به بهانه مجموعه تصویری «شهر خورشید»

نما به نما با راویان تصویری خرمشهر

به بهانه مجموعه تصویری «شهر خورشید»نما به نما با راویان تصویری خرمشهرالهام غلامیمجموعه تصویری «شهر خورشید» که مشتمل بر 10 فیلم برتر سینمای دفاع مقدس با موضوع حماسه آزادسازی خرمشهر است به تازگی توسط موسسه رسانه‌های تصویری در قالب یک بسته فرهنگی زیبا در دسترس علاقه‌مندان هنر سینما و به خصوص سینمای دفاع مقدس قرار گرفته است. در زیر نگاهی به گذار به این فیلم‌ها و کارگردانان آن خواهیم داشت. درویش با «سرزمین خورشید»، «کیمیا» و «دوئل»احمدرضا درویش که از فیلمسازان دفاع مقدس است و همچون ابراهیم حاتمی کیا و زنده یاد رسول ملاقلی پور تجربه حضور در جبهه‌های حق علیم باطل را داشته و پس از آن به فیلمسازی روی آورده از جمله فیلمسازانی است که توانسته با روایت صادقانه، صمیمی و البته سینمایی با مخاطبان این هنر فراگیر با ساخت آثارش ارتباط خوبی پیدا کند. هنوز هم فیلم «کیمیا» و «دوئل» او که اولی بهترین فیلم ملودرام سینمای دفاع مقدس شناخته شده و دومی پرهزینه‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران به شمار می‌‌رود در ذهن هر مخاطبی خاطره‌‌ای خوش را تداعی می‌‌کند. اما خلاصه داستان سه فیلم درویش در این بسته فرهنگی به این شرح است:«کیمیا» (1373): در آغاز جنگ تحمیلی، همسر «رضا» باردار است و باید مورد عمل جراحی قرار گیرد. رضا او را به بیمارستان می‌رساند و خود به اسارت قوای دشمن در می‌آید. همسر «رضا» حین عمل جراحی می‌میرد و «شکوه» جراح، فرزند «رضا» را نجات می‌دهد. پس از گذشت 9 سال، وقتی «رضا» از اسارت آزاد می‌شود پی می‌برد که همه اعضای خانواده‌اش را از دست داده. حال او در جست‌وجوی تنها بازمانده‌ خود، فرزندش است. «کیمیا» فرزند «رضا» نزد «شکوه» در مشهد زندگی می‌کند. مشکل اینجاست که «شکوه» به طور کامل به «کیمیا» وابسته است. . . «سرزمین خورشید»(1375): با شروع جنگ، بیمارستانی در خرمشهر به محاصره دشمن درمی آید و از هوا و زمین مورد هجوم قرار می‌‌‌گیرد. محمد جهان آرا، فرمانده جوان سپاه خرمشهر، پیشنهاد می‌‌‌کند مجروحان و پزشکان از بیمارستان خارج شوند. در شهر، نیروهای عراقی که در حال تسخیر شهر هستند، مقابل آنها ظاهر می‌‌‌شوند و رزمندگان برای نجات دادن سرنشینان آمبولانس با عراقی‌ها درگیر می‌‌‌شوند و عده‌ای به شهادت می‌‌‌رسند و عده ای دیگر به اسارت گرفته می‌‌‌شوند. «دوئل»(1382): زینال پس از بازگشت از اسارت خاطرات گذشته اش را مرور می‌‌‌کند. با شروع جنگ و آغاز حمله عراقی‌ها، او که همسرش‌هانیه را از دست داده، به همراه یحیی یک گروه مقاومت محلی را سازماندهی می‌‌‌کند. پس از حمله بی امان هواپیماها به جمعیت آواره‌ای که درصدد عزیمت از منطقه جنگی هستند و انفجار قطار و تخریب ایستگاه راه‌آهن، سلیمه از زینال قول می‌‌‌گیرد که همسرش یحیی را سالم به او برگرداند تا اینکه. . . حاتمی کیا با «دیده بان» و «مهاجر»ابراهیم حاتمی کیا بی شک یکی از متفاوت‌ترین فیلمسازان دفاع مقدس است که تمام ژانرهای مختلف داستانی را در قالب فیلم‌هایی با تم دفاع مقدس به بوته ساخت و آزمایش گذاشت و الحق به موفقیت هم دست یافت. هنوز هم فیلم‌های بسیاری که با موضوعات جنگ و دفاع مقدس ساخته شده اند نتوانسته اند جای «آژانس شیشه‌ای» و «از کرخه تا راین» و. . . را پر کند. اما خلاصه داستان دو فیلم حاتمی کیا در این بسته فرهنگی به این شرح است:«دیده‌بان»(1367): ارتباط خط کمین با نیروهای خودی توسط دشمن قطع شده و احتمال سقوط منطقه بسیار زیاد است. مقابله و مقاومت نیروها در مقابل دشمن نیازمند حضور دیده‌بان جهت هدایت آتش سنگین است. عارفی برای پیوستن به خط کمین و دیده‌بانی باید از مسیری عبور کند که زیر آتش شدید دشمن قرار دارد. . . «مهاجر» (1368): هواپیماهای بدون سرنشین مهاجر که از روی زمین کنترل می‌‌‌شود جهت انجام عملیاتی شناسایی در پشت خطوط دشمن به کار گرفته می‌‌‌شوند به دلیل برد محدود دستگاه کنترل، خلبانان در دو ایستگاه مقابل، رودرروی هم و در خطوط دشمن مستقر می‌‌‌شوند. خلبانی که به خطوط دشمن نفوذ کرده، در حالی که با دشمن درگیر می‌‌‌شود، با مهارت عملیات شناسایی را انجام می‌‌‌دهد و هواپیما را در هوا تحویل خلبان دوم می‌‌‌دهد. در حالی که خود در آخرین لحظات به شهادت می‌‌‌رسد. . . . ملاقلی پور با «افق» و «سفر به چزابه»می‌توان نام زنده یاد ملاقلی پور را شنید و برای تلاش‌ها و مجاهدت‌هایش در عرصه اعتلای سینمای جنگ تمام قد به سلام نایستاد؟!! او هنوز هم پدر معنوی سینمای دفاع مقدس است. اما خلاصه داستان دو فیلم ملاقلی پور در این بسته فرهنگی به این شرح است:«افق»(1367): گروهی از غواصان بسیج و سپاه پاسداران برای انهدام سکوی الامیه تجهیز می‌‌‌شوند. رزمنده‌ای به نام نصرت به تنهایی به مأموریت شناسایی و عکسبرداری از اسکله می‌‌‌رود. همرزم او، احمد، که می‌‌‌داند نصرت بیمار است به دنبال او روان می‌‌‌شود. آن‌ها به محاصره‌ دشمن درمی آیند. احمد نصرت را فرار می‌‌‌دهد و خود دستگیر و کشته می‌‌‌شود. با اطلاعاتی که نصرت در اختیار رزمندگان قرار می‌‌‌دهد‌، اسکله‌ الامیه منهدم می‌‌‌شود. . . «سفر به چزابه«(1374): وحید در حال ساختن یک فیلم جنگی است، او از علی دوست آهنگسازش دعوت کرده تا با دیدن قسمت‌هایی از فیلم که آماده شده آهنگی بسازد اما علی نمی‌‌تواند با فیلم ارتباط درستی پیدا کند. علی به قصد آشنایی با فیلم به همراه وحید به محل فیلمبرداری می‌‌‌رود اما ناگهان هر دو با رفتن به یکی از خاکریزهای ساخته شده، خود را در قلب سنگرهای واقعی جبهه، در منطقه چزابه می‌‌‌یابند... از دیگر فیلم‌های این بسته استثنایی نیز می‌‌توان به فیلم پر سر و صدا اما زیبای «لیلی با من است» اثر کمال تبریزی که نگاهی نو و بدیع را در عرصه سینمای دفاع مقدس به تماشاگر نشان داد و همچنین فیلم‌هایی چون «هراس» به کارگردانی شهریار بحرانی و «روز سوم» به کارگردانی محمد حسین لطیفی اشاره کرد.