جشنواره بينالمللي فيلم كوتاه تهران با حضور ۱۰۵ كشور از پنج قاره جهان و نيز شركت ۴هزارو ۲۳۲ اثر فيلم كوتاه كار خود را از روز سهشنبه در مجموعه سينما آزادي به عنوان پايلوت اصلي برگزاري اين جشنواره آغاز كرده است تا در پنج روز جدايي سينماي آزادي از دور اكران براي يك بار در سال هم كه شده توجهها از سينماي بلند روي فيلم كوتاه متمركز شود؛ جشنوارهاي كه به عقيده صاحبنظران، مأمن استعداديابي سينماگران جوان بوده و از اين حيث تأمينكننده سرنوشت فرداي سينماي ايران است.
از بولتنهاي فروشي تا سالنهاي خلوت
فيلم كوتاه ظرفيت بالايي دارد، با اين حال كمتر پيش آمده كه اين حوزه مورد توجه فيلمسازان حرفهاي كشور قرار بگيرد؛ شايد به همين خاطر است كه در روزهاي برگزاري جشنواره بينالمللي فيلم كوتاه تهران، سينماگران و مخاطبان جواني كه اكثراً از انجمن سينماي جوانان ايران آمدهاند تنها قشر حاضر در طبقات مختلف سينما آزادي را تشكيل ميدهند. دليلش وسعت سينما آزادي است يا زودهنگام بودن ساعت مراجعه ما به جشنواره؟! در طبقات جمعيت زيادي به چشم نميخورد؛ اين موضوع در داخل سالنهاي اكران و نمايش فيلمها هم صدق ميكند. يكي از كاركنان سينما آزادي كه پشت انبوهي از كاتالوگها و كتابچههاي مربوط به جشنواره ايستاده است در كمال تعجب بولتن برنامه را به بهاي هزار تومان ميفروشد. چارهاي نيست يكي از بولتنها را ميخريم و راهي سالنهاي نمايش در طبقات مختلف سينما آزادي ميشويم.
ژانري در سيطره فيلم بلند
حسين نظري يكي از معدود سينماگران جوان شركتكننده در اين دوره از جشنواره فيلم كوتاه تهران است كه به سختي در سالن نمايش طبقه هفتم سينما آزادي پيدايش كرديم و با هم گپي زديم. نظري كه سال گذشته با مستند كوتاه «اينجا چراغي روشن است» جايزه ويژه هيئت داوران جشنواره عاشورايي يزد را از آن خود كرده بود، امسال در سومين تجربه ساخت فيلم كوتاه خود با مستند كوتاه «چرخ نان» از طبس يزد راهي تهران شده تا شانسش را در يك جشنواره معتبر جهاني امتحان كند.
او در پاسخ به سؤالي درباره جايگاه فيلم كوتاه در سينماي ايران خمي در ابرو ميكشد و ميگويد: در عصر ماشيني و تكنولوژي كه زمان حرف اول را ميزند فيلم كوتاه فرصت و پتانسيل مناسبي براي باز كردن جاي خودش در سينماي جهان و بالاخص ايران دارد كه بسياري از جوانانش عادت به عجول بودن دارند اما متأسفانه مردم فيلم كوتاه را نميشناسند و اين به نوعي باعث مهجور ماندن فيلم كوتاه در سينماي ايران شده است. ما فيلمسازان اين قدرت را نداريم كه به اوضاع فيلم كوتاه بهبود ببخشيم. الان در اين جشنواره آثار بچههاي خودمان خيلي بهتر و قويتر از آثار خارجي بود اما ديگر بر عهده رسانه ملي و رسانههاي تأثيرگذار است كه چگونه اين حوزه را بازتاب دهند و به ارتقاي جايگاه فيلم كوتاه سرعت ببخشند.
از نظر اين فيلمساز جوان، فيلم كوتاه ديده نميشود و به همين خاطر فيلمسازان جوان از عرصه فيلم كوتاه به عنوان سكوي پرشي به سوي فيلم بلند استفاده ميكنند. تا اين شرايط وجود دارد فيلمساز فيلم كوتاه هيچ اشتياقي به ادامه كار در حوزه ساخت فيلم كوتاه ندارد. ژانري تحت سيطره فيلم بلند كه اقبال عمومي فيلمسازان به آن تحتالشعاع ناشناخته ماندن اين حوزه در مقايسه با محبوبيت فيلم بلند قرار گرفته است.
در ميانه گشت وگذارمان در سينما آزادي، مديرعامل انجمن سينماي جوانان ايران و دبير جشنواره بينالمللي فيلم كوتاه تهران از راه ميرسد؛ به سراغ او كه شديداً درگير رسيدگي به امور جانبي جشنواره است ميرويم و به عنوان منبعي براي پاسخ به سؤالات فيلمسازان جوان فيلم كوتاه كشور پاي صحبتهايش مينشينيم.
۹ مدير فستيوال فيلم معتبر جهان در ايران
هاشم ميرزا خاني سال گذشته هم دبير اين جشنواره بود. از نظر او جشنواره جهاني فيلم كوتاه تهران، معتبرترين فستيوال شرق جهان است كه حضور سينماگران كشورهاي خارجي در اين دوره نسبت به سال گذشته ۲۰ درصد رشد داشته است. در حالي كه قريب ۶۰ كشور جهان صاحب هنر صنعت سينما هستند ولي امسال فيلمهايي از ۱۰۵ كشور جهان به دبيرخانه جشنواره فيلم كوتاه ايران ارسال شده است، آماري كه كم وبيش حكايت از شناخته شدن تنديس جشنواره فيلم كوتاه تهران در جهان دارد. از نكات جالب ديگر اينكه در جشنواره امسال به جز بخش داوران ۹ مدير فستيوال فيلم كوتاه معتبر دنيا از كشورهايي مثل يونان، سوئيس، انگليس، امريكا، عراق، مصر، تونس و فلسطين نيز حضور دارند. همه چيز مهيا است به جز حضور مخاطبان عام در اين رويداد جهاني.
پلكاني به سوي فيلم بلند
ميرزاخاني ميگويد: مردم به فيلم كوتاه به عنوان يك رسانه مستقل نگاه نميكنند و حتي شايد به خاطر موجز بودن و پيچيدگي نوع بيان اين قبيل آثار نتوانند از لايههاي پنهاني فيلم، هدف فيلمساز و فيلمنامه را استخراج كنند. لذا از منظر عمومي فيلم كوتاه مهجور است. شايد به همين خاطر باشد كه هم اكنون بسياري از فيلم كوتاه به عنوان پلكاني براي رسيدن به فيلم بلند استفاده ميكنند.
نبود فرهنگسازي از سوي دستگاههاي اكران و اجرا براي نمايش و ارائه اهداف آثار توليد شده، نبود سالن اختصاصي براي نمايش فيلم كوتاه در طول سال و نيز عدم معرفي و بازتاب صحيح فيلم كوتاه از رسانه ملي از ديگر نقاط ضعف رباعي سينماي ايران است كه دبير جشنواره فيلم كوتاه تهران در اين گفتوگوي كوتاه به آن اشاره كرده و در پايان آرزو ميكند كه روزي همچون سينماي بلند، فيلم كوتاه هم در سالنهاي نمايشي سينماهاي كشور اكران شود و مورد استقبال مخاطبان قرار بگيرد.
