان بسياري از كشورهاي غربي است اما در سوي ديگر جاي تعجب است كه ايرانيها نميتوانند در مقابل از چنين مزيتي استفاده كنند!
بسياري از دولتها اسامي كشورهايي را كه شهروندان آنها ميتوانند بدون تلاش قبلي و به محض ورود به خاك آن كشور ويزا دريافت كنند در ليستي گردهم ميآورند. همچون ايران آنها نيز در ليست خود اسامي كشورهاي ثروتمند و توسعهيافته را (به خصوص كشورهاي اروپايي) هرگز از قلم نمياندازند. قدر مسلم است كه شهروندان اين كشورها با خود ارز حمل كرده و دلارهاي توريستي را در كشور مقصد گردشگري خرج ميكنند و كمتر احتمال دارد كه بخواهند به شكلي غيرقانوني در آن كشور اقامت كنند. حالا جالب است كه اگر شهروندي از كشور ايران كه شرايط بازديد را به آساني در اختيار شهروندان استراليايي قرار داده بدون انجام مقدمات قانوني به استراليا يا امريكا سفر كند يا بلافاصله ديپورت و به خاك كشور خود بازگردانده ميشود يا تحت بازداشت مهاجرتي قرار ميگيرد. جالب توجه است به رغم تسهيلاتي كه ايران براي شهروندان كشورهاي غربي و اروپايي فراهم كرده است، در ليست ويزاي الكترونيكي بسياري از اين كشورها، نام ايران و نيز نام كشورهاي خاورميانه و نيز كشورهايي كه از نظر اقتصادي ضعيفتر از كشورهاي ديگر هستند به چشم نميخورد! اين مانع براي ايرانياني كه قصد گردش در كشورهاي ماديپرست غرب را دارند، شرايط پيچيده و دشوارتري را براي اخذ ويزاي مسافرتي پيش پا ميگذارد. بسياري از مردم جهان به اين رويه به عنوان فرآيندي ناعادلانه و تعجببرانگيز نمينگرند اما اين مسئله هشداري جالب توجه به بشر است؛ هشداري كه ميگويد اگرچه جهان غرب همواره سعي كرده است كه از كشورهايي چون ايران تصويري خصومتآميز در قبال مردم غرب را به نمايش بگذارد اما غرب پرمدعا و ماديگرا در مواجهه با مسائل مختلف كه پيشپاافتادهترين آن رويه و بوروكراسي امنيتي سفرهاي بينالمللي است، به مراتب ترسناكتر و خصمانهتر عمل ميكند.
