با موضعگیری صریح مقامات ارشد بهداشتی کشور در مورد تغییر الگوی ابتلا به بیماری مهلک ایدز، این کابوس خوف انگیز در آستانه تبدیل به رویایی صادق قرار گرفته است. تا پیش از این وقتی از بیماری ایدز سخن به میان میآمد، عموماً اذهان متوجه جماعت معتاد و بیبندوبار می شد. راه انتقال نیز عمدتاً سرنگهای مشترک و آلودهای بود که در بین این جماعت منزوی برای رهایی از خماری آزار دهنده، دست به دست میشد.
این روزها اما با موفقیت نسبی وزارت بهداشت و ستاد مبارزه با مواد مخدر در توزیع سرنگهای یک بار مصرف و رایگان در بین معتادین از یکسو و بسط و گسترش روابط آزاد میان دختران و پسران و همین طور استحاله فرهنگی ارزشهای گذشته از سوی دیگر، شاهد تغییر الگوی ابتلا به ایدز از راه سرنگهای مشترک به رفتارهای پرخطر جنسی هستیم. ایران به لحاظ جوانی جمعیت، موقعیت ممتاز و منحصر به فردی را میان همه کشورهای جهان داراست. این واقعیت اگرچه دورنمای مسحورکنندهای را پیش روی مسؤولان میگستراند اما مشکلات اقتصادی، بیکاری، مصرفگرایی، رفاه طلبی و پارامترهای دیگری که ازدواج را در بین دختران و پسران جوان به تأخیر میاندازد، از سویی و شبیخون فرهنگی غرب با اختصاصاتی نظیر ترویج اباحهگری، اختلاط و روابط آزاد زن و مرد موجب میشود تا بستر لازم برای تکثیر بیماری ایدز در کشور فراهم آید.
این امر با توجه به دشواریهایی که در راه آموزش رفتارهای خصوصی و به عبارت بهتر رفتارهای جنسی زن و مرد در جامعهای با بافت مذهبی ایران وجود دارد و حتی در بسیاری از موارد سخن گفتن از آن تابو محسوب میشود، مشکلات را دو چندان میکند و بر پیچیدگیهای آن میافزاید، به گونهای که بسیاری از صاحب نظران به این حقیقت معترفند. دکتر مینو محرز در این باره معتقد است:«وقتی سن ازدواج بالا میرود و آمار طلاق روبه افزایش است، طبیعی است که تماس جنسی محافظت نشده و پرخطر نیز افزایش مییابد.» در چنین شرایطی آموزش مداوم از سوی رسانهها و بویژه صدا و سیما میتواند نقش بسزایی داشته باشد و این در حالی است که شورای سلامت صدا و سیما، به علت پارهای حساسیتها، عملکرد قابل قبولی ندارد و این کار نوعی ستم به نسل جوان است که در این مورد آگاهی ندارند.»
دکتر محمد مهدی گویا رئیس مرکز مدیریت بیماریهای وزارت بهداشت هم با ارائه آمار تصریح میکند ایران از مناطق دارای موارد بالای عفونت به ایدز محسوب میشود و شیوع ویروس ایدز در گروه سنی 15 تا 49 سال شهروندان این منطقه در حال افزایش است. این صحبتها در کنار آمارهای نگرانکننده دیگری که حاکی از جمعیت بیش از 100 هزار نفری مبتلایان به ایدز در کشور است، لزوم احساس مسؤولیت و عزم جدی برای مقابله با این بیماری مهلک و علاج ناپذیر را دوچندان میکند. به نظر میرسد محافظهکاری، پردهپوشی و صحبتهای در لفافه، دیگر جوابگو نیست. برای مقابله جدی با هیولای ایدز فرهنگسازی، آموزش مستمر خانوادهها، سالمسازی محیطهای اجتماعی از جمله محیطهای آموزشی نظیر دانشگاهها، مدارس و آموزشگاهها، محیطهای ورزشی و تفریحی نظیر ورزشگاهها، فرهنگسراها، پارکها و ... و محیطهای فرهنگی و هنری باید در دست اقدام قرار بگیرد و نسبت به برخورد با گروههای هنجارشکن و مروج رفتارهای پرخطر اقدام اساسی توأم با فرهنگ سازی در دستور کار قرار گیرد.
