مدارس «سن لويي» از يك قرن پيش در بسياري از نقاط جهان مبلغ زبان و فرهنگ فرانسوي بودهاند. آنها هر جا حضور سياسي داشتهاند، اين مدارس را هم فعال كردهاند. گفته ميشود نيما يوشيج، شاعر نوپرداز زبان فارسي، در شمار شاگردان اين مدرسه در تهران بود و از همين رهگذر، شعر نو اروپا را شناخت و اسباب اين تحول را در ايران فراهم ساخت.
احمدشاه مسعود نيز چهار دهه پيش از اين در كابل، به يكي از اين مدارس رفت و از همين رو فرانسه را به خوبي حرف ميزد و فرانسويها به همين جهت تا پايان عمر او، روابط گرمي با اين فرمانده افغان داشتند. اصرار بر ترويج زبان و فرهنگ در كنار ديپلماسي رايج، مهمترين محور كاري نمايندگيهاي سياسي و فرهنگي هر كشور در ديگر ممالك است، خاصه آنكه آن كشور، چون ايران از زبان و فرهنگي غني و ارزشمند برخوردار باشد.
رهبر انقلاب بارها بر اين مهم تأكيد كردهاند و زبان فارسي را يكي از اركان ديپلماسي فرهنگي برشمردهاند. ايشان در جايي فرمودهاند: يكي از وظايف اصلي سفيران فرهنگي، ترويج زبان فرهنگي از طريق پيگيري كرسيهاي زبان فارسي در مراكز علمي و دانشگاهي است.» بدبختانه با وجود تمام اين ضرورتها و تأكيد مداوم رهبر انقلاب، خبر رسيده كه در رايزني فرهنگي كشورمان در اتيوپي، دوره زبان فارسي تعطيل و آموزش زبان عربي جايگزين آن شده است.
معلوم نيست با چه عقل و منطقي مسئولان رايزني چنين تصميمي گرفتهاند و معلوم نيست چرا از سوي مديران بالادستي برخوردي با اين رفتار عجيب نشده است. بيتوجهي به بحث گسترش زبان فارسي از ديرباز زخم ناسور سياستهاي فرهنگي ما در خارج كشور بود، تا جايي كه در دورههايي رهبر انقلاب در جمع رايزنان فرهنگي بر اين مهم دست گذاشتند و خواستار تصحيح آن شدند.
مدتهاست در افغانستان از سوي دولت آن كشور زميني براي تأسيس مركز تحقيقات زبان فارسي اختصاص يافته و بنا بوده تا جمهوري اسلامي ايران در كابل اين مركز را بسازد و به بهرهبرداري برساند اما اين مهم چنان دستخوش فراموشي و مرور زمان شده است كه شايعاتي مبني بر واگذاري اين زمين به كشوري ديگر در كابل بر سر زبانهاست.
مديريت جديد سازمان فرهنگ و ارتباطات، نشان داده است اصليترين دغدغهاش رهنمودهاي مقام معظم رهبري در حوزه فرهنگ است، با اين وجود معلوم نيست چرا گاه شاهد چنين رفتارهاي عجيب و غريبي در رايزنيها هستيم. با وجود ۲۳ كشور عربي كه هر يك دهها و صدها برابر ما سرمايه و امكانات خرج ترويج زبان و فرهنگ و تفكرات خود ميكنند، كسي نميداند چرا رايزن ما در اتيوپي بايد دوره زبان فارسي را تعطيل و آموزش زبان عربي را جايگزين آن كند، نيز با وجود صدها ميليون دلار كمكي كه ايران به افغانستان كرده و هنوز نيز تعهداتي در اين رابطه دارد، معلوم نيست چرا بخشي به تأسيس مركز تحقيقات زبان فارسي اختصاص نيافته و تلاشي براي همگرايي سه كشور فارسيزبان ايران، افغانستان و تاجيكستان نميشود. جناب دكتر خرمشاد! شما را به خدا اين رويه را تصحيح كنيد.
