هادی شیرمحمدی - با نزدیک شدن به روزهای پایانی شهریور و آغاز هفته گرامیداشت دفاع مقدس آن چیزی که بیش از پیش ذهن هنرمندان و به خصوص سینماگران را در این ایام به خود مشغول میکند، مقوله سینمای دفاع مقدس است کهمتأسفانه طی یک دهه اخیر دچار رکود و فراموشی شده است، هم از سوی هنرمندان این شاخه و هم از سوی مسئولان و متولیان امور سینمای کشور. هر چند که هر کدام از این دو طیف دلایل خود را برای این رکود عنوان میکنند و اصرار دارند که دلایلشان نیز منطقی و قابل پذیرش است اما به هر حال برای کشوری که حماسهای شکوهمند مانند حماسه هشت سال دفاع مقدس را در کوله بار تجربه انقلابی خود دارد، هیچ دلیلی نمیتواند برای کند شدن روند تولیدات سینمای ارزشی دفاع مقدس منطقی و قابل قبول باشد. بر همین اساس با سیداحمد میرعلایی، مدیر عامل بنیاد سینمای فارابی درباره چرایی لزوم تولید آثار سینمایی با محتوای دفاع مقدس و دلایل رکود تولیدات سینمایی در این ژانر به گپ و گفت نشستیم.
تخریب جایگاه واقعی ما، هدف اول دشمن
میرعلایی در ابتدا با بیان اینکه در یک بیان ساده میتوان اذعان داشت که ژانر سینمای دفاع مقدس از آن دست ژانرهایی است که همواره تولید و اکران آن از نیازهای اساسی سینمای بدنه کشور به حساب میآید، گفت: «با توجه به موقعیت ما در منطقه، نیازمند آن هستیم که رسانه هایی مانند سینما و تلویزیون با ساخت آثار ملی و بومی که برگرفته از مفاهیم والای ارزشی ما مانند دفاع مقدس جایگاه واقعی ایران را برای دشمنان واقعی ایران اسلامی ترسیم کنند و به تمام مردم دنیا نشان دهند که ایران و ایرانی دارای چه فرهنگ غنی و چه اصول و ارزش هایی است و همچنین چه نگاه غیورانهای به مرزها و هویت جغرافیایی کشور خود دارد تا دشمنان در خیال خام خود گمان نبرند که جوانان امروز ایران زمین با فراموش کردن دوران دفاع مقدس دیگر تعریفی از شهامت، ایستادگی، مقاومت و جانفشانی برای حفظ آزادی و سرافرازی کشور خود ندارند.»
وی در ادامه خاطرنشان کرد: «دشمن میخواهد جایگاه ما را خیلی پایینتر از نقطهای که امروزه به یاری خداوند و شهدای انقلاب در آنجا با غرور و افتخار قرار داریم، نشان بدهد و این در حالی است که خود دشمنان نیز به خوبی میدانند که جایگاه واقعی ایران به سبب مردمان مجاهد و انقلابیاش بسیار بالاتر از آن چیزی است که آنها سعی دارند از طریق دروغ پردازیهای رسانهایشان به مردم جهان نشان دهند. ما هم بر همین اساس نیاز داریم که با تولید آثار سینمایی ارزشی مانند آثار دفاع مقدس به تمام جهانیان دلاوریها و پایمردیهای جوانان این کشور را نشان دهیم اما با این وجود متأسفانه شاهدیم که امروزه سینمای دفاع مقدس ما مغفول مانده است. این در شرایطی است که ما در آینده با پیشبینیای که از شرایط داریم به فیلمهای تحلیلگونه بیشتری از دفاع مقدس نیاز داریم. فیلم هایی که مردم را برای مقابله با هر گونه شیطنت و تبلیغات دروغین دشمنان آماده نگه دارد.»
مدیرعامل بنیاد سینمای فارابی با تأکید بر این اصل که سینمای آینده کشور ما باید برگرفته از هویت واقعی، معرفتی و ارزشیمان باشد، یاد آورد شد: «لازم است با شناخت و تحلیل درست جایگاه آینده خود در جهان به تعریفی جهانی در هنر خود از هویت ایرانی برسیم تا بر اساس آن بتوانیم دست به تولید آثاری بزنیم که بتواند به بهترین شکل ممکن بیان کننده هویت واقعی ایرانی در جهان باشد. به همین خاطر باید مخاطب خود را به خوبی بشناسیم، فیلمسازان متخصصی را در این زمینه آموزش و پرورش دهیم و بدانیم برای اکران فیلم در چه نقطهای از جهان و برای چه مخاطبانی در حال ساخت آثار سینمایی هستیم. ما در آینده به این نوع سینما بیش از هر زمان دیگری نیاز خواهیم داشت و یکی از گونههای سینمایی که میتواند در آینده پاسخگوی نیاز تعریف شده ما باشد، سینمای دفاع مقدس با تمام ابعاد و جوانب خاص خود است.»
جواب هایی که در همین نزدیکی است
میرعلایی دفاع مقدس را دارای نقاط عزت بخش و افتخار آفرین بسیار بالایی برای ملت ایران دانست و تصریح کرد: «هشت سال حماسه شکوهمند دفاع مقدس، چراغ راهنمای خوبی برای ما در دورههای مختلف بوده، ما نیازی نداریم به اقتصاد دنیا توجه کنیم که چگونه فلان کشور به اقتصاد مطلوبی رسیده یا در مسائل اجتماعی و امنیتی و غیره به چه موفقیتهایی دست پیدا کرده است. همه اینها در این چند سال دفاع مقدس پاسخ داده شده است. وقتی ما مجموعهای عظیم از دادههای اطلاعاتی را داریم به نام دفاع مقدس که طی آن به بسیاری از سؤالات خود دست پیدا کردهایم، دیگر لزومی ندارد برای پیدا کردن پاسخ سؤالات تکراری به سراغ تجربیات جدیدی برویم. این عین هدر کردن زمان تولید و بهرهوری مفید از نیروی فعال و تلاشگر است. امروزه هنرمند ما باید قوی و پر حوصله برود در این دریای بیکران بگردد و جوابهای که امروز مخاطب از او میخواهد را در دوره دفاع مقدس پیدا کند، بیاورد و تحویل مخاطبش دهد.»
وی در ادامه میافزاید: «همه سینماگران، هنرمندان و تمام ایرانیان، چه آنهایی که در ایران زندگی میکنند و چه کسانی که خارج از مرزهای جغرافیایی ما زندگی میکنند و اسم ایرانی را دارند، هویت ایرانی را با خودشان حمل و به این نام مقدس افتخار میکنند. به شخصه به تمام آنها احترام میگذارم. چرا که همه ما به نوعی مدیون کسانی هستیم که در دوران دفاع مقدس جان، مال، خانواده و سلامتیشان را دادند تا در دوران دفاع مقدس چیز بزرگتری به دست آورند و آن هویتشان است، پس همه ما مدیون آنها هستیم و به خصوص هنرمندان که میراثدار این گنجینه عظیم هستند و مکلف و موظف هستند تا این گنج بزرگ را به آیندگان از طریق آثارشان بدون کوچکترین دخل و تصرفی انتقال دهند. پس تولید آثار سینمایی دفاع مقدس به دعوت من مقام مسئول دولتی نیست، بلکه خود هنرمندان باید در این زمینه پیشقدم شوند و هر کدام بنا به توانایی و تخصصی که دارند در یک کار مشارکتی حضور یابند و اثری را تولید کنند تا بتوانند در انتقال دادن این میراث عظیم سهم خود را هر چند اندک ادا کرده باشند.»
میرعلایی در پایان تأکید کرد: «ببینید من بعضی از سینماگران دفاع مقدس، بعضی از مسئولان و بعضی هنرمندان را میبینم که یک خارج میروند و بر میگردند، عوض میشوند و میگویند آقا نمیدانید اسلام و قرآن واقعی آنجاست، بله مرحوم اسد آبادی هم گفت من رفتم آنجا اسلام را دیدم، مسلمان ندیدم؛ اینجا مسلمان دیدم، اسلام را ندیدم. این شاید اصلی ترین دلیل باشد که ما را عقب نگاه داشته است. ما باید خود را به روز کنیم نباید آنها را الگو قرار بدهیم، این از پایه غلط است. من از بعضی مسئولان در دورههای گذشته شنیدم که میگفتند برویم کشورهای دیگر را ببینیم، برویم ببینیم چگونه موزه ساختند، چگونه اقتصاد خودشان را شکوفا کردند و. . . اما باز هم تأکید میکنم که گوهری که در همین نزدیکیهای ما و در این خاک همیشه سرافراز و در آن دوران شکوهمند از ما به جای مانده میتواند پاسخگوی تمام نیازهای خرد و کلان ما باشد. به شرطی که بخواهیم آن گنج عظیم را ببینیم و فقط چشمانمان به دستان غربیها برای یافتن رموز توفیق و موفقیت نباشد.»
