
محسن مومني شريف، رئيس خندهروي حوزه هنري با مواضعي كه پيرامون عدم اكران برخي از فيلمهاي سينما گرفته است، هم اكنون در نقطهاي قرار دارد كه موافقان و مخالفان عقايد وي دو قطب جدا از هم سينما را تشكيل ميدهند؛ گروهي كه از شرايط فعلي حمايت ميكنند و عدهاي كه خواستار تغيير شرايط فعلي هستند.
كساني كه خواستار تغيير اوضاع فعلي سينماي ايران هستند از زمان اكران دو فيلم در نوروز انتقادات خود را تندتر كرده و وارد فاز عملي شده و با اعتراضات پيدا و پنهان خود باعث لغو نمايش آن دو فيلم شدند. لغو نمايشهايي كه عملاً پاي حوزه هنري و شهرداري را به ميدان اكران باز كرد و هنوز هم دعوا بر سر حقانيت عدماكران و غيرقانوني بودن اكران نكردن فيلمهايي كه شوراي نمايش اجازه اكران آنها را داده، به قوت خود باقي است.
حوزه هنري يكي از معدود سازمانهايي است كه به سينماداري ميپردازد و از طرفي هم در توليد فيلم مشغول است. نگاهي به اين خصوصيت حوزه هنري ميتواند باعث درك بهتر مواضع اخير مومني شريف شود.
حوزه هنري وابسته به سازمان تبليغات اسلامي است. اين نهاد فرهنگي از طريق تاسيس سازمان توسعه سينمايي سوره وارد عرصه فيلمسازي شده است. در تعريفي كه وب سايت رسمي حوزه هنري از فعاليت سوره ارائه داده، آمده است «سازمان توسعه سينمايي سوره بر اين باور است كه تهيه و توليد فيلمهايي با ژانر و مضامين ارزشي و معناگرا، اثراتي به مراتب بيشتر از ژانرهاي ديگر خواهد داشت، از اين رو در گزينش فيلمنامهها، كارشناسي و مطالعه دقيقتري انجام ميگيرد. كسب جوايز متعدد از جشنوارههاي بينالمللي و نيز سيمرغهاي جشنواره فيلم فجر حاصل دقت نظر در توليد فيلم است.»
سابقه فيلمسازي حوزه هنري هم نشان دهنده اين است كه تاكنون بر اين باور باقي مانده است و سعي كرده در فيلمهايي كه توليد ميكند پايبندي به ارزشها و معناگرايي را به اثبات برساند. در داستان اكران نوروزي هم، حوزه اولين سازماني بود كه نمايش فيلمها را در سينماهاي خود ممنوع كرد. اما شايد يك تعلل در جلوگيري از اكران نوروزي بود كه حرف و حديثهاي زيادي درباره مواضع مومني به دنبال آورد.
جواد شمقدري در مقام رئيس سازمان سينمايي كه ميخواهد نقش مادر سينماي ايران را بازي كند و از طرفي هم نميخواهد در سال پاياني دولت دهم با نهادهاي فرهنگي ذي نفوذي چون حوزه هنري سرشاخ شود، در جديدترين اظهاراتش به طعنه و كنايه «سازمان سينمايي وزارت ارشاد را به مادر واقعي كودكي تشبيه كرد كه حاضر است در مقابل مادر دروغين، از سهم خود بگذرد تا مبادا اين كودك از وسط دو نيمه شود».
شمقدري با يادآوري روزهاي پيش از اكران نوروزي، علاقه حوزه هنري براي اكران «گشت ارشاد» را كه توسط همان نهاد از روي پرده برداشته شد، يادآور شد و تأكيد كرد، هنگاميكه سينماهاي حوزه به شدت در اكران فيلمهاي آنچناني مشتاق بودهاند، نميتواند قبول كند يك شبه دلسوز فرهنگ و انقلاب و ارزشها شده باشند.» اما شمقدري به اين اشاره نكرد كه ساخت فيلمهايي با موضوع خيانت از كجا سرچشمه ميگيرد ؟ و چرا اكثر كارگردانها منتظرند تا سوژهاي را كه دستمايه يك فيلم موفق بوده به بدترين شكل ممكن كپي كرده و آن را قالب بزنند؟ هيچ كس منكر موفقيتهاي فيلمهاي اصغر فرهادي نيست، فيلمهايي كه با محوريت خيانت، مشكلات اخلاقي و بحرانهاي خانوادگي شكل ميگيرد اما چرا همه ميخواهند در هر سطحي كه هستند از روي دست اصغر فرهادي كپي كنند؟
اين سينمايي كه محسن مؤمني شريف نميخواهد فيلمهايش را اكران كند، بيشك يكي از ثمرات كپيكاريهاي مبتذل از فيلمهاي موفقي با موضوعات چالشبرانگيز است. عدهاي ديدهاند كه فيلمي با موضوع خيانت خوب فروش ميكند به همين خاطر دست به تقليد از روي آن فيلم زدهاند و به سرعت سينماي ايران را قبضه كردهاند.
محسن مؤمنيشريف در مقام رئيس حوزه هنري تاكنون نه تنها از مواضع خود كوتاه نيامده، بلكه با حمايتهايي كه كراه است. بر تند و تيز بودن انتقادات خود افزوده. وي در ديدار با جمعي از طلاب و دانشجويان گفته است: «سينما مال همه مردم است نه آن يك درصدي كه امروز از آن بهرهمندند و بيشتر تهيهكنندگان و مجريان ما ميكوشند سليقه آنان را رعايت كنند. ما بايد شرايطي را مهيا كنيم كه همه مردم يا بيشتر مردم، به همراه خانوادههايشان بتوانند با خيال راحت به سينما بروند و راضي هم برگردند. بايد احساس كنند سالنهاي امن و سالمي براي ديدن فيلمهاي مورد علاقهشان وجود دارد و نگرانيهاي اعتقادي و اخلاقي نداشته باشند.»
مومني به خوبي ميداند كه مديران سينمايي در سال آخر فعاليت خود هستند و اگر هم بخواهند بر روي مواضعشان پافشاري كنند، ميتوان موارد منفي ديگري از سينماي ايران را برجسته و رسانهاي كرد كه ديگر جايي براي دفاع از سينما باقي نماند.
وزير ارشاد نيز در مصاحبههاي اخير خود از وضعيت سينما انتقاد كرده و اين موضوع ميتواند بسياري از مخالفان مومني را به سكوت بكشاند و احتمالاً آنها را وادار به گفتوگو با حوزه هنري و جلب رضايت اين سازمان سينمادار براي برگرداندن روال عادي به اكرانها كند.