جوان: براي اقتصاد مقاومتي تعاريف بسياري شنيده شده است. اما مهمترين موضوع در اين باره تعريف راهكارهاي اجرايي به جاي پيشنهادات شفاهي و كلامي است. در همين باره با هاشم جعفري كارشناس و فعال اقتصادي گفت وگو كردهايم.
منظور از اقتصاد مقاومتي در اقتصاد كشور چيست؟ وقتي شرايط اقتصادي يك كشور در وضعيت تهديد و تحريم باشد مسئولان ارشد آن كشور شرايط ويژه و متفاوتي را ترسيم ميكنند تا تهديدات به فرصت تبديل شود و روند اقتصادي كشور وقفه جدي نداشته باشد. اقتصاد مقاومتي با الفاظ گوناگون از چندين دهه قبل حتي در كشورهاي پيشرفته كنوني مطرح و اجرايي شده است.
در اين باره مثال بزنيد.
در دهه ۳۰ ميلادي كه اقتصاد دنيا و به ويژه امريكا با ركود جدي مواجه شده بود شرايط اقتصادي اين كشورها به نوعي تحت رياضت و به تعبيري اقتصاد مقاومتي قرار داشت. اقتصاد مقاومتي نيز در اين كشورها پياده شده است. وقتي توليد با كاهش جدي روبهرو بود و بيكاري موج ميزد تمامي دستگاههاي مربوطه در اين كشورها بطور يكسان و در راستاي برنامهريزي براي افزايش سرمايه گذاري و توليد صادرات گرا متمركز شده بودند. كشورها در زمان جنگ جهاني نيز به تعبيري اقتصاد مقاومتي را در پيش گرفته بودند تا بتوانند در جبهه جنگ با آلمان موفق شوند. در اين شرايط مصارف غير ضرور و خرج كردن پول براي خريد كالاهاي لوكس بسيار محدود بود.
با توجه به شرايط فعلي كشور اقتصاد مقاومتي چگونه بايد اجرايي شود؟ ابتدا بايد يك نكته را يادآور شوم آن هم شعارگرايي و سخنرانيهاي زيبايي است كه برخي از مسئولان و صاحبنظران مطرح ميكنند. متأسفانه اكثر مسئولان اقتصادي كشور تنها به شعار گفتن اكتفا ميكنند و هنوز يك برنامه جامع و كامل براي اجرايي كردن منظور مقام معظم رهبري ارائه نكردهاند. هر يك از دستگاهها به صورت بخشي و درون دستگاهي سعي در اجراي اين شعار دارد. در صورتي كه اقتصاد كشور در شرايط فعلي نيازمند تشكيل يك ستاد ويژه براي اقتصاد مقاومتي و تدوين نقشه راه حداقل براي چهار سال است.
راهكار اجرايي از ديد شما چيست؟ اولين راهكار بازنگري در سياستهاي توليد و اولويت بخشي به توليدات حساس و با كاربرد بالاست. وزارت صنعت و ساير بخشها بايد ابتدا بدانند و مشخص كنند كه در اقتصاد مقاومتي كدام يك از صنايع در بعد تحريمها آسيب بيشتري خواهد ديد و نسبت به تأمين نيازها و دادن تسهيلات متنوع به آنها هم كنند. دادن تسهيلات هم صرفاً اعطاي پول نيست. كاهش يا حذف ماليات به صنايع حساس و توليدات كاربردي، روانسازي بروكراسي اداري، اعطاي ارزانتر و غيره است. ضمن اينكه اقتصاد مقاومتي بايد فرهنگسازي شود. نميتوان از مردم انتظار مقاومت و كاهش هزينههاي غيرضرور را داشت اما دستگاههاي دولتي و غيره با بودجه عمومي كشور خرجهاي بيمعني كنند.