
پيامبر(ص) ابتدا خواص را با بصيرت ميسازد، آن گاه آنان را به ميدان جهاد ميفرستد. حضرت در تمام مدت اقامت در مكه به رغم سختيها و فشارها و اصرار دوستان بر صدور فرمان جهاد، اين فرمان را صادر نكرد و تنها به سازندگي فكري و عقيدتي يارانش پرداخت و اين يعني تزريق بصيرت و به تعبير استاد شهيد مطهري در دوره مكه، مسلمانان تعليمات ديدند، با روح اسلام آشنا شدند، فرهنگ اسلامي در اعماق روحشان نفوذ يافت. نتيجه اين شد كه پس از ورود به مدينه هر كدام يك مبلغ واقعي اسلام بودند و رسول اكرم(ص) كه آنها را به اطراف و اكناف ميفرستاد، خوب از عهده برميآمدند. هنگامي كه به جهاد ميرفتند ميدانستند براي چه هدف و ايدهاي ميجنگند و به تعبير اميرالمؤمنين(ع): حَمَلوا بَصائرَهم عَلي أسيافِهِم آنان بصيرتها و انديشههاي روشن و حساب شده خود را بر شمشيرهاي خود حمل ميكردند. چنين شمشيرهاي آبديده و انسانهاي تعليم يافته بودند كه توانستند رسالت خود را در زمينه اهداف اسلام انجام دهند.
مقام معظم رهبري، كوتاهي خواص را در اداي وظيفه خود و حمايت به موقع از حق را از عوامل مهم زمينهساز حادثه عاشورا برشمردهاند؛ خواص ويژگيهايي دارند كه نبود آنها باعث ميگردد جامعه به انحطاط و سراشيبي برسد. به دليل اينكه عوام جامعه پيرو خواص هستند و چنانچه خواص در اتخاذ مسير صحيح غفلت نمايند، جامعه را در پرتگاه سقوط و انحطاط ميكشانند. خواص داراي ويژگيهايي هستند كه وجود اين خصائص در آنها باعث ميگردد ايشان راه صواب و شايسته را طي نمايند كه يكي از مهمترين اين خصائص وجود بصيرت و دورانديشي در مواجه با صحنههاي گوناگون اجتماعي است. در باب اهميت بصيرت امام علي(ع) ميفرمايند: «لَيسَ الأعمي مَن يعمي بَصرُه، إنمَا الأعمي مَن تُعمي بَصيرتُه» «كوردل آن كس نيست كه چشم ندارد بلكه كسي است كه چشم دل ندارد.» براي خواص اهل بصيرت تنها «حق» محور است و بس.
و اين راهي جز راه امام حق نيست كه همانا صراط مستقيم است. از ارزشهاي والاي شهيدان كربلا اين است كه: از بصيرت بالايي برخوردار بودند و همگي مفتخر بودند كه در ركاب امام حق ميجنگند، كودك كربلايي ميگفت: «اميري حسين و نعم الحسين» فرمانده من حسين است و خوب فرماندهي است.
پيرمرد جوان دل كربلايي مسلم بن عوسجه نيز در واپسين لحضات عمر مباركش وصيت به حمايت از حسين(ع) كرد. و سردار كربلا حضرت ابوالفضل(ع) نيز درباره حضرتش فرمود:«من از امامم كه يقيناً صادق است و فرزند پيامبر امين، حمايت ميكنم.» و اين بصيرت همان مدالي است كه امام صادق(ع) به عموي شهيدش ابوالفضل داده است «كان عمنا العباس بن علي(ع) نافذ البصيره» عموي ما ابوالفضل بصيرتي عميق داشت و اين ويژگي عباس است كه مقام عباس را تا اين مرتبه بالا برده است.