وزارت نفت اشتیاق و آمادگی خود را برای اجرای قانون هدفمند کردن یارانهها اعلام میکند اما گویا مسئولان این وزارتخانه از وضعیت مصرف انرژی در زیرمجموعههای خود به راحتی عبور کردهاند و نگاههای خود را از صنایع پالایشی و تولیدی برداشته و به قطع یارانهها خیره شدهاند.
چندی پیش ...
به این نمونه کوچک توجه کنید:«هماکنون نسبت سوخت و ضایعات به خوراک تحویلی به پالایشگاههای کشور 6/9 درصد است که این عدد در پالایشگاههای پیشرفته دنیا 5/2 درصد است؛ بنابراین هماکنون سالانه حدود 57 میلیون بشکه معادل نفتخام در پالایشگاههای کشور هدر میرود.»
از این نکته نمیتوان به راحتی گذشت چرا که اگر هر بشکه نفت را در طول یک سال 60 دلار در نظر بگیریم حدود 3 میلیارد و 420 میلیون دلار از کف رفته و راهی دیار عدم اصلاح الگوی پالایشی کشور میشود. شاید عدهای بر این باور باشند که هدر روی انرژی در جریان تولید، پالایش و توزیع حاملها امری عادی باشد اما ردیفهای در نظر گرفته شده برای این موضوع در ترازنامههای انرژی، نگرانی و ابهام را در معادلات به وجود میآورد.
چندی پیش بود که مدیرکل نظارت و بازرسی امور نفتسازمان بازرسی به انتقاد از وضعیت فعلی پرداخت و گفت: هم اکنون معادل دو فاز پارس جنوبی گاز همراه نفت سوزانده میشود. همچنین در فرآیند تولید پالایشگاههای مختلف کشور معادل دو تا سه فاز گاز سوزانده میشود. فرزاد مخلص الائمه در ادامه با اشاره به تدوین تراز گاز کشور اعلام کرد: پیشبینی میشود با ادامه روند فعلی تراز واردات و صادرات گاز کشور منفی شود.
همین اظهارت کافی بود تا شرکت ملی پالایش و پخش به میدان بیاید و جوابیهای را در این باره راهی رسانهها کند. این شرکت در جوابیه آمار بکاربرده شده توسط مخلص الائمه را تکذیب و آن را اغراقآمیز دانست. این در حالی است که براساس آخرین ترازنامه هیدروکربوری، متأسفانه روزانه بالغ بر 40 میلیون مترمکعب گاز به صورت گاز همراه نفت در حوزه فعالیت شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، شرکت نفت فلات قاره، شرکت نفت مناطق مرکزی و شرکت نفت و گاز اروندان سوزانده میشود و این میزان تقریباً دو برابر صادرات گاز ایران به ترکیه و 75 برابر گازهای همراه سوزانده شده در عربستان(با دو برابر تولید نفت ایران) است! همچنین حدود 30 میلیون متر مکعب گاز در فرآیند پالایش، فرآورش، انتقال و چرخه عملیات و بالغ بر 70 میلیون متر مکعب در شبکه تولید برق به دلیل راندمان پایین تلف میشود. همانگونه که ملاحظه میگردد مجموع اتلاف گاز کشور در فرآیند تولید نفت خام و پالایش، انتقال و تبدیل گاز براساس گزارشهای رسمی به طور تقریبی بیش از تولید گاز طبیعی پنج فاز پارس جنوبی است این رقم متأسفانه اغراق آمیز نیست!
طی چهار سال گذشته بیش از ۶۴ میلیارد مترمکعب گاز همراه نفت به جای جمع آوری سوزانده شده است. بر اساس این گزارش، حجم گازهای سوزانده شده همراه نفت طی چهار سال اول اجرای برنامه چهارم توسعه بسیار بیش از اهداف پیش بینی شده در این برنامه بوده است. براساس آمارهای ارائه شده، میزان گاز سوزانده شده همراه نفت در سال ۱۳۸۴ یعنی اولین سال اجرای برنامه چهارم توسعه معادل ۱/۴۵ میلیون مترمکعب برآورد شده که این رقم ۵/۵۵ درصد بیشتر از اهداف پیش بینی شده در برنامه بوده است. همچنین حجم گاز سوزانده شده همراه نفت در سال ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶ به طور متوسط روزانه ۴/۴۳ و ۱/۴۳ میلیون مترمکعب گزارش شده که این ارقام به ترتیب ۹/۶۶ و ۵/۱۱۵ درصد بیشتر از پیش بینیها بوده است. بر اساس این گزارش حجم گاز سوزانده شده همراه نفت در دو سال گذشته ۴۴ میلیون مترمکعب در روز گزارش شده است که این رقم ۴/۱۴۴ درصد بیشتر از پیش بینیها بوده است. آمارهای ارائه شده معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهوری نشان میدهد وزارت نفت در کاهش حجم گازهای سوزانده شده همراه نفت توفیقی نداشته و پروژههای این بخش به کندی پیش میرود. این در حالی است که سالهاست جمع آوری گازهای همراه نفت از اولویتهای مهم وزارت نفت عنوان شده است.
