جمعه این هفته که گذشت برنامه سینمایی هفت یک سالگی خود را پشت سر گذاشت. یک سال پیش بود که دستاندرکاران سیما به دنبال تولید برنامهای رفتند که مشابه برنامه فوتبالی نود باشد و در آن مسائل روز سینمای کشور بررسی شود. بالاخره مصداق سینمایی برنامه نود با عنوان هفت آمد و از اردیبهشت 89 مخاطبان سینمای کشور را جمعه شبها پای تلویزیون کشاند، اما تشابه ساختاری میان نود و هفت تنها وجه اشتراک دو برنامه نبود بلکه در طول سالی که گذشت این برنامه سینمایی نیز همچون برنامه داغ نود میدانی برای جنجالها و نقد و بررسیهای پر سر و صدا در جامعه سینمایی کشور شد. در این مدت برنامه هفت و عملکردش گاه انتقاد بسیاری از کارشناسان و هنرمندان سینمای کشور را برانگیخته، گاه به درستی در جهت حل مشکلات قدم برداشته و گاه فقط جنجال صرف آفریده است.
مسئول هفت
در وبسایت پایگاه شبکه سوم صدا و سیما، برنامه هفت برنامهای انتقادی که به مسائل روز سینمای ایران میپردازد، معرفی شده است. پیشنهاد ساخت برنامهای انتقادی که به مسائل روز سینمای ایران بپردازد، سال 86 در جلسهای که اولین دیدار فریدون جیرانی و علی اصغر پورمحمدی مدیریت شبکه سوم سیما بود از سوی جیرانی مطرح شد.
این پیشنهاد تازهای برای مسئولان شبکه سه و البته تلویزیون نبود، افراد زیادی پیش از این پیشنهاد تولید چنین برنامهای را داده بودند اما اعتمادی که مسئولان شبکه سه به تواناییهای جیرانی در اداره چنین برنامهای داشتند، باعث شد به پیشنهاد او جواب مثبت دهند. سرانجام علیاصغر پورمحمدی مدیر شبکه سوم سیما اردیبهشت ۸۹ آقای عزتالله ضرغامی (رئیس صدا و سیما) را راضی کرد و با مسئولیت شخصی هفت را روی آنتن فرستاد تا طلسم یک برنامه زنده سینمایی پس از سالها برای اهالی سینما بشکند. فریدون جیرانی نیز در یادداشتی درباره برنامه هفت نوشته است: «ما یک مجله سینمایی تصویری خواهیم بود؛ مجلهای با روش خبری، گزارشی، تحلیلی. رسیدن به سینمای بالنده هدف ماست.»
جنجالهای هفتگی هفت
هشتم بهمن سال گذشته، برنامه هفت با پخش مصاحبه جنجالی فریماه فرجامی، بازیگر سرشناس ایران آماج انتقادات کارشناسان، اهالی سینما و هنرمندان مختلف فیلم و سریال قرار گرفت که انتشار نامه شورای عالی تهیهکنندگان ایرانی و تحریم هفت از جمله مهمترین واکنشها به این برنامه بود. در این برنامه فریماه فرجامی، از برخی هنرمندان سینمای ایران از جمله فاطمه معتمدآریا و امین تارخ به تندی انتقاد کرده بود که نامه سرگشاده شورای عالی سینما و نارضایتی جمعی از سینماگران از همکاری با برنامه هفت و نیز رفتار و گفتار تحقیرآمیز این برنامه را در پی داشت.
اما جنجال برنامه هفت در بهمن 89 به اینجا ختم نشد و مسعود فراستی منتقد پای ثابت برنامه هفت در جریان یک نقد سینمایی، فیلمهای کیمیایی را به شدت مورد انتقاد قرار داد که این اقدام انتقاد تند جامعه سینمایی از جمله جمشید مشایخی و عزتالله انتظامی را در پی داشت.
برنامه هفت، سال جدید را نیز جنجالی آغاز کرد و مجری برنامه در سخنانی درباره ناعادلانه و دولتی بودن اکران اخراجیها به حمایت از «جدایی نادر از سیمین» پرداخت. جیرانی در این برنامه ضمن بیان اینکه «همه امکانات دست دهنمکی است» اصرار کرد که از نظر تعداد سینما، عدالت رعایت نشده و اخراجیها بیش از حد سالن در اختیار داشته است که این برنامه و سخنان جیرانی این پاسخ دهنمکی را به دنبال داشت: «اگر امکانات داشتم فیلمهایم با تهدید و قاچاق روبهرو نمیشد.»
ادعای صریح تهمینه میلانی بر ضد ایرانیان در برنامه هفت موضوع پرحاشیه دیگری بود که در یکی از برنامههای اواخر فروردین امسال روی آنتن شبکه سوم سیما رفت تا موضوعات جنجالی برنامه هفت و انتقادات به آن همچنان ادامه داشته باشد.
بودن بهتر از نبودن است
اما آیا برنامه هفت همیشه از رویه منفی به سینمای ایران نگاه کرده است؟ اگرچه جنجالآفرینی یک رویه برنامه هفت است اما از سوی دیگر از زمان آغاز به پخش این برنامه معضلات روز سینمای ایران عرصهای برای طرح شدن و به چشم آمدن پیدا کردند؛ خلئی که تا قبل از پخش این برنامه گریبان سینمای کشور را فشار میداد. پیشتر جیرانی در یکی از برنامههای هفت درباره انتقادات مختلف کارشناسان به این برنامه گفته بود: «نگوییم در شرایطی که سینما زیر ضربه است و عدهای مخالف سینما هستند، بازگویی واقعیتها به صلاح ما نیست. همین تفکر توسط مدیران سینمایی دهه 60 باعث فضای بسته سینما شد؛ فضایی که بعداً به نفع خود همین مدیران سینما هم نشد؛ سینمایی که 32 سال است برنامه سینمایی نداشته به سکوت و پنهانکاری عادت کرده است.»
مسائلی چون گرانی بلیت سینما و عدم استقبال مردم، کمبود مخاطب، تأکید بر سرمایهگذاری در اکران فیلم، معضل کمبود سینما، تأکید بر بازسازی سینماها و صدها موضوع دیگر در حالی در برنامه هفت مطرح شده و میشوند که پیشتر فضای رسانهای برای طرح این مشکلات در جامعه سینمایی کشور وجود نداشته یا اگر وجود داشته چندان به آن پرداخته نشده است.
