يونسكو و ايكوموس، سازمانهايي جهاني كه اولين چراغ سبز را براي ثبت جهاني كاخ گلستان پيشتر روشن كردند و قرار است كارشناسانشان به بازديد از كاخ گلستان بيايند و نظر نهايي خود را در خصوص اين مجموعه تاريخي اعلام كنند، به گفته مدير مجموعه كاخ گلستان، ممكن است امروز و فردا پيدايشان شود، در حال حاضر مشغول گشت و گذار در قزوين، مشهد و ديگر شهرهاي ايران هستند. محرمانه ميآيند و از پيش خبر نميكنند. شايد به همين دليل است كه اين روزها كاخ گلستان به شدت در گير و دار بازسازي و مرمت است.
از در و ديوار گرفته تا كاشيهاي كف و پاكسازي اشيا و حتي پردههايي تاريخي كه با يك شست و شو پودر ميشوند، در فرآيند آمادهسازي كاخ گلستان براي رويدادي بزرگ سر و سامان داده شدهاند. اين را با يك بار بازديد از كاخ گلستان هم ميتوان فهميد.
هر چند اخيراً انتشار خبر مرمت غيراصولي كاشيها و عدم انتقال جعبه برق از ديوار يكي از تالارها در كنار اخبار ديگر جو مثبت و لحظات انتظار را به كام گلستانيها تلخ و منفي كرده است. ماجرا از كاشيهاي دو رنگ كه در پازل كاشيهاي پر نقش و نگار ضلع جنوبي ديوار كاخ گلستان به شكلي برعكس كار گذاشته شده بود و ناهمخواني داشت، آغاز شد و سپس به ديوار چيني پشت پنجرههاي ايوان خلوت كريمخاني رسيد؛ ايراداتي كه مربوط به دوره پهلوي اول يا دوم بود، هرچند كه مطرح شدنشان آن هم در بحبوحه بازديد بازرسان يونسكو تعجب برانگيز به نظر ميرسيد.
مسعود شريفي، مدير اين مجموعه در گفتوگو با «جوان» با غرضورزانه يا غيرآگاهانه خواندن ادعاي اين رسانهها ميگويد: «مگر ميشود كه با آگاهي بر بازديد كارشناسان يونسكو از اين كاخ تاريخي، كار غيركارشناسي انجام دهيم؟ اين اصلاً منطقي نيست. كاشيهاي ناهمخوان در اواخر دوران قاجار يا زمان پهلوي اول و دوم حين مرمت به اين شكل كار گذاشته شده است كه اين خود پروسهاي از تاريخ است. مشخص نيست كه اين كار تعمدي صورت گرفته يا اشتباهي در كار بوده است اما به هر حال اين خود جزئي از تاريخ است و ما نميتوانيم آن را تغيير دهيم.
همچنين براي اينكه آجرچيني كه به جاي پنجرهها در زمان پهلوي الحاق شده بود نماي بصري محوطه كاخ را به هم نريزد، روي آنها را با كاهگل پوشانده و بعد از آن پنجرههاي چوبي را كه به شيوه سنتي و همخوان با پنجرههاي چوبي طبقه بالا ساخته شده بود، جلوي ديوارچيني تعبيه كرديم.»
شريفي همچنين درباره خبر «جعبه برق كاشته شده در ديوار تاريخي كاخ گلستان» نيز به «جوان» گفت: «اين جعبه در ۳۰ سال پيش در اين ديوار كار گذاشته شده بود كه ماه پيش آن را بعد از ۳۰ سال جا به جا و جاي خالياش را مرمت كرديم. در صورتي كه چند روز پيش يكي از روزنامهها به ماجراي اين جعبه برق پرداخته بود.»
از سوي ديگر انتظار براي بازرسي كارشناسان ايكوموس و ثبت جهاني كاخ گلستان به يك انتظار طولاني مدت چند صد ساله پايان داده است. به گفته شريفي، تالارظروف و تالار برليان از جمله تالارهايي بودند كه بعد از انقراض قاجار درهايشان به روي مردم بسته بوده است اما امروز در اين دو تالار در كنار تالار الماس به روي مردم باز شده تا بازديدكنندگان بتوانند براي اولينبار از اين سه تالار ديدن كنند. از خيابانهاي صوراسرافيل گرفته تا ناصر خسرو و سبزه ميدان و ميدان ارگ، ساماندهي و سنگفرش شدن اطراف كاخ گلستان نيز از ديگر اقدامات انجام شده براي ثبت جهاني اين مجموعه تاريخي بوده است.
به گفته شريفي، براي آمادهسازي اين مجموعه ۶۰۰ ميليون تومان اعتبار در نظر گرفته شده است، هر چند اين مبلغ براي چنين مجموعه بينظيري ناچيز به نظر ميرسد. شريفي در پايان گفتوگوي خود با «جوان» شانس ثبت جهاني اين مجموعه كم نظير را در صورت تعريف تاريخي پيدا كردن ساختمانهاي عريض و طويل اطرافش ۱۰۰ درصد اعلام كرد.
