ليسانس علوم دامداري دارد ولي بااين حرفه ارضا نميشد وبه روزنامهنگاري و ارتباطات جمعي علاقه داشت به همين خاطرپس از دريافت مدرك كارشناسي ازموسسه ارتباطات جمعي، به صورت حرفهاي ازسال ۲۰۰۵ به موسسه معتبر پرس تراست هند پيوست ومشغول به كار شد درحال حاضرهم به دنبال فوق ليسانس، در روابط بينالملل است. تخصص فعلي سيد زيشان درعرصه بينالملل مناطق جنوبي، مركزي و غرب آسيا وهمچنين مبارزه با تروريسم است. وي تاكنون درمورد مسائل مربوط به اسلام و جامعه مسلمانان هم مطالبي نوشته است. با اين خبرنگار و روزنامه نگار در مورد رسانههاي هند گفتگو داشتهايم كه چون فارسي نميدانست با كمك برادرش اين مصاحبه انجام شد، خواندن آن خالي از لطف نيست.
در ابتدا براي مان بگوييد خبرگزاري PTI همچنين جايگاه آن در سازمانهاي خبري هند چگونه است؟ PTI مخفف تراست پرس هند ازبزرگترين خبرگزاريهاي هند محسوب ميشود و دفتر مركزي آن هم در شهر دهلي نو است. اين خبرگزاري با بسياري ازسازمانهاي خبري بينالمللي مانند ايرنا در ايران، روسيه Itar- tass، ژاپن KYODO وهمكاران مشاركت دارد وPTI خبرنگاران متعددي در ۲۰ كشور دارد كه اخبار مختلف را رصد ميكنند. صدها نفر از روزنامهها، مجلات و همچنين دهها تن ازطريق كانالها و سفارتخانه از مشتركين آن هستند و با آنها ارتباط دارند و اخبارخود را تنظيم و آرايش ميكنند.
به عنوان يك روزنامهنگار، موقعيت و وضعيت رسانهها در هند را چگونه ارزيابي ميكنيد؟ به طوركلي وضعيت رسانهها بهخصوص رسانههاي مكتوب در كشورهند خيلي خوب است و اينطورميتوان گفت كه مطبوعات هند آينده روشني دارد. درهند دهها هزارجلد روزنامه ومجلات به زبانهاي مختلف داريم كه در سراسركشور باتيراژ بالا منتشرميشوند براي مثال تنها بيش از ۲۰ روزنامه دولتي به زبان انگليسي در دهلي نو منتشرميشود؛ علاوه بر اين، دهها نشريه هندي، اردو و زبانهاي منطقهاي به صورت روزانه چاپ ميشود كه تعداد آنها هم به تدريج درحال افزايش هستند.
آيا با وجود اين تكثر نشريه و روزنامه مردم هند رغبتي هم به مطالعه جرايد دارند و استقبال ميكنند؟
خيلي از روزنامههاي دولتي وهريك ازمجموعههايي كه بهصورت خصوصي روزنامه منتشر ميكنند خوانندگان خودشان را دارند. دراين ميان برخي از روزنامهها مانند«عصر آسيايي» به دليل اينكه داراي عمق ومحتواي گستردهاي هستند مطالبشان درحد پوشش بينالمللي است ومخاطبان بيشتري هم دارند برخي از جرايد مانند«هندو وتلگراف» در سطح داخلي منتشر ميشوند و با داشتن مطالب و سرمقالههاي خوبي باعث جذب مخاطبان زيادي شدهاند ولي در كل بزرگترين روزنامههاي منتشرشده دركشورهند عمدتا توسط نوجوانان وجوانان مورد استقبال قرار ميگيرند مانند«هند و بار هندوستان» كه مطابق با ذائقه آنان است. روزنامه«اكسپرس هند»هم بيشتربه صورت يك روزنامه تحقيقي وتحليلي است كه طيف دانشگاهي و محققين آن را دنبال ميكنند Dainik Jagran، Inqelab، اردو تايمز و. . . درميان خوانندگان خود هواداراني دارد.
با توجه به موج ايرانهراسي و اسلام هراسي كه توسط رسانههاي غربي ايجادشده، ديدگاه مردم هند در اينباره چيست؟ هند يك كشور سكولار است كه تقريبا خانه ومامن همه مذاهب بزرگ جهان شده است. بيش از ۳۰۰ ميليون جمعيت هند مسلمان هستند كه تقريبا ۵۰ ميليون آن را شيعيان تشكيل دادهاند كه ازنظر جمعيت شيعه به ايران نزديك است. هرچند روابط بين دوكشور هند و ايران ديپلماتيك يا اقتصادي نيست ولي درعوض، دو ملت بزرگ و كهن داراي روابط تمدني و تاريخي هستند. زبان رسمي هند تا اوايل قرن بيستم فارسي بوده است. اكثريت مردم هند احترام زيادي به ملت بزرگ ايران ميگذارند وبالعكس. ترس ازاسلام اختراع جهان غرب است بهخصوص پس از واقعه ۱۱سپتامبر ۲۰۰۱ در امريكا توسط عربستان كه منشا تروريستهاي القاعده بودند افزايش يافته است. پس ازاين حادثه، ترس از اسلام توسط رسانههاي غربي در ايجاد موج نفرت نسبت به مسلمانان كمك كرده است. افراط گرايان يا جنبشهاي شبه نظامي مانند سلفي، طالبان و غيره در تند كردن آتش بدبيني وايجاد تصويرسياه از اسلام مؤثربودند كه به دور ازحقيقت بود. با اين حال، اكثريت هنديها به ترس ازايران اعتقاد ندارند و در نظرشان، ايران «دوست نزديك» آنهاست. لذا همواره از آرمان فلسطين و برنامه هستهاي صلح آميز ايران حمايت كردهاند؛ اينكه ايران حق توسعه انرژي هستهاي براي مقاصد صلحآميز دارد وباجنگ و مداخله خارجي دركشورهاي مستقل مانند ايران و سوريه مخالفت كرده است. هند خواهان يك ايران قوي و پايدار است كه اين مسئله براي صلح منطقه وجهان مهم است.
شما با چه شخصيتهاي بينالمللي مصاحبه داشتهايد؟ من به واسطه اينكه درخبرگزاري بينالمللي فعاليت ميكنم با طيف گستردهاي از شخصيتهاي سياسي مانند علي فياض، سيد حسننصرالله رهبرحزبالله، رئيسجمهوري رژيمصهيونيستي شيمون پرز، تزيپي ليوني معاون نخست وزير و برخي از رهبران فلسطيني مصاحبه داشتهام؛ البته بهراحتي هم نبوده است ولي به دليل علاقهاي كه به اين حرفه دارم سعي كردم كارم را انجام بدهم، الحمدلله تاكنون هم با هيچ تهديد، آزار يا مشكل خاصي مواجه نشدم به غيرازمصاحبه با شيمون پرز از اسرائيل درسال ۲۰۰۷ زمانيكه او رئيسجمهور رژيم صهيونيستي بود، ادعا ميكرد اسرائيل درجنگ با لبنان درسال ۲۰۰۶ پيروز شده بوده است و همچنين شيمون پرزايران را متهم به حمايت از تروريسم ميكرد. در يك نشست خبري من دراين موارد سؤال سادهاي ازاو كردم اينكه چرا در سال ۲۰۰۶ جنگي را عليه لبنان به راه انداخت ؟ وچرا ايران را به عنوان يك دولت حامي ازتروريستها معرفي ميكند؟ او از اين سؤالات من به شدت عصباني شد و از پاسخ شانه خالي كرد و در آن نشست ديگرجوابي به سؤالاتم نداد. علاوه بر اين با سفيرسوريه در هند رياض عباس، رهبرسياسي حزب الله علي فياض، احمد صباح، رهبرفلسطين، فرمانده سابق ارتش پاكستان ژنرال جهانگير فضل الرحمن، اسما جهانگير فعال حقوق بشر وغيره هم مصاحبههايي داشتهام.
حوادث جاري درمنطقه و بيداري اسلامي را در بسياري از كشورها شاهد هستيم، آيا اين قضيه بر روي مطبوعات هند يا روزنامهنگاري مثل شما تاثيري داشته است؟ متاثرازانقلاب اسلامي ايران درسال ۱۹۷۹ اخيرا جهان عرب هم دستخوش تحولات انقلابي شده كه بعضا به بهارعربي هم شهرت يافته است، اين اتفاق باعث ظهور و بروز احزاب وگروههاي اسلامي درجهان عرب همچنين تقويت آن را بههمراه داشته است زيرا انقلابيون دراين كشورها اعتقاد راسخ به اين مسئله دارند كه تنها راه حل نجات جوامع از استبداد و استعمار دين اسلام است واين حركت براي دموكراسي در كشورهاي منطقه عربي با استقبال خوبي در كشور هند بهخصوص مطبوعات و رسانههاي آن مواجه شده است، زيرا هند هميشه خواهان حفظ روابط خوب با كشورهاي عربي بوده و تمايل دارد تا يك منطقه با ثبات ومرفه حاكم شود. ما هم به عنوان اهالي رسانه قطعا از اين موضع ايجاد شده حمايت كنيم وسعي داريم تا به گسترش آگاهي درميان تودهها دست بزنيم؛ چراكه به طورحتم برپايي مجموعهاي دموكراتيك درمنطقه به نفع ما خواهد بود.
چقدر در امور سياسي و مسائل منطقهاي فعال بودهايد؟ بيشتر درگير امور ديپلماتيك و خارجي هستم ودراينباره مقاله و گزارش مينويسم، درمورد مسائل سياسي منطقهاي و محلي هم كاركردهام ولي نه خيلي زياد. بيشتر دوست دارم مسائل مربوط به نقض حقوقي در سطح بينالمللي مثل حقوق بشر در كشور را دنبال كنم.
با توجه به اينكه در مورد مسائل خارجي كار ميكنيد ارتباط بين رسانههاي كشورهاي اسلامي را چگونه ارزيابي ميكنيد؟ متأسفانه رسانههاي اكثر كشورهاي اسلامي درخدمت حاكمان و دولتهاي كشورخود هستند بنابراين بهجاي اينكه از مردم ومسائل آنها بنويسند ازمنافع حاكمان قدرت دفاع ميكنند، دراين راستا مطبوعات دولتي موجود در شرق ميانه اثرمنفي روي استقلال كشورها دارند و رسانههاي بزرگ شرق ميانه مانند الجزيره و العربيه كه زماني بهعنوان صداي مردم منطقه يا صداي مسلمانان شناخته ميشدند پس از ارائه اخبارغيرواقعي و نادرست درمورد اوضاع كشورهاي منطقه مانند سوريه امروز اعتبارخود را درمعرض خطرميبينند زيرا اين رسانهها پيرو تئوري گوبلزكه هنوزهم در فعاليتهاي رسانهاي دنيا صدق ميكند حقايق را وارونه جلوه ميدهند. آنچه مسلم است تكرار اين اخبار خلاف واقع باعث شده تا مردم وتودهها به دروغ بودن اصل اخبار آنها پي ببرند لذا درحال حاضر رسانه معتبر منطقه« المنار» است كه براي مردم منطقه نفوذ ومقبوليت خوبي دارد وهمچنين شبكه «پرس. تي. وي» ايران هم از منظرفعاليت گستره و محتواي خوب درشرايط مقبولي ميان مردم قرار دارد.
رسانههاي هند تا چه اندازه متاثر از رسانههاي غربي هستند؟
اكثررسانههاي هند مستقل هستند وبهصورت بخش خصوصي اداره ميشوند بهعنوان مثال بسياري از روزنامه نگاران وخبرنگاران هندي درماههاي اخير بدون هيچ ممانعتي به كشور سوريه سفركردند و گزارشهاي خوبي از حوادث اين كشور در حال جنگ داشتهاند؛ البته اگرچه بخشي از رسانههاي هند تحت تاثيرغرب و رسانههاي غربي عمل ميكنند، اما حتي آنها هم به منافع ملي ميانديشند.
بهعنوان يك روزنامه نگار، وضعيت فرهنگي درهند را چگونه ميبينيد؟ هند كشوري با فرهنگهاي متنوع وغني است كه هزاران سال قدمت دارد ومتشكل ازچندين ايالت است كه هركدام از اين ايالات ومناطق مستقلا براي خودشان داراي خردهفرهنگهاي محلي وبومي هستند كه بسيارهم نسبت به آن مقيد وتابعاند بههمين خاطر دولت هند وزارتخانهاي براي امورفرهنگي بهراه انداخته است تا دراينباره فعاليت داشته باشد و بتواند اين تنوع وتكثر فرهنگي را هدايت وكنترل كند.
و سخن پاياني؟ وضعيت در خاورميانه متحول شده است، من به دوستان وهمكاران رسانهاي پيشنهاد ميكنم تا به انعكاس واقعيتهاي منطقه بپردازند زيرا خواندن يا تماشاي يك داستان خبري حقيقي بسيارتاثيرگذاراست. اينجا ميخواهم نقل قولي از آزاديخواه امريكايي مالكوم ايكس بياورم كه گفت: اگرشما دقيق نيستيد، روزنامهها ومطبوعات دقيق خواهند بود .
