یکی از پیشنهادات آیزنکوت تشکیل کابینه وحدت با حضور لیکود، اما بدون مشارکت نتانیاهو است. جوان آنلاین: انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی روز ۲۷ اکتبر بدون کسب اکثریت ۶۱ کرسی توسط یک بلوک به پایان رسید و همین مسئله شرایط برای تشکیل کابینه را با موانع جدی مواجه ساخت.
به گزارش تسنیم، پس از انتخاب گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار از سوی اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم برای تشکیل کابینه، او در گام نخست یک فرصت ۲۸ روزه دارد که ابتدای دسامبر یعنی یک هفته دیگر به پایان میرسد. البته این فرصت میتواند برای ۱۴ روز دیگر هم تمدید شود. در روزهای اول بحث بر سر همکاری با احزاب عربی (رعم و فهرست مشترک) بود تا آیزنکوت بتواند کابینهای بدون نیاز به احزاب جناح راست تشکیل دهد. اما مخالفت شدید افرادی مانند لیبرمن با اتکای کابینه به اعراب و شکلگیری یک کابینه در اقلیت، سناریو «کابینه وحدت» مطرح شد. در همین راستا نتانیاهو که گزینه چندانی برای موفقیت در فضای کنونی ندارد، چندین بار این سیگنال را به آیزنکوت داد که آماده است وارد پروسه کابینه وحدت شود.
در همین راستا روز یکشنبه هفته قبل تیمهای مذاکرهکننده احزاب لیکود، یاشار! و ائتلاف «باهم» در هرتزلیا با یکدیگر دیدار کردند. این جلسه که حدود یک ساعت طول کشید، خوب توصیف شد. در بیانیه مشترک این جلسه آمده است «گفتوگو بین احزاب ادامه خواهد یافت.»
با این حال، تعداد کمی از اعضای هر دو اردوگاه معتقدند چنین کابینهای واقعاً تشکیل خواهد شد. دلیل آن ساده است:، چون هر حزبی که در این کابینه حضور پیدا کند باید از وعدههای کلیدی که به رأیدهندگان خود داده است، دست بکشد.
نکته مهم آنکه موضوع چرخش پست نخست وزیری در این جلسه مطرح نشد، اگرچه نزدیکان نتانیاهو از قبل گفتند «همه چیز در اتاق مورد بحث قرار خواهد گرفت.» در عین حال، انتظار میرود جلسهای نیز بین نمایندگان حزب یاشار و حزب صهیونیسم مذهبی به رهبری اسموتریچ برگزار شود، علتش هم عدم رسیدن تعداد کرسیهای احزاب لیکود، یاشار و ائتلاف باهم به عدد ۶۱ و تشکیل کابینه است؛ چرا که این سه حزب در مجموع ۶۰ کرسی دارند.
مطالباتی که نتانیاهو باید کنار بگذارد
همانطور که اشاره شد، اگر قرار باشد چنین کابینهای تشکیل شود، احزاب شرکت کننده در آن بایستی از برخی شعارهای انتخاباتی خود عدول کنند. در همین راستا نتانیاهو و حزب لیکود هم لازم است دست از چند خواسته مهمش بردارد:
نخست، کنارهگیری از نخستوزیری: طبق گزارشها، طرحی که در حزب «یاشار!» در حال تدوین است، به نتانیاهو اجازه نمیدهد به عنوان نخستوزیر به کارش ادامه دهد. از سوی دیگر، بی بی ادعا میکند بزرگترین حزب، که حدود یک چهارم میلیون رأی بیشتر کسب کرده است، باید رهبری کابینه را بر عهده بگیرد.
دوم، جدایی از شرکای سیاسی خود: آیزنکوت پیوستن به لیکود را به «جدایی از افراطگرایان»، به رهبری ایتامار بن گویر، مشروط کرده است. نتانیاهو، به نوبه خود، حاضر نیست از شرکای خود در این بلوک، از جمله احزاب حریدی، دست بکشد.
سوم، دستیابی به توافق در مورد خطوط اساسی کابینه: آیزنکوت خواستار آن است شرکا چهار اصل ارائه شده توسط او، از جمله الزام حریدیان به خدمت در ارتش اسرائیل را بپذیرند.
به این موارد، خواستههایی برای تشکیل کمیته تحقیق داخلی در مورد وقایع ۷ اکتبر، جبران خسارت افراد در حال خدمت و لغو قوانین اصلاحات قضائی نیز اضافه شده است. برخی از این خواستهها مغایر با خط مشی حزب لیکود است و همچنین با اختلافاتی پیرامون انتصاب دادستان کل، دادستان کل و حسابرس کل کشور همراه است؛ لذا با توجه به تأکید ویژه نتانیاهو و دعوتهای مکرر او برای تشکیل کابینه وحدت، این مسئله را نمیتوان صرفاً تلاشی برای رسیدن به توافق سیاسی دانست. نتانیاهو بنا دارد با برجستهکردن ضرورت وحدت، در صورتی که مذاکرات شکست بخورد و انتخابات تکرار شود، احزاب اردوگاه تغییر را مسئول ناکامی در تشکیل کابینه معرفی کند.
از آیزنکوت چه انتظاری میرود؟
در این مسیر آیزنکوت هم باید از یکی از وعدههای کلیدی انتخاباتی خود یعنی عدم حضور در کابینهای به ریاست نتانیاهو عقبنشینی کند. حتی یک طرح چرخشی برای پست نخستوزیری، که حزب یاشار آن را رد میکند، مستلزم آن است که او در مقطعی با نخستوزیر شدن نتانیاهو موافقت کند.
علاوه بر این، تشکیل کابینه وحدت میتواند آیزنکوت را مجبور سازد تا از گزینهای که همزمان تبلیغ میکند - تشکیل کابینه با حمایت احزاب حریدی، گزینهای که به وضوح در بلوک تغییر در اولویت قرار دارد - دست بکشد. چنین اقدامی حتی میتواند یکپارچگی خود بلوک تغییر را به خطر بیندازد.
از همین رو حتی قبل از پایان جلسه تیمهای مذاکرهکننده در روز یکشنبه، یائیر گولان، رئیس حزب دموکراتها، به این مذاکرات حمله کرد و اظهار داشت: «مسیر تغییر در مذاکرات مربوط به وحدت با نتانیاهو و لیکود نهفته نیست.» وی در عوض خواستار دیدار با سران احزاب عرب شد.
حزب دموکراتها که هشت کرسی در اختیار دارد، قرار است ریاست کمیته لغو قوانین اصلاحات قضائی را به عنوان بخشی از توافقات با یاشار بر عهده بگیرند، اما اعضای این حزب آماده پیوستن به کابینهای با حضور نتانیاهو نیستند. از سویی دیگر آویگدور لیبرمن، رئیس حزب اسرائیل خانه ما، که حزبش هفت کرسی دارد، نیز تصریح کرده است: «بگذار دنیا وارونه شود، من با نتانیاهو همکاری نخواهم کرد» [۱]در همین رابطه گفته میشود یکی از پیشنهادات آیزنکوت برای حفظ حضور لیبرمن و حزب اسرائیل خانه ما، تشکیل کابینهای با حضور لیکود، اما بدون مشارکت نتانیاهو است؛ به این صورت که تمام چهار سال آیزنکوت نخستوزیر باشد و لیکود فقط یکی از احزاب ائتلافی کابینه محسوب شود. [۲]مذاکرات محرمانه با حریدیها؛ مسیر جایگزین آیزنکوت
همزمان با مذاکرات وحدت با لیکود، آیزنکوت تلاش کرده است با جلب حمایت احزاب حریدی، مسیر دیگری برای تشکیل کابینه ایجاد کند. این رایزنیها بهویژه با حزب یهودیت توراتی دنبال شده است. در این خصوص وبسایت واینت به نقل از یک مقام ارشد بلوک تغییر در گزارشی اعلام کرد در این مذاکرات نشانههایی از پیشرفت مشاهده شده است. با این حال، طرفین حاضر نشدهاند جزئیات امتیازات احتمالی را علنی کنند.
بر اساس همین گزارش، آویگدور لیبرمن معتقد است در صورت پیوستن یهودیت تورات به کابینه آیزنکوت، دیگر حزب حریدی یعنی شاص نیز ممکن است به آن ملحق شود. با این حال، تحقق چنین توافقی مستلزم عقبنشینی اردوگاه تغییر از بخشی از برنامههای خود علیه امتیازات داده شده به سود احزاب حریدی خواهد بود. [۳]بیشتر بخوانید
دولت اقلیت آیزنکوت، اهداف و احتمالها
اهالی نوار غزه: نتانیاهو و آیزنکوت دو روی یک سکه در کشتار فلسطینیان
بنابراین اختلافات عمیق میان احزاب و رهبران دو اردوگاه اصلی نشان میدهد تحقق سناریوی «کابینه وحدت» با موانع جدی روبهروست و این سناریو در حال حاضر بیش از آنکه یک توافق نزدیک باشد، گزینهای برای افزایش قدرت چانهزنی طرفین است که احتمال عملیاتی شدن آن پایین است. از این رو، فضای سیاسی سرزمینهای اشغالی به سمت بن بست سیاسی نزدیک میشود.
پانوشت:
[۱]. https://www.israelhayom.co.il/news/politics/article/۲۱۸۵۸۲۰۳
[۲]. https://www.walla.co.il/news/politics/۳۸۳۹۶۱۳۹۳
[۳]. https://www.ynet.co.il/news/article/yokra۱۴۹۵۶۳۲۹