آن ايسلام: خيليها دين را مهمترين دليل مخالفت با قبول تركيه در اتحاديه اروپا قلمداد ميكنند و معتقدند كه اروپا سعي دارد موقعيت خود به عنوان يك كلوپ مسيحي كه تمدنهاي ديگر را نميپذيرد، حفظ كند.
متين بالسي، موذن و امام جماعت مسجد آبي استانبول ميگويد: «چيزي كه ما ميشنويم و آنچه آنها به ما ميگويند، اين است كه آنجا- اروپا - يك كلوپ مسيحي نيست ولي اگر به نحوه برخورد آنها با ما نگاه كنيد، شاهد اين هستيم و احساس ميكنيم كه اروپا واقعاً چنين كلوپي است.»
تركيه به عنوان يك كشور با اكثريت مسلمان و البته سكولار كه در حوزه اروپا و آسيا قرار گرفته، در سال ۱۹۵۹ براي عضويت در اتحاديه اروپا درخواست داده و در سال ۱۹۹۹ نيز به نامزد اتحاديه تبديل شده است ولي تلاش نيم قرنه آنكارا براي الحاق به اين كلوپ ۲۷ كشوري، از زماني كه در اكتبر ۲۰۰۵ به نامزد رسمي اتحاديه تبديل شده، با مشكلات لجوجانه روبهرو شده است. بالسي مسئله مذهب را مهمترين دليل سد قبول تركيه در كلوپ اروپا ميداند.
حتي خود مسيحيان هم معتقدند كه مذهب مهمترين دليل سد الحاق تركيه به اروپاست. اسقف هواكيم مانوكيان، يكي از مسئولان ارمني كليساي ارمنستان وابسته به پاپ در گفتوگو با «اي.يو آبزرور» ميگويد: «با همه احترامي كه به حضور قدرتمند مسلمانان در اروپا وجود داد، به نظر من، هر فرد اروپايي اينطور فكر ميكند كه اروپا يك قاره مسيحي است نه مسلمان.» وي ميافزايد: «ما خودمان هم مسيحي هستيم و اشتراكات بيشتري – با اعضاي اتحاديه اروپا - داريم. در مورد همسايه مسيحي ما، گرجستان نيز چنين وضعيتي برقرار است.»
در حال حاضر ۱۳ ميليون مسلمان و بيش از يك ميليون يهودي در اروپا ساكن هستند و ۳۷۰ ميليون نفر هم به كساني كه نظرسنجي انجام ميدهند، گفتهاند كه مسيحي هستند. به جز تركيه، دو كشور با اكثريت مسلمان ديگر يعني آلباني و كوزوو هم ميخواهند كه به اروپا ملحق شوند. با وجود لابيهايي كه واتيكان انجام داده، پيمان اروپا در طول ۴۰۳ صفحه خودش، هيچ اشارهاي به كلمه «مسيحي» نكرده است.
اين پيمان با تصريح اين شروع ميشود كه اتحاديه از ميراث فرهنگ، مذهب و انسان اروپايي الهام ميگيرد و بعد هم ميگويد كه هر كشور اروپايي ميتواند به آن ملحق شود. «اي.يو آبزرور» از كميسيون اروپايي پرسيده است كه معني اروپايي چيست و اين كميسيون هم جواب داده كه معناي آن ارزشهاي جهانشمول مانند دموكراسي، برابري و حاكميت قانون است.
به نظر خاخام ديود روزن، متفكر برجسته يهودي مخالفت با قبول تركيه در اتحاديه اروپا، كشمكش بين باستانيگرايي و مدرنيته است. او ميگويد: «اين – درگيري- بين روشنفكري است كه چيزهاي خوب مدرنيته مانند علم، استقلال فردي و حقوق بشر را به آغوش ميكشد و مرتجعي است كه احساس ميكند اين چيزها آن را تهديد ميكنند. روشنفكران كساني هستند كه مدعي انحصار حقيقت نيستند و مرتجع كسانياند كه حقيقت را انحصار ميكنند.» او ميافزايد: «مسلمانان جوامع اروپايي شده – يعني بالكان- و حتي برخي جوامع عرب – يعني نخبگان تحصيلكرده مراكش- و هر كس ديگري، ميتوانند بخشي از جامعه اروپايي باشند.»
ولي امام جماعت تركيهاي اين ايده خاخام يهودي را قبول ندارد و معتقد است كه مناسبات اروپا- تركيه مربوط است به رقابت دو تمدن رقيب كه سعي ميكنند گردهم بيايند. او ميگويد: «من مطمئن هستم كه اروپا براساس حاكميت دموكراتيك آن در مورد تركيه تصميم خواهد گرفت. دليل تمايل ما به الحاق به اروپا به خاطر پول آن نيست، بلكه ما ميخواهيم نظام دموكراتيك مشابهي داشته باشيم.»
اين امام جماعت تركيهاي اين نكته را خاطرنشان ميكند كه جوامع مسلمان در قرون وسطي از لحاظ علمي، حقوق بشر و حتي بهداشت شخصي از اروپا جلو بودند. او ميگويد: «غرب الان در قدرت است ولي تاريخ جهان در ۱۰۰ سال خلاصه نميشود و دورهاي طولانيتر است. مسائل تغيير ميكند... من معتقدم اسلام در آينده دوباره ميتواند پيشرو باشد.»
