معين فتحي: مطلبی که در آن قرار است فوت و فنهای برگزاری جشنوارههای فرهنگی ـ هنری آموزش داده شود. جشنوارههایی که تعداد آنها در سالهای اخیر آنقدر زیاد شده که میتوان با قاطعیت گفت به ازای هر اثر هنری کوتاه و بلندی که در کشور تولید میشود، یک جشنواره هم وجود دارد که آن اثر را مورد توجه قرار داده و به آن جایزه بدهد.
به همین دلیل است که در کنار توجهی که به فیلمها و آثار هنری میشود، جشنواره برگزار کردن هم تبدیل به حرفهای پُر رونق میشود که این روزها برای بسیاری از دستاندرکاران آن نان و آب مفصلی فراهم کرده است. در مطلبی که میخوانید برخی از فوت و فنهای برگزاری یک جشنواره آموزش داده شده است.
تهیه طرح توجیهی
اولین قدم در برگزاری جشنواره تهیه طرح توجیهی است. طرح توجیهی چند برگ کاغذ است که در آن با کلمات و جملاتی چند پهلو و مبهم لزوم برگزاری آن جشنواره توضیح داده شده است.
برای تهیه طرح توجیهی جشنوارهای که قرار است در ایران برگزار شود، حتماً باید در مقدمه مطلب این مسئله توضیح داده شود که حوزه مورد نظر مهم ترین و جدی ترین عرصه فرهنگی است و عدم برگزاری جشنواره در آن تاکنون خسارتهای فراوانی را به فرهنگ و هنر مملکت وارد کرده است.
با این طرح توجیهی میتوان به سراغ نهادها و بخشهای مختلفی در کشور رفت و پول کافی برای جشنواره را دریافت کرد. توجه داشته باشید طرح توجیهی تنها زمانی مورد توجه قرار میگیرد که حامل آن ـ یعنی همان برگزار کننده جشنواره ـ کت و شلوار مناسبی بر تن داشته و زبانش را هم برای بیان جملات غلوآمیز حسابی «چَرب» کرده باشد.
فراخوان بدهيد.
شورای سیاستگذاری يا حالدادن به دوستان
پس از انجام همه فعالیتهای اصلی و مهم حالا نوبت انتخاب اعضای «شورای سیاستگذاری» است. این بخش از کار بهترین زمان و مکان برای «حال دادن» به دوستان و مسئولان است.
شما به عنوان دبیر میتوانید با دعوت از افرادی که دینی به گردن شما دارند یا افرادی که بعدها با آنها کار خواهید داشت و احیاناً پروژهای از آنها میخواهید، یک شورای سیاستگذاری تشکیل دهید و علاوه بر پرداخت «حق جلسه» به این دوستان، فضایی را فراهم کنید که در چندین خبر و مصاحبه، عکس و صحبتهای این اساتید درج شود؛ به گونهای که تا چند ماه بعد که جشنواره از آب و تاب افتاد، این افراد همچنان بتوانند عکسهای خود را هنگام جست و جوی نام خود در اینترنت ببینند و به واسطه آن سر ذوق بیایند و به یاد لطفی که شما در حق آنها کردهاید، دست شما را بگیرند.
یادتان باشد شورای سیاستگذاری برخلاف نام آن شورایی کاملاً تشریفاتی و بی اهمیت است که اعضای آن فقط نامشان زینت بخش جشنواره است و تصمیمگیری در هر زمینهای همچنان به عهده خود شماست.
انتصابها
یکی از ویژگیهای دبیر خوب این است که این عرصه را با یک مدیریت بزرگ اشتباه بگیرد و برای هرچیز حکم صادر کند. از انتصاب آبدارباشی تا مسئول رایانه جشنواره.
دبیر باید همه چیز را جدی و مهم تلقی کرده و تصور کند نقطهای که او در آن ایستاده مهم ترین و بی بازگشتترین نقطه تاریخ فرهنگ و هنر است و هر انتصابی از سوی او میتواند آینده آن عرصه را تغییر دهد. بنابراین باید هر روز فردی را برای مسئولیتی انتخاب و خبر آن را برای تمامی رسانهها ارسال کند.
برخی خبرها و انتصابهای پیشنهادی از این قرار است: با حکم دبیر حسین آقا مسئول سايت جشنواره شد، ایزد جون مدیر بخش برنامههای جنبی جشنواره شد، صادق آقا توزیع چای و شربت در جشنواره را بر عهده گرفت، با حکم دبیر جشنواره از این پس الهام خانوم تلفنهای جشنواره را پاسخ میدهد، با هوشمندی دبیر جشنواره اسمال آقا به عنوان مسئول پُر کردن منگنههای خالی جشنواره انتخاب گردید، طی حکمی از سوی دبیر جشنواره وظیفه تي زدن کف دبیرخانه به جهانگیر خان رسید و....
خبرسازی كنيد
خبرسازی، یعنی اینکه رویداد در حال برگزاری را مهمترین اتفاق حوزه فرهنگ و هنر ترسیم کنید. برای انجام این کار به یک مدیر روابط عمومی با سابقه نیاز دارید.
در گزینش خود حتماً تلاش کنید فردی را انتخاب کنید که سابقه روزنامه نگاری هم دارد. مهم نیست که این فرد در طول پنج سال گذشته حتی یک خط مطلب هم ننوشته و مجموع مطالب تهیه شده توسط وی در حد کپی چند خبر تلکسی یا رونویسی فکس بوده، مهم این است که او خودش را به عنوان «منتقد» آن عرصه قبول داشته باشد تا در خبری که از حکم انتصاب خود مینویسد، خودش بر این مسئله تأكيد کند.
پس از این مرحله او خود میداند که باید چه کند تا جشنواره شما بر سر زبانها بیفتد اما برای اینکه شما هم به عنوان دبیر اشراف کافی بر کار او داشته باشید، بد نیست بدانید که او به اعضای ستاد خبری دستور میدهد تا طی تماس با فعالان آن حوزه، نظر آنها را درخصوص جشنواره جویا شوند و مطالبی در تأیید جشنواره بگیرند. مطالبی همچون: اگر این جشنواره نبود، کشور هم نبود، اهمیت این جشنواره مانند نان شب است، این جشنواره باید بماند تا حیثیت ما هم بماند، توليد این آثار بسيار پراهميتتر از توليد آن آثار است و...
مهم داشتن يك سایت است
سایت امکان خوبی برای ایجاد ارتباط میان یک جشنواره و افراد فعال در آن حوزه است. در کشورهای خارجی بخش مهمی از فعالیتهای جشنواره از طریق سایت صورت میگیرد، از ثبت نام گرفته تا پاسخ دادن به سؤالهای شرکتکنندگان.
سایت جشنوارهها نیز معمولاً در تمام طول سال فعال است. در ایران هم جشنواره حتماً باید یک سایت هم داشته باشد. مهم نیست که این سایت فقط همزمان با جشنواره و حتی چند روز پس از راه اندازی جشنواره فعالیت خود را آغاز و چند روز پس از برگزاری جشنواره به اغماء برود.
بلکه سایت از این جهت مهم است که میتوان درخصوص انتصاب فردی به عنوان مسئول سایت یک خبر داد و از طرفی چند میلیونی هم بابت مدیریت آن از حامیان جشنواره پول گرفت و چند نفری را هم به وسیله این سایت «سرِکار» گذاشت و مشغول کرد! باز هم مهم نیست که در بخشهای انگلیسی یک جشنواره بینالمللی صفحات مختلفی که باید حاوی اطلاعات باشد خالی باشد! مهم داشتن سایت است.
کاتالوگ قطور تهيه كنيد
داشتن کاتالوگ برای یک جشنواره از نان شب هم واجبتر است. هیچ ایده و طرح خلاقهای برای این بخش نیاز نیست. فقط کافی است کاتالوگ تا حد ممکن قطور، ضخیم و بزرگ باشد.
معمولاً سلیقه مدیران با این جور فعالیتها تناسب بیشتری دارد تا کارهای خلاقانه. طبق قاعدهای رسمی کاتالوگ هرچه بزرگتر بهتر. حتی میتوان آن را در دو جلد منتشر کرد.
دو یا سه زبانه بودن کاتالوگ هم مهم است. مهم نیست که حتی یک مهمان خارجی هم در جشنواره حضور ندارد و تنها فرد خارجی که چشمش به صفحات انگلیسی کاتالوگ میافتد، فقط کارگر افغانی چاپخانه است؛ مهم این است که بخش انگلیسی هم حجم کتاب را افزایش میدهد و هم به آن کلاس میبخشد. میتوان به این بهانه یک دوست مترجم را هم به نان و نوایی رساند و همین مسئله لزوم انتشار کاتالوگی چند زبانه را نشان میدهد.
انتخاب بهترین فیلم کمدی در جشنواره بینالمللی ویدئویی تهران
انتخاب بهترین فیلم با موضوع انقلاب و دفاع مقدس در جشنواره فیلم ویدئویی تهران
تندیسهاي حجيم بسازيد
به عنوان دبیر جشنواره باید بدانید که جایزه نقدی برای ماندگاری کافی نیست و حتماً باید جایزه ترکیبی از یک مقدار پول نقد با تندیس یا لوح تقدیر باشد. اگر پول نقد نباشد کسی برای حضور در جشنواره رغبت نشان نمیدهد.
اگر هم تندیس نباشد، بعد از خرج کردن پول یاد و خاطره جشنواره برای همیشه از ذهنها زدوده خواهد شد. تندیس باید به قدری بزرگ و حجیم باشد که هنرمند محترم برای انتقال آن از روی سِن به دم اتومبيل خود، به کمک چند حمال یا استفاده از یک فرغون نیاز پیدا کند.
ممکن است تصور کنید چنین تندیسی به درد او نخواهد خورد اما پس از انتقال آن به خانه و با جایگذاری مناسب، هنرمند تا مدتها با تماشای آن به یاد جشنواره خواهد افتاد. این تندیس در چند شکل مختلف جایگذاری شده و مقابل دیدگان هنرمند و اهالی خانه قرار میگیرد. برخی از موارد به شرح زیر است:
قرار گرفتن مقابل پنجره جهت ممانعت از بسته شدن پنجره بر اثر شدت وزش باد، جایگزینی با گوشکوب جهیزیه همسر جهت شکستن احتمالی گردو و بادام، قرار گرفتن بر روی لبه کتاب هنگام مطالعه کتاب به صورت دراز کِش، پُز دادن به باجناق بساز ـ بفروشی که چیزی از فرهنگ و هنر نمیداند و ....
برای ساخت تندیس باید طرحی هم در ذهن داشت. برای رسیدن به طرح نام یک گل را انتخاب کنید. لاله زرین، یاس زرین، یاس وحشی، زنبق زرین، رویش لالهها، طناب زدن واژهها و نرگس خودرو برخی از عناوین پیشنهادی است. البته با توجه به افزایش قیمت میوه و کمیاب شدن برخی از اقلام و پیوستن آنها به خاطرات میتوان از این نوع اسامی هم برای ساخت تندیس استفاده کرد. اسامی همچون موز سیمین، گوجه فرنگی وزین ـ از نوع نارمکی ـ سیب زمینی پشندین و...
جمعيت لازم است
«جشنواره با مخاطب زنده است» غلطترین قاعده موجود در برگزاری هر جشنوارهای است. جشنواره با پول زنده است و هر وقت مخاطبی بابت حضور در جشنواره حاضر به پرداخت پول شود، این جمله مصداق مییابد.
اگر جشنواره شما مخاطب نداشته باشد هم چندان مهم نیست. کافی است تعدادی آدم مقابل دوربین خبرنگاران و عکاسان جشنواره حضور یابند تا این حضور ثبت شود. پس از آن میتوان با کمک فتوشاپ یا جلوههای ویژهای که پیش از این در سریالهای تاریخی و برای تکثیر لشكریان امتحانش را پس داده، جمعیت حاضر در جشنواره را چند برابر کرد.
برای فراهم آوردن همان تعداد اندک، کافی است برای ایام جشنواره خساست را کنار بگذارید و با فرستادن کارمندان خود به سالن برگزاری جشنواره ـ با وعده اضافه کار ـ جمعیت لازم را فراهم کنید. از اینجا به بعد بقیه کار را ستاد خبری خودش بلد است.
تقدیر از رسانهها
مهم ترین چالش هر جشنوارهای در دنیای امروز ترغیب رسانهها برای پوشش خبری آن رویداد است. راهحل ساده و کم خرج آن است که در نشست خبری جشنواره اعلام کنید از رسانههای برتر جشنواره تقدیر میشود.
در میان جماعت ساده دل رسانهها، تعداد زیادی هستند که این وعده را جدی گرفته و جشنواره بی مایه و حقیر شما را بیش از جشنوارههای ۵۰ ساله بزرگ و مهم جلوه دهند. تجربه ثابت کرده معمولاً برگزار نشدن مراسم تقدیر هم خیلی توجه رسانهها را به خود جلب نمیکند و آنها با بزرگواری از کنار چنین وعدههایی عبور میکنند.
در پایان
از برگزاری جشنواره پول خوبی نصیب شما شده است. میتوانید با تقسیم آن با دوستان و همفکران خود، پول به دست آمده را سرمایهگذاری کنید. پیش از خرید سکه، زمین یا سهام حتماً با یک کارشناس اقتصادی مشورت کنید تا خدایی ناکرده این دسترنج حلال حیف و میل نشود.
