هنوز چند روزی از درگذشت شمس آل احمد، نویسنده معاصر و برادر کوچکتر جلال آل احمد نگذشته که سازمان میراث فرهنگی استان تهران ملک پدری این دو مرحوم را از ورثه آل احمد خریداری کرد.
به گزارش «جوان»، این خانه در کنار کتب و آثار ادبی و فرهنگی تنها یادگاریهای بر جای مانده از این دو نویسنده پرآوازه کشور است که در سال 1383 توسط سازمان میراث فرهنگی کشور به ثبت آثار ملی رسید و همین عاملی است که اهمیت نگاهداشت صحیح خانه جلال و شمس آلاحمد را دو چندان میکند.
اما آیا با وجود حوادث اخیری که در عرصه میراث فرهنگی کشور بهوقوع پیوسته است، میتوان به حفظ این یادمان با ارزش فرهنگی امید داشت ؟
در ماههای اخیر که سازمان میراث فرهنگی دم از کمبود بودجه و هزینههایگران مرمت آثار و ابنیه تاریخی میزد، واگذاری ابنیه تاریخی و بهرهبرداری از آن توسط بخش خصوصی آغاز شد. این اقدام با واگذاری عمارت مسعودیه به بخش خصوصی همراه بود که به گفته یکی از کارشناسان میراث فرهنگی کشور در سال 1295 اولین موزه ملی ایران را در دل خود جای داد و از این حیث جزو یکی از با ارزشترین ابنیه تاریخی تهران به شمار میآید. اما قرار تبدیل کاربری این بنای تاریخی به هتل، تعجب بسیاری از کارشناسان را بر انگیخت.
حالا ترس از این است که آیا خانه جلال آل احمد هم به همین سرنوشت دچار خواهد شد ؟
برخی ملاحظات
شهرام زارع، باستان شناس و سردبیر مجله «باستانپژوهی» تعمیم سیاستهای کنونی مدیران سازمان میراث فرهنگی را به خانه جلال و شمس آل احمد دور از انتظار نمیداند. او معتقد است که اگر مدیران کنونی سازمان میراث فرهنگی بخواهند اساسنامهای را برای اداره کلیت میراث فرهنگی کشور تنظیم کنند با نگاه مادیگرایانه آن را تنظیم خواهند کرد.
وی ادامه میدهد : این نوع نگاه و سیاست کاملاً اشتباه بوده و ممکن است به خانه جلال و شمس نیر تسری پیدا کند. اگرچه خریداری هر اثر تاریخی و یادمان مفاخر ملی امر پسندیدهای است اما عمارت مسعودیه هم از حیث تاریخی و فرهنگی با گنبد سلطانیه تفاوتی نداشت که هم اکنون باید تبدیل آن به یک هتل را شاهد باشیم.
با این اوضاع در حالی که بسیاری نگران نوع کاربری در نظر گرفته شده برای یادمان فرهنگی جلال و شمس آلاحمد هستند، مدیرکل میراث فرهنگی استان تهران با یقین کامل میگوید : واگذاری به بخش خصوصی به منظور کسب درآمدهای این چنینی که بیشتر بحث تجارت و سودآوری ان در میان است در خانه جلال هرگز محتمل نخواهد بود.
او برخلاف برخی خبرگزاریها که از تبدیل این خانه به کتابخانه تخصصی و مرکز باستانشناسی سخن گفته بودند تبدیل کاربری این خانه را منوط به یک رنگ بودن نوع کاربری و شأنیت دو نویسنده مشهور و منتقد انقلابی میداند.
به گفته او مرکز باستان شناسی، کتابخانه تخصصی، مرکز مطالعات و پژوهش، مجمع نویسندگان، مجمع هنرمندان، مرکز اسناد و در نهایت موزه نمایش آثار و وسایل این هنرمندان از گزینههای پیشنهادی است.
در عین حال برخی کارشناسان معتقدند که اگر سازمان میراث فرهنگی خوشسلیقگی به خرج دهد به جای دادن کاربری میراثی به این خانه میتواند همچون موزه استاد شریعتی از این مکان بهعنوان موزهای برای نمایش مجموعه آثار جلال و شمس آل احمد و نیز سیمین دانشور، همسر جلال آل احمد – مجموعه کاملی از هنر و ادبیات کشور - بهره ببرد.
خانه جلال آل احمد مربوط به اواخر دوره قاجار قریب 1100 متر مساحت دارد و ویژگیهای معماری یک خانه اصیل و 100 ساله ایرانی در آن مشهود است. این بنا در سه طبقه در دهنه بازار پاچنار واقع شده و به شماره 112065 به ثبت آثار ملی رسیده است.
