احمدرضا حجارزاده: پس از رايزنيها و حرف و حديثهاي بسيار، سرانجام قرعه به نام شبکه دوم سيما افتاد و آن را به نام نخستين شبکه کودک و نوجوان نامگذاري کردند اما در عمل اين اتفاق نيفتاد و جز چند ساعتي در روز، آن هم براي مدتي محدود، برنامهاي مناسب مخاطبان خاص اين شبکه پخش نشد.
حتي کمکم براي رفع و رجوع اين شکست و ناکامي، نام شبکه را به «کودک و نوجوان و خانواده» تغيير دادند تا پخش برنامههاي بزرگسالان از آن کانال تلويزيوني توجيه منطقي داشته باشد.
با اين همه نياز به داشتن و راهاندازي چنين شبکهاي براي سرگرمي و پرکردن فراغت تماشاگران کمسن و سال کماکان حس ميشد، تا اينکه خبر رسيد و بعد مشاهده شد که بالاخره نخستين شبکه تلويزيوني پخش کارتون به زبان پارسي به طور رسمي آغاز به کار کرد، البته نه در کشور ما و در بُعد داخلي، که در سطح خارجي و روي شبکههاي ماهوارهاي.
در واقع طبق معمول، بيرونيها از ما درونيها زودتر جنبيده و بيشتر از خود ما به نياز کودکانمان بها داده بودند، و اينگونه شد که از نخستين روزهاي سال جاري، ابتدا به صورت آزمايشي و کمي بعد، به شکلي کاملاً رسمي، نخستين شبکه کارتوني پارسيزبان تحت عنوان «PersianToon» روي آنتن رفت و به سرعت هم از جانب هواداران چنين شبکهاي رصد و با اقبال گستردهاي مواجه شد.
ولي به راستي چرا هميشه ما چند گام عقبتر از ديگرانيم و به قول «داداش بزرگه» در فيلم «سوتهدلان» زندهياد «علي حاتمي»، «همة عمر دير رسيديم»؟!
به نظر ميرسد در ميان تعداد شبکههاي گوناگون تلويزيوني، که هنوز کمتر از تعداد انگشتان دو دست هستند، جاي شبکهاي براي کودکان و نوجوانان ما به شدت خالي است و توليد و پخش سري برنامههايي از قبيل «فتيلهها» هرچند هم که موفق باشد)، يا برگزاري جشنهايي نظير «بچههاي ديروز» و پخش کارتونها و سريالهاي داخلي و خارجي نوستالژيک زمانهاي دور، دردي از اين کمبود دوا نميکند و لازم است هرچه زودتر (حتي اگر قصدمان فقط رقابت با آن شبکة خارجي تازه تأسيس باشد) چارهاي براي فقدان يک شبکه مستقل تلويزيوني، فقط و فقط مختص کودکان ايراني اتخاذ شود.
در حالي که ما با هزار تبليغ و شعار و ترفند و بريز و بپاشهاي بيهوده سعي ميکنيم توجه مخاطب را به توليد يا عرضة تقاضا در داخل کشور جلب کنيم و اغلب هم موفق نميشويم، شبکه کارتوني «پرشين تون» دارد بيسروصدا کارش را ادامه ميدهد و پيش ميرود ولي ما خيال ميکنيم با فرستادن چپ و راست کارتونهاي بياهميت، گمنام و درجه دو و سه در شبکه خانگي و در قالب DVD، ميتوانيم به رقابت با شبکهاي بپردازيم که ۲۴ ساعته مشغول پخش تازهترين و بهترين فيلمهاي کودکانه و کارتونهاي روز جهان با کيفيتي مطلوب و با دوبلة قابلقبول است.
آيا رسانه ملي که خود براي پخش فيلمها و سريالهاي قديم و جديد ايراني اقدام به راهاندازي و تأسيس شبکه ماهوارهاي «آيفيلم» ميکند، يا شبکه سوم سيما را به نام شبکه «ورزش» معرفي و در هدف خود خوب هم عمل کرده، يا شبکة قرآن و شبکة مستند روي آنتن فرستاده، بهراستي در برپايي شبکهاي براي کودکان و نوجوانان ايراني، احساس ضرورت نميکند؟
جالب اينجاست که تنها نکته مثبت و موفقيتآميز شبکة «PersianToon»، همين راهاندازي و تداوم آن است وگرنه با نگاهي به روند برنامههاي آن و سر و شکل پخش برنامههاي اين شبکة برونمرزي، ميتوان دريافت گردانندگان آن چندان هم خلاق نيستند و اصلاً ايدهاي ندارند براي پيادهکردن در فضاي گستردهاي که در اختيار دارند. براي نمونه، اين شبکه برنامة «۳۰ +» خود را که برنامهاي براي «زير ۳۰ سالهها» و با هدف تکرار تمام کارتونهاي دوران کودکي ما بزرگترهاست، خيلي ديرتر صداوسيماي ايران و با تقليد از برنامه «بچههاي ديروز» طراحي و اجرا کرده است.
با اين همه، نبايد از روند صعودي و رو به رشد اين شبکه غافل شد و خطر وجودي آن را ناديده گرفت. پخش برنامههاي آموزشي، کارتونهاي دنبالهدار کهنه و نو، سريالهاي کارتوني مشهوري نظير «اسکوبيدو» و انيميشنهاي کوتاه شاهکار از محصولات کمپانيهاي قدرتمندي چون «ديزني» و «پيکسار»، بيش از آنکه فکر کنيم در جذب کودکان و نوجوانان ايراني و سيرابکردن ذائقة تشنه و محروم آنها موفق و مؤثر است.
از اينرو، آنچه امروز رسانه ملي بايد در کمترين زمان به آن اقدام کند تا مانع گرايش بيش از پيش بچههاي ايراني به شبکه کارتوني نامبرده شود، اين است که يا در اقدامي گسترده و ناگهاني، زمان و تعداد پخش فيلمهاي کودکپسند و کارتونهاي محبوب جهان را بالا ببرد و ميان برنامههاي روزمرة خود بگنجاند، يا بودجهاي صرف راهاندازي يک شبکه مستقل کودک کرده و با پوشش مناسب، اطلاعرساني مناسب و پخش بهترين آثار کودکانه، کارتوني و موزيکال ايراني و خارجي، اقدام به جلب توجه هموطنان خردسال و نوجوان ما کند. ما که اين روزها دلمان خيلي هواي مجموعههايي نظير «خونة مادربزرگه»، «محلة برو بيا»، «قصههاي مجيد»، «گوريلانگوري»، «زبلخان»، «يوگي و دوستان»، «هاچ زنبور عسل»، «نيک و نيکو» و. . . را کرده. شما چطور؟!
کاش ميشد اين فيلم و کارتونهاي محبوب و خاطرهانگيز را همه بچههاي ايران و در تلويزيون خودمان ببينند، نه فقط آنها که به ماهواره دسترسي دارند.
