
برنامهريزي و برنامهسازي محتوايي صدا و سيما نه امروز و نه ديروز بلكه هميشه متوجه انتقادات بسياري بوده كه همين ضعف عملكرد به مراتب عكسالعملهايي را هم به دنبال داشته است، به ويژه توليداتي كه روي آنتن زنده سيما رفتهاند، به دليل همين خصيصه ارتباطي، از اهميت بيشتري برخوردار است كه نياز به توليد محتوا و اجرايي خوب را خواهان است.
گاه در اين گير و دار، بوده زماني هم كه توانستهاند به سبب تزريق برخي معيارهاي تكنيكي و محتوايي متناسب با شرايط و خواستههاي مخاطب، با تدارك برنامههايي البته مردمي رگه اميدي را در ذهن و نگرش بيننده كه عموماً هم عاماند، موجب شوند. اكثراً هم آيتمهايي بودهاند كه موقتي عامهپسند است و متناسب با ايام خاصي توليد و روي آنتن ميروند.
با اين حال طي اين چند ساله بودهاند برنامههايي زنده و اجرا محور كه تا حدودي رضايت مخاطب را در پي داشته و خب سببساز اتفاقاتي شايد مثمرثمر در نتيجهدهي يا ادامه روند برنامهسازي هم شدهاند، ولي نكته همين جاست كه برنامههاي زنده اصولاً بايد با فكر و محتوايي از پيش معين، معيارهايي را در نظر بگيرند تا بتوانند سوددهي مطلوبي را در پي داشته باشند. اين نكته علاوه بر تنظيم دايره فكري برنامه، بيشتر به تجربه اجرا هم بسته بوده تا آنجا كه القاي مفهوم بيش از آنكه منوط به شخص و نظر فردي «مجري» باشد، بايد به «اجراي» او رجوع پيدا كند!
در ميان برنامههاي پخش زنده سيما، طي اين مدت اخير برنامه «پارك ملت» به سبب رويكردي خاص به مفاهيم و موضوعاتي گاه تازه و برخي مواقع تمركز بر چهرههاي مؤثر حوزههاي مختلف به ويژه فرهنگي، با وجود زمان نامناسب پخش اما توانسته بيننده را جلوي تلويزيون بنشاند. دنبال كردن موضوعات مختلف با اصل تمركز بر چهرههاي دخيل در آن رويداد و پديدههاي جالب توجه و در عين حال عمومي، از محاسن اين برنامه توليد شده از شبكه يك سيماست. كما اينكه توانسته افرادي را پيش روي بيننده قرار دهد كه كمتر تلويزيون پيش از اين سراغي از آنان را گرفتهاند يا حداقل قشر معدود مذكور خواهان حضور در برنامهاي اين چنين نبودهاند.
با اين حال «پارك ملت» كه با رويكردي تقريباً متناسب با نامگذاري روزهاي هفته، به روي آنتن سيما رفته، با وجود برخي نقاط قوت اما خالي از ضعف هم نيست كه اين بيشتر متوجه مجري ـ محور بودن برنامه عنوان ميگيرد. البته كمتر كسي است كه به سابقه اجراي محمدرضا شهيديفر و توانايي او چه در راديو و چه در سالهاي دور در تلويزيون بر نحوه برقراري ارتباط با مخاطب، واقف نباشد. حداقل اينكه در پيشبرد هر برنامه زندهاي توانايي دارد، البته اين از محاسن برنامه «پارك ملت» بوده كه از اجرايي شايد قوي برخوردار است اما ضعف را ميتوان به دخالت نظرات شخصي و ورود شهيديفر به محتواي برنامه وارد دانست.
مصداق اين نمونه را ميتوان در گفتوگوي مجري برنامه در هفته دفاع مقدس و گپ و گفت با ابراهيم حاتميكيا و مسعود دهنمكي هم ديد، به ويژه القاي نظرات و نقد منفي كاملاً «شخصي» او در مورد فيلم «اخراجيها» كه البته با واكنش بسياري هم روبهرو شد. گرچه ورود «فرضاً» يا «واقعاً» آماتورگونه شهيديفر به برخي موضوعات خاص همچون «مسائل فوتبال و خاصتر شهرآورد» در گفتوگو با بازيكنان سرخابي، شايد براي عامه مردم لذتبخش باشد، اما تلقين اطلاعات شخصي يا بهتر، ناآگاهي و عدم ورود ناسنجيده او هم برخي مواقع توي ذوق زده كه در تكبرنامههايي از اين قبيل بهخوبي به چشم آمده است.
ميهمانان برنامه نيز گويا به انتخاب خود شهيديفر است كه اين هم دليلي است بر شخصي - محور شدن هرچه بيشتر برنامهاي كه نقش عموميت- محوري را بازي خواهد كرد. گرچه نوع خاص ميهمانان هم ميتواند به سبب تضاد يا تناقض در جاي نقد قرار بگيرد. بايد متذكر شد كه وقتي محتوا و سير حركتي برنامه مشخص باشد، نظرات شخصي نبايد وارد كار شود. همچنان هم كه اصولاً در هر برنامهاي اين تنها «تجربه» مجري است كه بر قوت برنامه ميافزايد و نه جز آن.
همانگونه هم كه چه بسا شايد بيربط ولي شاهد برخي جملات حاشيهاي مثلاً در مورد اختلاس چندميلياردي و... به مراتب از سوي مجري «پارك ملت» هستيم كه سنخيتي با موضوع خاص برنامه نداشته و ربطش چه بوده، جاي سؤال دارد.
در هر حال «پارك ملت» بيش از همه از حيث رويكرد فرهنگي خود مهم است، حال ميخواهد ميهمانانش از هر جنسي هم كه باشد اما نقطه قوتش در پرداخت به نوع مضامين است كه شايسته است، به شرطي كه نگاه كلي و ابتدائاً بيغرض در چارچوب دايرهاي براي مخاطب را در نظر گيرد، نشانش هم در عنوان برنامهاي است كه هدفي جز پيشنهاد، دخالت و نتيجهگيري از سوي «همه» و نه «فرد» دارد.
مسلماً وجود و نياز به برنامه «پارك ملت» در كنار توليدات ديگر صدا و سيما همچون «اين شبها»، «هفت» و «نود» لازم بوده به خصوص اينكه بتواند بيننده عام را در كنار خاصه مخاطب پاي تلويزيون بنشاند، گرچه همچنان نياز به تقويت دارد.