اين در حالي است كه قرار بود عنان تا پايان ماه آگوست (۱۰ شهريور) در اين سمت باقي بماند. عنان درباره دلایل استعفاي خود اعلام كرد كه افزايش فضای نظامی بر اوضاع سوريه و نبود وحدت در ميان اعضاي شوراي امنيت شرايط مناسب براي ايفاي نقش به صورت فعال را تغيير داده و وي را به تمديد مأموريت خود بيميل كرده است.
پس از آنکه کوفی عنان در اسفندماه سال گذشته به عنوان نماینده سازمان ملل و اتحادیه عرب در امور سوریه انتخاب شد، بلافاصله حامیان منطقهای و بینالمللی این کشور یعنی ایران، روسیه و چین از آن استقبال کردند و دولت سوریه هم با وجود اینکه یکسری ملاحظات و دغدغههایی در این زمینه داشت، اما در نهایت با دلگرمیهایی که از سوی حامیان خود دریافت کرد با طرح عنان موافقت کرد.
در مقابل مخالفان دولت سوریه از گروههای مسلح در داخل گرفته تا حامیان آنها در خارج از همان ابتدا یا مانند گروههای مسلح و برخی از حامیان آنها مانند عربستان با طرح ۶ مادهای و ماموریت عنان به صراحت مخالفت کردند و هر زمان که عنان با سفر به سوریه و منطقه دست زد با یک عملیات تروریستی آن را تحتالشعاع قرار دادند و کشتارهای الحوله، القبیر درست در همین ایام صورت گرفت.
در این راستا خبرگزاري رويترز در گزارشی از استان هاتاي تركيه نزديك مرز سوريه از ابراز خوشحالی پناهندگان سوري در تركيه – که بیشترین رابطه را با گروههای مسلح دارند- از شنيدن خبر استعفاي عنان خبر داد و به نقل از آنها نوشت: «استعفاي عنان از سمتش بسيار ديرتر از زمان لازم صورت گرفت.» همچنین عربستان به عنوان یکی از حامیان گروههای مسلح و به خصوص القاعدههای صادراتی به سوریه حتی برای یکبار هم اجازه ملاقات به کوفی عنان نداد.
حامیان غربی گروههای مسلح نیز هرچند در ظاهر خود را به اجرای طرح عنان علاقهمند نشان میدادند، اما در عمل با برگزاری نشستهای موسوم به دوستان سوریه کاملاً برخلاف آن گام برمیداشتند چراکه در این نشستها راههای براندازی دولت سوریه از طریق تقویت مخالفان بررسی میشد حال آنکه در طرح عنان هیچ اشارهای به براندازی دولت نشده است و فقط مذاکرات فراگیر بین دولت و مخالفان برای عبور از بحران و رسیدن به تفاهم و توافق مورد تأكيد قرار گرفته است.
علاوه بر این به تازگی اسنادی افشا شده که نشان میدهد باراک اوباما در ابتدای سال جاری میلادی یعنی حدود دو ماه قبل از تهیه طرح ۶ مادهای عنان و آغاز ماموریت وی، دستور حمایتهای اطلاعاتی از مخالفان را صادر و بودجه لازم را نیز در اختیار سازمان سیا قرار داده بود. خبرگزاری رویتر به نقل از منبعي در دولت امريكا تصریح کرد که C.I.A با مركز فرماندهي سري تحت كنترل تركيه همكاري دارد. اين مركز در جنوب تركيه و يكصد كيلومتري مرز سوريه واقع است.
پيش از اين اعلام شده بود كه نيروهاي C.I.A به منظوركنترل تحويل سلاح به شورشيان در منطقه مرزي تركيه مستقر هستند. روزنامه ايدينيك چاپ تركيه نیز تصریح كرده که يك شركت حفاظتي خصوصي آمريكايي پايگاههاي نظامي در خاك تركيه و نزديكي مرز سوريه ايجاد كرده است كه در آنها آموزش مزدوران براي مبارزه با ارتش سوريه صورت ميگيرد. آنها از طريق هاتای در جنوب تركيه به سوريه فرستاده ميشوند. علاوه بر اين يك مركز هماهنگي عمليات عليه سوريه هم وجود دارد.
این روزنامه به نقل از سالم حربو، كارشناس مسائل راهبردي اهل سوريه نوشته است: «در قطر مركزي وجود دارد كه عوامل اطلاعاتي آمريكا، فرانسه، عربستان و اسرائيل و نيز نمايندگان شركتهاي حفاظتي آمريكا و مخالفان سوريه درآن مشغول فعاليت هستند».
افشای امضای دستورالعمل کمک به مخالفان از سوی اوباما نشان میدهد امریکا در عمل سیاست براندازی را دنبال میکرده و در واقع میخواسته از طرح عنان به عنوان بهانهای برای توجیه ادامه این سیاست پیدا کند و به همین علت همواره در پی شکست و ناکامی ماموریت عنان بوده است.
از سوی دیگر در حالی که حامیان دولت سوریه بر ادامه طرح ۶ مادهای بعد از استعفای عنان نیز تأكيد کردهاند در مقابل مخالفان دولت سوریه بر تغییر رویکرد جانشین عنان پافشاری میکنند و در واقع همین اصرارها دمخروس را نشان میدهد. برای مثال شيخ حمد بن جاسم آل ثاني، وزير امور خارجه قطر گفت: «جانشين عنان به اين علت كه طرح شش مادهاي وي با شكست مواجه شد بايد راهبرد جديدي را براي حل بحران سوريه اتخاذ كند.» بن جاسم آل ثاني تأكيد کرد «طرح شش مادهاي عنان بايد تعديل شود زيرا هيچ نتيجهاي در پينداشت».
اگر کشورهای غربی و عربی واقعاً به طرح ۶ مادهای پایبند میبودند قاعدتاً نباید به اقداماتی خلاف آن دست میزدند و به برگزاری نشستهای چون دوستان سوریه اقدام میکردند یا مخالفان را به انواع سلاحهای مرگبار آن هم از نوع پیشرفته تجهیز میکردند. در واقع همین مانعتراشیها بود که در نهایت عنان را در وضعیتی قرار داد که مجبور به استعفا شد. البته عنان اولین فردی نیست که تحت فشار و به علت ناکامی در ماموریت خود مجبور به استعفا شده است.
پیش از این، محمد مصطفی الدابی، رئیس سودانی ناظران اتحادیه عرب نیز بعد از آنکه در چند نوبت گزارشهايی را عليه دولت و مخالفان ارائه داد از این پست کنار گذاشته شد و این نشان میدهد که اگر جانشین عنان نیز بخواهد راه آنها را برود ناچار به استعفا خواهد شد.
