
سال گذشته نقطه اوجي براي سينماي ايران بود. زماني كه فيلم «جدايي نادر از سيمين» نماينده ايران توانست براي اولين بار جايزه اسكار بهترين فيلم خارجي را براي كشور ما به ارمغان بياورد. اين موفقيت باعث شد كه توجه بسياري به سمت سينماي ايران جلب شود و خيليها منتظر تماشاي نماينده سال بعدي سينماي ايران در اين جشنواره بينالمللي بنشينند. اما ساخت فيلمي با عنوان «برائت از مسلمين» كه در آن به شأن و جايگاه پيامبر اكرم و مسلمانان توهين شده بود، همه پيشفرضها را تغيير داد.
ماجراي فيلم به حيات پيامبر اعظم(ص) در صدر اسلام باز ميگشت و با پخش صحنههاي مبتذل، علاوه بر توهين به پيامبر اكرم(ص)، دين اسلام را به عنوان «سرطان» و مسلمانان را افرادي خشن، عقب مانده و طرفدار خونريزي نشان ميداد. انتشار قسمتهايي از اين فيلم در شبكه جهاني يوتيوب و سكوت مجامع فيلم بينالمللي مانند انجمن اسكار در مقابل اين توهين باعث شد كه وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در اقدامي ناگهاني اعلام كند كه به دليل اعتراض به ساخت و نمايش فيلم موهن درباره پيامبراكرم (ص) و عدم موضعگيري رسمي از سوي دستاندركاران، كشور ايران در اسكار امسال شركت نخواهد كرد.
اين مسئله باعث شد «يه حبه قند» مير كريمي كه به عنوان نماينده سينماي ايران در اين دوره از اسكار انتخاب شده بود، از سفر به اين جشنواره باز بماند. روز گذشته اما خبري بر خروجي خبرگزاريها قرار گرفت كه موجي از تحير را به همراه داشت و متن خبر گوياي حضور فيلم «اين يك فيلم نيست» ساخته مشترك مجتبي ميرطهماسب و جعفر پناهي در فهرست اوليه نامزدهاي جايزه اسكار بهترين اثر مستند بود. اين در حالي است كه اين فيلم كه بدون مجوز و پنهاني ساخته شده، پيش از اين به صورت غيرقانوني در جشنواره فيلم كن هم حضور پيدا كرده است. فيلم، ماجراي زندگي يك روز كارگردان را روايت ميكند و محوريت ماجرا در راستاي ارائه تصويري سياه از جامعه امروز ايران است.
«اين يك فيلم نيست» به رغم ساختار متوسط خود، تنها به دليل مواضع ضدحكومتي كارگردان در سالهاي اخير مورد توجه هيئت داوران جشنوارههاي بينالمللي فيلم مانند جشنواره كن قرار گرفت و موفق شد مورد تقدير هيئت داوران اين جشنواره هم قرار بگيرد و استقبال از اين فيلم تا اكران در سينماهاي فرانسه و ساير كشورهاي جهان هم پيش رفته است. در همين راستا به رغم اينكه سينماي ايران مراسم اسكار امسال را تحريم كرده، فيلم مستند پناهي در بخش مستند اين جشنواره حضور دارد كه اين حضور بيش از هر چيز ما را به ياد جشنواره كن امسال مياندازد كه محمد آفريده فيلم ضدايراني خود را به صورت غيرمجاز به اين جشنواره ارائه كرد و يك خانواده محترم به دليل محتواي ضد حكومتياش مورد تشويق داوران جشنواره هم قرار گرفت. انتخاب فيلم متوسط پناهي در اسكار، ادامه اين رفتارهاي سياسي داوران جشنوارههاي فيلم بينالمللي است و در اين راستا چندان هم بعيد نيست كه جايزه اسكار را به اين كارگردان ضدنظام بدهند.