گزارش «جوان» از پشت صحنه «دارا و ندار» مسعود ده نمكی

سریال تلویزیونی «دارا و ندار» به كارگردانی مسعود ده نمكی كه در ایام تعطیلات نوروزی از شبكه تهران و نیز شبكه های استانی در حال پخش است ، در زمره پربیننده ترین فیلم های تلویزیون در این روزهاست. آنچه در پی می آید روایتی از پشت صحنه «دارا و ندار» است كه خانم سوسن دین محمد دستیار كارگردان این سریال در گفت و گو با خبرنگار «جوان» ارائه و در ویژه نامه نوروزی منتشر گردید.نحوه آغاز كارفكر كنم یك سالی طول كشید كه این قضیه با تصمیم آقای ده‌نمكی و علی حسینی به عنوان تهیه كننده شكل بگیرد. ‌من خودم سر كار سینمایی آقای صلاح مند بودم كه با من تماس گرفتند برای كار آقای ده‌نمكی دعوتم كردند، ‌و به عنوان دستیار كارگردان مشغول كار شدم ؛ و بعد برنامه ریزی را هم به عهده گرفتم. ‌انتخاب بازیگرانبه جهت این كه آقای ده‌نمكی خیلی روی تمام بازیگران شناخت نداشتند ما عكس تمام بازیگران و بیوگرافی را از اینترنت به ایشان می‌دادیم. ‌ما پیشنهاد می‌كردیم و انتخاب بازیگر در نهایت با خود آقای ده‌نمكی بود. ‌مثلاً من، ‌خود تهیه كننده، ‌آقای شریفی نیا، ‌خود آقای ده‌نمكی و مدیر تولید ‌پیشنهاد می‌دادیم. ‌بعد از توی دل همه ی این آدم ها، ‌كسی كه مورد نظرشان بود برای این نقش را انتخاب می‌كردند. ‌در این كار تقریبا بازیگر غیر حرفه‌ای نداریم؛ چون آقای ده‌نمكی خیلی مصر بودند كه تقریبا همه كار كرده و حرفه‌ای باشند. ‌نمی‌توانم بگویم كه همه خیلی معروف و خیلی حرفه‌ای‌‌اند ولی بازی كرده‌‌اند و سابقه ی كار دارند. حدود سی چهل تا بازیگر هم بودند كه آمدند و قسمت نبود با آنها به نتیجه نرسیدیم؛ یا آقای ده‌نمكی گفتند برای كار بعدی از آنها استفاده می‌كنیم. ‌آقای ده‌نمكی خیلی مصر‌‌ند كه از آن دوستان حتماً تشكر و قدردانی بكنیم، ‌همین كه آمدند سر كار ما و وقت گذاشتند و ما دعوتشان كردیم، ‌این قدردانی انجام بشود. ما خیلی دوست داشتیم آقای اردلان شجاع كاوه را برای یكی از نقش ها در این مجموعه داشته باشیم و خودشان هم بسیار مایل بودند. ‌ولی ایشان سر كار آقای ایران نژاد بودند. ‌اما آقای سام درخشانی جایگزین شدند كه نقش خودشان را خیلی خوب ایفا كردند. این طوری بود كه این قضیه شكل گرفتم و تقریبا ما تا اواخر آذر ماه مشغول این كار بودیم. ‌و الان تقریبا 36- 37 نفر عوامل پشت صحنه مان به صورت ثابت هستند و حدود 35- 36 نفر هم بازیگران. ‌ كار در كنار ده‌نمكیكار كردن در كنار هر كارگردانی برای یك دستیار هم یك كلاس خاصی به عنوان كلاس درسی است و هم بالا و پایین و سختی‌ها و راحتی‌هایی دارد. كار با آقای ده‌نمكی هم از این مقوله جدا نیست. ‌درست است كه آقای ده‌نمكی كار تلویزیونی نكرده بودند، ‌ولی شناخت كافی روی كار و سیستم كارگردانی داشتند، ‌در مدیوم تلویزیون هم كم كم با این قضیه هم آشنا شدند و به جهت هوش زیاد كه در كار دارند توانستند این موضوع را هم خیلی سریع و خوب فرا بگیرند. ‌ایشان از نظر ذهنی بسیار باز عمل می‌كنند، ‌راحت حرف‌ها را می‌پذیرند. ‌اگر من به عنوان دستیار بهشان بگوییم كه می‌شود جایی را ‌تغییر داد اگر ببینند درست است قطعا انجام می‌دهند، ‌و اصولا دور از آدم‌های بسته هستند كه حرف فقط حرف خودشان است؛ این كار تجربه ی خوبی هم برای ایشان و هم برای ما داشت. ‌فكر می‌كنم ماحصل و نتیجه‌ای كه می‌دهد به نسبت این كه در كار هستیم خوب خواهد بود و انشالله شما هم ببینید و خوشتان بیاید و خستگی ما هم در برود. ‌یك كار متفاوتدر این مدت اصلا" اتفاق خاصی نیفتاده و همه چیز به روال پیش رفته است. ‌حتی شكر خدا آسمان و هوا با ما یاری كرده و فقط دو شب باران آمد كه ما جا برای كار داشتیم و جابه‌جایی انجام دادیم و داخلی كار كردیم. ‌و چیزی نبوده كه لطمه به كارمان بزند. ‌خیلی گروه خوبی داریم كه به نظرم با این گروه خوب، ‌خوب است یك سال كار كرد نه سه ماه!كه در این كار خیلی از نظر لوكیشن اذیت نشدیم ولی از نظر حجم بالای كار و كنداكتوری كه پخش به ما داده بود كه شب اول نوروز باید پخش بشود خیلی استرس روی همه است چون حجم زیاد كار هنوز مانده و ما تعهد داریم كه این كار را برسانیم و امیدوارم كه به موقع بتوانیم كار را برسانیم و جوابگو باشیم. من این را مطمئنم كه متفاوت از سریال‌هایی می‌شود كه تا به حال آمده است و پخش شده؛ سریال‌هایی هم كه تا به حال آمده و پخش شده قطعا سریال‌های خوبی بوده ولی به جهت نوع دید آقای ده‌نمكی و نوع انتخاب بازیگران و قصه‌ای كه داریم به نظرم خیلی متفاوت است. دارا و ندار در كجاها ساخته شد؟سریال نوروزی «دارا وندار» سه لوكشن طولانی مدت داشته كه مدت تصویر برداری در لوكیشن آخر در منزلی واقع در انتهای یك بن بست، درست دیوار به دیوار سرای دكتر حسابی. در محله قدیمی شاپور تهران طولانی مدت تر از همه بوده. ‌اینجا تمام افراد ندار قصه، در منزلی بزرگ و قدیمی جمع هستند. ‌تعداد آنها حدود 18 نفر است كه در این خانه همه دو تایی و سه تایی در 7-8 تا اتاق و یك چادر زندگی می‌كنند. ‌در این جا همه این بازیگرها تبدیل به همسایه‌هایی مثل یك فامیل بزرگ شده اند، ‌كه به درد دل هم می‌رسند، ‌و در تمام سكانس‌ها هستند. به گفته عوامل ساخت، یك خانه ی بالا شهری هم برای داراها بوده كه گروه سازنده حدود 12-13 روز هم در آن كار كرده‌‌اند. ‌دارا و نداری‌ها علاوه بر آن، یك لوكیشن دیگر در شهرك قدس هم داشته‌‌اند كه پروژه ساخت سریال 6-7 روز هم در آن ادامه داشته. ‌البته لوكیشن‌های متفرقه‌ای هم در حد یكی دو سه روز بوده. ‌مثل بیمارستان، ‌دادگاه، ‌كلانتری، ‌مجتمع قضایی كه هر قسمت از قصه در یكی از آنها می‌گذشته است. ‌چون دو سه تا از شخصیت های سریال مثل دوره‌گردها نقش اصلی شان را در خیابان انجام می‌دهند لوكیشن‌های خیابانی هم زیاد وجود داشته كه انتخابش هم توسط مهم ترین شخصی بوده كه در این‌باره نظر می‌دهد، ‌یعنی كارگردان. ‌ولی به گفته دستیار كارگردان بیشتر انتخاب ها به توصیه آقای میرفخرایی برای انتخاب لوكیشن بوده. ‌چون تقریبا تجربه كار در تمام لوكیشن‌ها را داشته است. ‌خانم دین محمد، دستیار كارگردان، درباره مردم محله قدیمی این گونه می‌گوید: ‌:«مردم اینجا بسیار خوبند و اصلاً مزاحمت ندارند، ‌این جا یكی از لوكیشن‌های بسیار ساكت است، ‌ما معمولاً در بعضی لوكیشن‌ها پایین شهر در كارهای دیگر كه می‌رفتیم معمولاً چندتا بازیگر كه می‌دیدند مزاحم كار می‌شدند ولی این جا بسیار آدم‌های فهیمی هستند، ‌حالا در بعضی كوچه و خیابان كه می‌رویم با بازیگرها دست می‌دهند و روبوسی می‌كنند ولی ما اصلاً مزاحمتی نداشتیم و بسیار هم از همه شان ممنون هستیم كه این قدر اهالی این محله شاپور و كوچه دكتر حسابی با ما همكاری كردند و خیلی خیلی خوب بودند.»البته كار در محله قدیمی پایین شهر تهران درست است كه ساكت و آرام بوده ولی به همه عوامل از نظر مسافتی دور بوده، ‌همچنین از نظر استراحت عوامل اصلاً جای راحتی نبوده. ‌به هر حال نمی‌شود از اتاقی كه به عنوان لوكیشن آماده شده برای استراحت استفاده كرد، ‌اگر بشود استفاده كرد كه دیگر لوكیشن نیست!بالاخره هر كاری این جور سختی‌ها را دارد، ‌مثل كثیفی خانه كه این برای فیلمبرداری از ویژگی‌های این لوكیشن بود. ‌البته همیشه اینطور نبوده. ‌بقیه لوكیشن‌ها هم در بالای شهر بوده و خلوت كه مشكلی وجود نداشته. ‌معمولاً مهم ترین و سخت ترین لوكیشن‌ها خیابانی هاست به خصوص شبهای سرد زمستان كه كمی عوامل را اذیت می‌كند. ‌سریال دارا و ندار هم از این قاعده مستثنا نبوده. ‌حالا باید دید كه نتیجه این همه تغییر و تضاد‌ها در سریال در نظر مخاطب چگونه جلوه می‌كند.