رضا احسان پور - نمایش «در حوالی تئاتر شهر»، برگزیده ششمین جشنواره سراسری تئاتر ماه، به نویسندگی فرهاد نقدعلی و کارگردانی فرهاد تجویدی با بازی محمد علی حسینعلیپور، انوش معظمی، فرهاد تجویدی و بیست بازیگر جوان و خلاق از 20 تیر ماه در تماشاخانه مهر حوزه هنری به روی صحنه رفته است. این نمایش بار اول در جشنواره تئاتر ماه اجرا شد و توانست دو جایزه این جشنواره را به خود اختصاص دهد.
ما تجویدی را با ایفای نقشهای ماندگاری در تئاترهای تلویزیونی به خاطر داریم. بازگشت او به تئاتر در سالهای اخیر با کارگردانی دو نمایش «عروس پستی دو قبضه» و «بوق» همراه شده است واین دو اثر نشان داده که تجویدی رویکردی ویژه به مسائل و آسیبهای اجتماعی داشته و در این زمینه حرفهایی برای گفتن دارد. تجویدی دانش آموخته هنرکده آناهیتا است. کسانی که او را از نزدیک میشناسند، دقت در ریزه کاریهای بازی بازیگران، سختگیری خاص همراه با رفاقت و صمیمیت را از ویژگیهای تجویدی میدانند.
داستان واقعی نمایش به مثابه برگ برندهای ارزشمند
نمایش «در حوالی تئاتر شهر»، بر اساس داستانی واقعی است که فرهادنقدعلی بر اساس طرحی از فرهاد تجویدی کار نگارش آن را برعهده داشته است. داستان، روایتگر زندگی مرد چای فروشی به نام «تهران» است که در حوالی تئاترشهر مشغول به کار است. او عاشق زنی دست فروش و شهرستانی به نام «ناموس» میشود که شوهر سابقش به خاطر قتل غیر عمد و عدم پرداخت دیه در زندان است و دختر بیماری دارد. تهران قصد کمک به ناموس را دارد اما در همین اثنا به او مهلت یک هفتهایی داده میشود تا از حوالی تئاترشهر برود.
تجویدی در گفتوگو با «جوان» در مورد ایده نمایشنامه گفته است: «داستان این نمایش به حدود 12 سال پیش باز میگردد. به زمانی که بعد از کار روزانه به دیدن تئاتر میرفتم و ساعتهایی را در تئاتر شهر میماندم. در آنجا بود که افراد گوناگونی از معتاد و بزه کار و بی خانمان را میدیدم و همانجا بود که با مرد چای فروشی آشنا شدم که عاشق زنی بود و به امید به دست آوردن او کار میکرد. در آن حوالی اتفاقات متعددی میافتاد. در همان لحظه که تمرکزم در یک چیز بود، هزاران زندگی در همان حوالی جریان داشت. وقتی این طرح را برای دوست عزیزم فرهاد نقدعلی خواندم، پیشنهاد کرد که آن را بنویسد تا کارگردانی کنم.»
رو شدن دست خالی و صدای ناکوک مدعیان
در آشفته بازار تئاتر حرفهای امروز که بیشتر سمت و سوی ظاهری به خود گرفته و در سطح دست و پا میزند، بسیار شاهد این هستیم که پس از تصویب یک متن، چند چهره معروف دور هم جمع میشوند و کاری را به سرعت روی صحنه میبرند و اصلاً برایشان اهمیتی ندارد که تنها دارند خودشان را بدون هیچ هنر و جذابیتی تکرار میکنند. در این وضع، نمایشی مثل «حوالی تئاتر شهر» که در آن بازیگران سعی دارند در شناخت خود و نقش به جایی رسیده که کشف و شهود خویشتن باشد مانند هدیهای بهشتی در این کویر تفتیده و داغ تکرار موضوعی نمایشها برای مخاطب میماند. این اثر حتی در خروجی کار نیز نشان از یک فکر قوی و پیش تولیدی حساب شدهای میدهد که آثار این هماهنگی و خواست برای تولید اثری ارزشمند و مردمی در جای جای کار به خوبی جلوه گری میکند و میدرخشد.
تماشاچی تشنه تئاتر که به اسم تئاتر خیلی چیزها به او خورانده میشود، با تماشای نمایشهایی از این دست، مزه حقیقی تئاتر را میچشد و چقدر از بعد از این نمایش ها، رونق بازار مدعیان توخالی که هر چیزی را به اسم تئاتر به مخاطبان ارائه میدهند، کساد میشود میتواند برای هر فردی دیدنی و جذاب باشد.
اجرایی بی نقص در کنار بازیگری به نام موسیقی
هماهنگی و تمرکز بالا و مثال زدنی بازیگران پرتعداد این نمایش روی صحنه یکی دیگر از ویژگیهای این نمایش است که اهمیت تمرکز، هماهنگی ذهن و جسم و کشف انرژیهای درونی تک تک اعضای گروه را برای کارگردان آشکار میکند. کار تجویدی پر است از بازیگران جوان و علاقهمند و دانش آموختهای که ذوق و شوق و صداقت در آنان موج میزند. بازیگران خلاق که آماده تجربه کردن فضاهای نو بودهاند و هستند و بار دیگر این حقیقت را فریاد میزنند که لزوماً استفاده از حرفه ایها و پیشکسوتها به معنای ارائه کار قوی نیست.
نمایش «در حوالی تئاتر شهر» تلفیقی از تئاتر سنتی و مدرن است و مخاطب امروز به خاطر دیدن فیلمها و سریالهای زیاد، به راحتی با تکنیکهای تصویری کار که شبیه افکتهای سینمایی است، ارتباط برقرار میکند. متن این نمایش، چند صدایی است که با معیارهای نمایش متعارف جور در نمیآید. به همین دلیل بازیگران در عین حال که به همزاد پنداری عاطفی و روانشناختی توجه دارند، حالات بیرونی و ژست پردازانه را نیز مد نظر قرار دادهاند.
یکی از بهترین بازیگرهای این نمایش موسیقی آن است. موسیقی سنتی زنده که بسیار خوب روی کارنشسته است، که در بسیاری از صحنههابه فضاسازی و القای حس به تماشاگران کمک میکند. استفاده از نگرههای فرهنگی و بومی به وفور در این نمایش مشهود است.
شاید هیچ نظر سنجیای بهتر از این نباشد که بیرون سالن نمایش بایستی و به صحبتهای تماشاچیان در مورد نمایش اجرا شده گوش دهی! و از این حیث نمایش «در حوالی تئاتر شهر» نمره قبولی را به دست آورده است و حتی شاید بیشتر از اینها. امیدوارم مسئولان این نمایش را از نزدیک ببینند تا به این مسأله پی ببرند که حمایتهایشان، چه از لحاظ مادی و چه معنوی در اختیار چه افرادی باید قرار بگیرد و از چه کسانی باید سلب شود.
