ماجرا از آنجا شروع شد كه قائم مقام نمايشگاه كتاب تهران اعلام كرد كه اگر هر ناشري كه برايش حكم قضائي صادر شده باشد نميتواند در نمايشگاه حاضر شود، بنابراين نشر «چشمه» نميتواند در نمايشگاه بيست و پنجم كتاب تهران حضور يابد. در حالي كه پيش از اين اعلام شده بود كه پرونده نشر «چشمه»، نشر «ثالث» و نشر «پيدايش» كه در هيئت رسيدگي به تخلفات معاونت فرهنگي وزارت ارشاد در دست بررسي است و حضورشان در نمايشگاه كتاب بلامانع است.
سرانجام نشر چشمه از حضور در نمايشگاه محروم شد و عدم حضور نشر چشمه در بيستوپنجمين جشنواره مطبوعات، حاشيههاي بسياري را در پي داشت. يكي از اين حواشي ادعاي نشر چشمه مبني بر تحريم نمايشگاه بود.
در اين ميان رسانههاي خارجي كه انگار به دنبال بهانهاي بودند، از اين فرصت استفاده كافي را بردند و اين شد كه نيمي از برنامههاي خبري و تحليلي شبكههاي فارسي زبان ماهوارهاي از ماجراي نشر چشمه و نمايشگاه بينالمللي كتاب ايران پر شد.
البته رسانههاي خارجي به همين هم بسنده نكردند و با افزودن پياز داغ ماجرا خواستند عدم حضور نشر چشمه را در ميان ۲۵۰۰ ناشر نمايشگاه بينالمللي كتاب را مهمترين رخداد فرهنگي كشور تلقي كنند و از تحريم نمايشگاه كتاب از سوي ناشران و مردم خبر دادند. اينكه نمايشگاه كتاب امسال ديگر رونق سالهاي گذشته را ندارد و مردم و ناشران بهانهاي براي حضور در اين دوره نمايشگاه ندارند!
ماجراي نمايشگاه كتاب مجزاي نشر چشمه پس از ماجراي تحريم نمايشگاه كتاب، خبر بعدي كه قبل از برگزاري نمايشگاه توسط سايتهاي خبري و شبكههاي ماهوارهاي غربي مطرح شد، برگزاري نمايشگاه كتاب مجزا توسط چشمه بود. خبر اين بود كه كتابفروشي نشر چشمه كه از حضور در نمايشگاه كتاب منع شده بود، به موازات نمايشگاه از تاريخ ۱۳ تا ۲۵ ارديبهشت، كتابهاي خود را با ۲۰ درصد تخفيف ارائه ميكند و همچنين عناوين تازه انتشاريافته اين نشر نيز در كتابفروشي رونمايي ميشوند. در ادامه اين موضوع هم شبكههاي ماهوارهاي به فروشهاي نجومي نشر «ني» در روزهاي برگزاري نمايشگاه موازي خود خبر دادند.
نمايشگاهي كه برخلاف برخي خبرها پر از بازديدكننده بود اما بر خلاف خبرهايي كه رسانههاي بيگانه قصد القاي آن را داشتند، نمايشگاه امسال پر بازديدكنندهتر از سالهاي پيش كار خود را آغاز كرد و آماري مبني بر بازديد ۵ ميليون نفر از اين دوره نمايشگاه در خبرها آمده است. در نمايشگاه امسال ۲۴۷۰ ناشر داخلي در فضايي بالغ بر ۲۸ هزار و۵۴۷ متر با ارائه ۲۱۰ هزار و ۲۷۵ عنوان كتاب، خدمات خود را به بازديدكنندگان ارائه ميكنند. در بخش عمومي نمايشگاه همچنين ۱۳۹۶ ناشر در فضايي بالغ بر ۱۲ هزار و ۶۸۶ مترمربع، ۶۲۲ ناشر دانشگاهي در ۶ هزار و ۷۰۰ متر مربع، كودك و نوجوان با ۲۹۹ ناشر در ۵ هزار و ۷۲۹ مترمربع و ۱۵۳ ناشر آموزشي در فضايي بالغ بر ۳ هزار و ۴۳۲ مترمربع حضور دارند.
فراز و نشيبهاي نمايشگاهي ۲۵ ساله
نمايشگاه كتاب تهران كه امسال عمرش به ربع قرن رسيد در اين سالها فراز و نشيبهاي بسياري را نيز در پي داشت. يكي از مهمترين اين تحولات جابهجايي مكاني نمايشگاه از محل دائمي برگزاري نمايشگاههاي تهران واقع در بزرگراه شهيد چمران به مصلاي بزرگ امام خميني(ره) بود.
اين تغيير در ابتدا اعتراضات بسياري را در پي داشت و عدهاي اين تغيير را منجر به كاهش ظرفيت نمايشگاه براي حضور تمامي ناشران ميدانستند و برخي ديگر برگزاري نمايشگاه در مصلي را باعث تمركز دسترسي بهتر مردم به ناشران تلقي ميكردند. به رغم همه اين اما و اگرها اما مصلاي تهران محل دائمي نمايشگاه كتاب شد.
اجوبه استفتائات آيت الله خامنهاي از پرفروشترين كتابها از پر فروشترين آثار نمايشگاه امسال «اجوبه استفتائات» (پاسخ استفتائات) آيتالله سيدعليخامنهاي است كه توسط مؤسسه بينالمللي الهدي منتشر شده است. رساله اجوبه الاستفتائات، مطابق با فتاواي مرجع عاليقدر، شامل احكام و دستورات عملي شرع مقدس اسلام است كه با توجه به نياز روز مؤمنان و مواجهه ايشان با مسائل مستحدثه و نوين زندگي تدوين و عرضه شده است. اين رساله، در كنار آثاري از آيتالله جوادي آملي و خاطرات هاشمي رفسنجاني از پرفروشترين كتابهاي نمايشگاه كتاب بوده است.
گفتني است بيستوپنجمين دوره نمايشگاه بينالمللي كتاب تهران تا ۲۳ ارديبهشت ماه پذيراي بازديدكنندگان است.
