هفته گذشته شایعاتی در بازار کتابفروشان مبنی بر اینکه علت تعطیلی برخی کتابفروشان عدم صدور مجوزها بوده است پیچید و به نحوی مقصر را وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی معرفی کرده بودند؛ موضوعی که واکنش سیدمحمد حسینی را به همراه داشت. وی گفته بود:«ممکن است یک کتاب اشکالاتی داشته باشد و به خاطر اینکه تصحیح شود و ایرادهایش برطرف شود، معطل شود، اما اینکه یک کتاب اینگونه بر یک کتابفروشی تأثیر بگذارد، استدلال بیاساسی است.
ناشران بسیاری را میشناسیم که پس از مدتی تلاش چون دیدهاند انتظاراتشان برآورده نشده است، بیخیال کار نشر شدهاند و به سراغ پیشههای دیگری (از جمله بساز و بفروشی) رفتهاند؛ مشاغلی که درآمد آن اصلاً قابل مقایسه با نشر نیست، اما نشر کاری فرهنگی است، و کار فرهنگی با عشق پیوند دارد. وزیر ارشاد نیز در گفتههای خود به این موضوع اشاره کرده بود:«شاید انتظاری که از این کار داشتهاند، برآورده نشده و دیدهاند درآمدزایی ندارد، به همین دلیل دنبال مشاغل دیگری رفتهاند. کارهای فرهنگی مثل بقیه کارهای خدماتی و تجاری در کشور نیست که درآمد بالایی داشته باشد.»
کسی منکر مشکلات کتابفروشان نیست و البته دولت نیز باید از آنان حمایت کند، همچنانکه تا به امروز نیز چنین بوده است. سیاست خرید کتاب از ناشران که فهرست آن به صورت شفاف اعلام میشود یکی از این سیاستهاست. بیتردید باید راهکارهایی برای افزایش درآمد این صنف یافت شود، اما برای یافتن علت تعطیلی کتابفروشیها هیچکس بهتر از خود ناشران نمیتوانند پاسخگو باشند. آیا بهواقع پروسه طولانی نشر علت اصلی تعطیلی کتابفروشیهاست یا این موضوع دلایل دیگری دارد.
کتابفروشیها همچنان مشکلات خود را دارند
نادر قدیانی رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در گفتوگو با خبرنگار «جوان» درخصوص تعطیلی کتابفروشیها با بیان اینکه در مدت 42 سالی که در این حوزه فعالیت میکند، همیشه ریزشها و رویشهایی را شاهد بوده است، افزود: با وجود آمارهای اتحادیه ناشران رویشها دو سه برابر ریزشها اعلام شده است.
وی در ادامه اظهار داشت: با این همه این آمار دلیل بر این نمیشود که من تأیید کنم کتابفروشیها در سطح کشور هیچ مشکلی ندارند.
وی در پایان اظهاراتش گفت: کتابفروشیها همچنان مشکلات خودشان را دارند و مسئولان از این مشکلات آگاهند و بارها این مشکلات را در جلسات مختلف عنوان کردهایم. کاربری فرهنگی، معافیت مالیاتی کتابفروشیها و تأمین اجتماعی عمدهترین مشکلات کتابفروشیهاست.
رابطهای بین مجوز چاپ و تعطیلی نیست
دکتر محسن پرویز نویسنده و معاون مطبوعاتی سابق در وزارت ارشاد درخصوص ادله برخی از کتابفروشان در مقابل تعطیلی کتابفروشیهایشان در گفتوگو با «جوان» گفت: من رابطهای بین مجوز چاپ کتاب و تعطیلی یک کتابفروشی نمیبینم و تعطیلی کتابفروشیها احتمالاً دلایل دیگری باید داشته باشد. وی در ادامه با اشاره به تعداد عناوین موجود در بازار کتاب اظهار داشت: در حال حاضر چیزی نزدیک به 250 هزار عنوان کتاب در کشور موجود است. از طرفی یک کتابفروشی فکر نکنم بتواند بیشتر از 300 عنوان کتاب در قفسههایش ارائه کند.
وی در پایان سخنانش افزود: پیشبینی میشود امسال چیزی بالغ بر 65 هزار عنوان کتاب عرضه شود.
با این همه اولین موردی که برای تعطیلی کتابفروشیها به ذهن متبادر میشود، احتمال این نکته است که کتابفروشیهای مذکور به خاطر بازده مالی و مسائل اقتصادی تغییر شغل دادهاند، کما اینکه از اول به بازده مالی این شغل آگاه بودهاند.
