معصومه دیودار- این روزها و در آستانه برگزاری حراج کریستی، با وجود حضور گسترده هنرمندان ایرانی خبرهایی مبنی بر خروج تعدادی از آثار ایرانی از لیست عرضه آثار و برنامه فروش در این حراج به گوش میرسد. روزنامهها و خبرگزاریها دلیل این امر را نامشخص بودن نام فروشندگان برخی از آثار عنوان میکنند. این درحالی است که بنا بر گفته پدیدآورندگان این آثار،ایشان از فروش آثار خود بیاطلاع هستند.
به گفته روابط عمومی کریستی، این آثار را مجموعهداران امریکایی که بین سالهای 1329 تا 1349 صاحب گالری در تهران بودند، به این حراجی عرضه کردهاند. این مجموعه شامل آثار هنرمندانی همچون حسین زندهرودی، فرامرز پیلارام، صادق تبریزی و ناصر اویسی است و قیمت آنها حدود 30 تا 120 هزار دلار برای هر اثر تخمین زده شده است.
صادق تبریزی در مصاحبه خود با یکی از خبرگزاریهای داخلی بر عدم اطلاع خود از فروش آثارش تأکید نموده و در خصوص این مجموعهداران میگوید: این مجموعهداران امریکایی در سال 1343 با تعدادی از هنرمندان ایرانی برای خرید آثارشان قرارداد بستند و تاکنون پس از گذشت 40 سال این قرارداد را اجرایی نکرده و پول خرید آثار را به صاحبان اثر ندادهاند.
خروج این آثار از لیست فروش حراج کریستی سندی بر این مدعاست که این مجموعهداران امریکایی نتوانستهاند مالکیت خود را نسبت به آثار عرضه شده ثابت کنند. امریکاییها همواره دم از حقوق بشر و تعهدات اخلاقی میزنند؛ حال آنکه حداقل رعایت این تعهدات اخلاقی آن است که در ازای خرید چیزی و بسته شدن قرارداد هزینه مورد توافق داده شود، دستکم پس از 40 سال به وظیفهشان عمل کنند.
عدم رعایت حقوق هنرمندان و بیاعتنایی به قرارداد بسته شده توسط این مجموعهداران و فروش آثار دیگران در یک حراجی، در عرف ما دزدی نام دارد و نوعی سرقت اثر هنری بهشمار میرود. این درحالی است که همواره امریکاییها در رسانههای خود از اصالت و رعایت حقوق دیگران سخن به میان میآورند.
بنابر گزارشهای رسیده، سال گذشته نیز چنین اتفاقی در خصوص آثار سهراب سپهری افتاده که گویا این آثار نیز توسط این دو مجموعهدار عرضه شده بودند و باز امسال شاهد این گستاخی هستیم. به نظر میرسد صاحبان واقعی این آثار باید به کمک مسئولان ارشاد پیگیر این سرقت هنری بوده و اجرای قرارداد خود را پس از 40 سال در مجامع قانونی به جریان اندازند.
تمام این اتفاقات در حالی به وقوع میپیوندد که اقتصاد هنر در ایران گامهای اولیه خود را در جهت استحکام خود و مطرح شدن در عرصههای جهانی برمیدارد و هنرهای تجسمی چندسالی است که با تلاش هنرمندان کشورمان توانسته جایگاه ویژهای در آن سوی مرزها برای خود بیابد.
