غذاهای ماه صفر

ماه صفر، ماه ویژه‌ای برای اقامه عزای اهل بیت سلام الله علیهم اجمعین است که در آن به مناسبت وفات پیامبر و گرامیداشت شهادت امام حسن(ع)، اربعین امام حسین و واقعه شهادت حضرت امام رضا علیهم السلام، شور اقامه عزا در دهه اول محرم از 20 تا آخر صفر دوباره زنده می‌شود. اما به هر صورت به مقتضای نوع عزاداری‌ها که بیشتر خانگی و اغلب در میان بانوان عمومیت خاص دارد نوع نذورات نیز از سایر مناسبت‌ها متمایز است.
یعنی همان طور که در ایام دهه اول محرم در کشور ما و حتی کشور عراق شیعیان با خوراکی از لپه و گوشت (قیمه) در کنار برنج از عزاداران پذیرایی می‌کنند شاید به مناسبت شهادت مظلومانه ائمه در این ماه به وسیله سم، بیشترین نذورات غذاهایی باشد که برای بیماران مفید است. با این امید که اطعام مؤمنان با این غذاها، هدیه کوچکی به روح این بزرگوراران تلقی شود.
از جمله مهم‌‌ترین این خوراک‌ها در اکثر شهرهای ایران شله زرد است. این غذا که غذای شیرین و زیبایی نیز تلقی می‌شود در روز اربعین و بیست و هشتم صفر طبخ و توزیع می‌شود.
در کنار شله زرد، پخت حلیم و انواع آش‌های محلی نیز از دیگر نذورات خانگی این ایام به شمار می‌رود. اما در این نذورات حکایت «آش سری ده نار» اصفهانی‌ها حکایت دیگری است.
اصفهانی‌ها با توجه به معروفیت نحوست ماه صفر برای سلامتی عزیزانشان آشی از رشته یا جو طبخ می‌کنند که در آن رشته یا جو براساس تعداد عزیزانشان ریخته می‌شود.
پیمانه ریختن رشته یا جو ذکر شده «ده نار» است که به روایتی حدود یک یا دو مشت جو یا رشته می‌شود.
به عبارت دیگر اصفهانی‌ها در این خرده فرهنگ معتقدند برای در امان ماندن فرزندان و همسر و سایر بستگان از شرور سال آتی باید قبل از سیزدهم ماه صفر آشی را بپزند و توزیع کنند که به ازای هر نفر ده نار درآن رشته یا جو وجود داشته باشد.
زنان اصفهانی دور دیگ جمع می‌شوند و در هنگام رشته ریختن، هر ده نار را به نام یکی از عزیزان می‌ریزند.
ناگفته نماند که اکثر صاحبان آش مزبور اولین مشت را به سلامتی اعلی حضرت وجود مهدی موعود و بعد از آن سلامتی علمای عامل می‌ریزند و سپس به نام عزیزان خود ادامه می‌دهند.
براساس این اعتقاد، تن و جان این عزیزان از بلاهای ماه صفر و سایر بلاهای سال به خاطر تصدق و اطعام و دعای مخصوص امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف محفوظ خواهد ماند.