تراب محمدی با بیان اینکه روستای پلکانی عنصرود با داشتن مسجدی با مساحتی بیشتر از مسجد روستای کندوان، صاحب بزرگترین مسجد صخرهای کشور است، مساحت این مسجد را بالغ بر ۵۰۰ مترمربع عنوان کرد و افزود: هرچند که طی کارشناسیهای صورت گرفته، قدمت مسجد صخرهای عنصرود به دوره ایلخانی میرسد اما کندهکاریها و معماری خاص به کار رفته در این بنا نشان از قدمت بیش از ۱۵۰۰ ساله آن دارد.
محمدی با اشاره به اینکه ورودی مسجد به گونهای تعبیه شده که کاربری ابتدایی مسجد در آن بعید به نظر میرسد، گفت: طبق گمانهزنیها و شواهد به نظر میرسد مسجد صخرهای عنصرود پیش از این، مکانی مجوان و جایی شبیه نیایشگاه بوده که پس از اسلام به عنوان مسجد مورد استفاده قرار گرفته است.
طبق اظهارات رئیس شورای ثبت آثار تاریخی و فرهنگی استان آذربایجان شرقی کرانی بودن بنا موجب شده است مسجد با کمترین امکانات گرمایشی و سرمایشی برودت هوا را تغییر داده و در زمستانها گرم و در تابستانها هوایی خنک داشته باشد.
جایگاه ویژه مسجد در بین اهالی
محمدی با تاکید بر نقش ویژه این مسجد در میان مردم روستا گفت: مردم عنصرود بسیاری از رسوم و آیینهای بومی و مذهبی خود را در این مسجد به جا میآورند که یکی از شاخصترین آنها تجمع مردم در اولین روز زمستان در آنجا و شروع ختم قرآن است به طوری که آخرین سورههای کلامالله را در لحظات تحویل سال نو در این مسجد قرائت میکنند.این مسجد در بین اهالی بسیار مورد احترام بوده و تمام مراسم مذهبی بدون اینکه دعوتی صورت بگیرد و با استقبال بسیار از سوی مردم در آن برگزار میشود.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان با اشاره به مرمتهای مورد نیاز این مسجد، گفت: خوشبختانه این بنا در وضعیت پایداری به سر برده و با توجه به صخرهای بودن، نیاز به مرمتهایی نظیر تزئینات ندارد.
محمدی با بیان اینکه در معماری صخرهای، اصلیترین مرمت عملیات استحکام بخشی است که با توجه به اینکه عوامل تخریبی نظیر رطوبت، فرسایش و نازک شدن تدریجی دیوارهها در دورههای اخیر روی بنا تاثیرگذار نبوده، مسجد عنصرود نیاز به مرمت چندانی ندارد،افزود: برخی از اماکن عمومی روستای عنصرود به دلیل آب و هوای سرد منطقه و پلهای بودن به صورت صخرهای ساخته شدهاند که علاوه بر مسجد، حمام روستا نیز از چنین معماری و ظاهری برخوردار است.
محمدی اظهار امیدواری کرد، ثبت ملی مسجد صخرهای روستای عنصرود علاوه بر حفظ و نگهداری این اثر منحصر به فرد، منجر به معرفی و جذب بیش از پیش گردشگران به این روستای زیبا و ویژه خواهد شد.
