جوان آنلاین: بعضی‌ها هستند که آستین بالا می‌زنند، آجر روی آجر می‌گذارند و برای نسلی که شاید هرگز نامشان را نداند، سقفی برای آموختن می‌سازند. خیرین مدرسه‌ساز از همین جنس‌اند، آدم‌هایی که بخشش مال خود را به ماندگارترین شکل ممکن درمی‌آورند، یعنی ساختن فرصت. از کلاس‌هایی که چراغ یادگیری را برای کودکان و نوجوانان این مرز و بوم، روشن نگه می‌دارند تا مدارسی که پس از ویرانی دوباره ساخته می‌شوند و جان می‌گیرند، رد پای این نیک‌اندیشان را می‌توان در جای‌جای آموزش ایران دید. این روایتی است از سخاوت افرادی که در بیست‌وهشتمین جشنواره خیرین مدرسه‌ساز استان تهران، بار دیگر به میان آمد.
خیرین مدرسه‌ساز، افرادی هستند که باور دارند هیچ کودکی نباید به دلیل نداشتن فضای مناسب، از فرصت آموختن محروم بماند. به همین دلیل با داشته‌هایشان کلاس‌های درسی را برپا می‌کنند تا پنجره‌ای رو به آینده برای تعدادی از دانش‌آموزان باز کنند. بی‌تردید هر مدرسه‌ای که با همت خیرین بنا می‌شود، می‌تواند مسیر زندگی جمعی از دانش‌آموزان را تغییر دهد، دانش‌آموزانی که تک‌تکشان، سرمایه فردای این سرزمین‌اند.
سقف‌هایی برای رؤیا‌های بلند
روز گذشته بیست‌وهشتمین جشنواره خیرین مدرسه‌ساز استان تهران، فرصتی برای قدردانی از کسانی شد که سرمایه خود را صرف ساختن آینده نسل‌های بعد کرده‌اند، خیرینی که به گفته وزیر آموزش‌وپرورش، نام و خدماتشان در تاریخ مدرسه‌سازی کشور ماندگار می‌شود.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش سخنانش را با گرامیداشت یاد شهدای کشور و خیرین نیک‌اندیشی آغاز کرد که برای توسعه آموزش و ساخت مدارس قدم برداشته‌اند. او با یادآوری نام مرحوم حافظی و دیگر خیرین مدرسه‌ساز گفت: «امروز باید یاد و نام خیرین بزرگی را گرامی بداریم که دلشان برای ایران و آینده فرزندان این سرزمین می‌تپید، افرادی همچون مرحوم حافظی و دیگر خیرین نیک‌اندیش که نام و خدماتشان در تاریخ مدرسه‌سازی کشور ماندگار خواهد بود.»
وزیر آموزش‌وپرورش در ادامه، از نقش دولت و مدیریت استان تهران در گسترش فضا‌های آموزشی سخن گفت و نقش رئیس‌جمهور را در بسیج ظرفیت‌های کشور برای پیشبرد این هدف مؤثر دانست: «اختصاص وقت و برگزاری جلسات متعدد از سوی رئیس‌جمهور، در کنار اقدامات استاندار تهران و مجموعه مدیریت استان، زمینه‌ساز پیشبرد پروژه‌های مدرسه‌سازی بوده‌است.»
یکی از بخش‌های مهم سخنان کاظمی به سهم خیرین در ساخت مدارس و کلاس‌های درس اختصاص داشت. او با استناد به گزارش ارائه‌شده از سوی جامعه خیرین مدرسه‌ساز کشور اعلام کرد: «بر اساس گزارش ارائه‌شده از سوی جامعه خیرین مدرسه‌ساز کشور، بیش از ۶۰ درصد مدارس و کلاس‌های درس در این مدت با مشارکت خیرین ساخته شده‌است.»
او این سهم را نشانه اهمیت حضور مردم و نیک‌اندیشان در توسعه زیرساخت‌های آموزشی دانست و با قدردانی از مشارکت خیرین گفت: «اگر همت خیرین نیک‌اندیش و قلب‌های مهربان آنان نبود، بسیاری از دستاورد‌های امروز در حوزه توسعه فضا‌های آموزشی محقق نمی‌شد، ما به تلاش خیرین افتخار می‌کنیم و دست آنان را برای سرمایه‌گذاری در آینده این کشور می‌بوسیم.»
نقش مدرسه‌سازی در شکل‌گیری فرهنگ جامعه
کاظمی در بخش دیگری از سخنانش، مدرسه‌سازی را اقدامی فراتر از احداث فضای فیزیکی دانست و بر نقش آن در شکل‌گیری فرهنگ جامعه انگشت گذاشت. او در توضیح این نگاه گفت: «خیر مدرسه‌ساز تنها یک مدرسه نمی‌سازد، بلکه فرهنگ یک جامعه را شکل می‌دهد، فرهنگ ایثار، ازخودگذشتگی، توجه به دیگران و کمک به همنوعان.»
وزیر آموزش‌وپرورش، پیشرفت‌های نظام تعلیم و تربیت را حاصل تلاش مجموعه آموزش‌وپرورش و سرمایه‌گذاری خیرین در نقاط مختلف کشور دانست، دستاورد‌هایی که به گفته او، از افزایش پوشش تحصیلی تا موفقیت‌های علمی دانش‌آموزان در عرصه‌های جهانی را در بر می‌گیرد.
او با اشاره به نقش مدارس ساخته‌شده با پشتیبانی خیرین در فراهم شدن زمینه موفقیت دانش‌آموزان گفت: «اگر امروز به موفقیت‌های علمی دانش‌آموزان افتخار می‌کنیم، باید بدانیم که زمینه بسیاری از این موفقیت‌ها در مدارسی فراهم شده‌است که با حمایت شما خیرین ساخته شده‌اند.»
کاظمی در ادامه، جایگاه آموزش را در پیشرفت فردی و اجتماعی یادآور شد: «هیچ سرمایه‌گذاری برای فرد و جامعه ارزشمندتر از سرمایه‌گذاری در حوزه تعلیم و تربیت نیست، حوزه‌ای که رسالت آن رشد، هدایت، تعالی انسان‌ها و توسعه کشور است.»
از ساخت مدرسه تا ارتقای کیفیت آموزش
بخش دیگری از سخنان وزیر آموزش‌وپرورش به ضرورت تغییر رویکرد در مدرسه‌سازی اختصاص داشت، تغییری که بر اساس آن، ساخت فضای آموزشی باید با توجه به کیفیت تدریس، تجهیزات، امکانات و نیاز‌های دانش‌آموزان همراه باشد.
کاظمی با اشاره به هزینه‌های سنگین احداث مدارس توضیح داد که ساخت ساختمان، به‌تنهایی تضمین‌کننده دستیابی به اهداف آموزشی نیست: «گاهی برای ساخت یک مدرسه صد‌ها میلیارد تومان هزینه می‌شود، اما برای دستیابی به خروجی مطلوب و تربیت دانش‌آموزان توانمند، اقدامات تکمیلی نیز ضروری است.»
به گفته وزیر آموزش‌وپرورش، همین ضرورت، توجه به کیفیت آموزش را در کنار توسعه فضا‌های فیزیکی به یکی از محور‌های مهم فعالیت خیرین تبدیل کرده‌است. او با اشاره به شکل‌گیری کمیسیون مدرسه‌یاری در مجموعه خیرین مدرسه‌ساز اظهار کرد: «یکی از تغییرات مهم در رویکرد مدرسه‌سازی، توجه به کیفیت‌بخشی نظام تعلیم و تربیت است.»
کاظمی با اشاره به ساخت مدارس در استان‌هایی همچون سیستان‌وبلوچستان، تهران و شهرستان‌های مختلف، بر لزوم توجه به کیفیت آموزشی در این فضا‌ها پرداخت و تغییر رویکرد از ساخت صرف مدرسه به فراهم کردن محیطی مناسب برای یادگیری را اقدامی تحول‌آفرین دانست.
او هدف نهایی این مسیر را تنها احداث ساختمان مدرسه ندانست، بلکه فراهم کردن شرایطی را ضروری خواند که دانش‌آموزان بتوانند از آموزش باکیفیت برخوردار شوند و استعدادها و توانمندی‌هایشان را شکوفا کنند.
فرصتی برای به‌جا گذاشتن اثری ماندگار
وزیر آموزش‌وپرورش در بخش پایانی سخنانش، به فرصت محدود انسان برای انجام کار‌های نیک پرداخت و از خیرین مدرسه‌ساز به‌عنوان افرادی یاد کرد که می‌توانند در دوران زندگی خود، زمینه‌ای ماندگار برای آموزش و پرورش نسل‌های آینده فراهم کنند.
کاظمی با اشاره به آرزوی انسان در لحظات پایانی عمر برای بازگشت و انجام اعمال نیک گفت: «انسان در لحظات پایانی عمر آرزو می‌کند فرصتی دوباره برای انجام عمل صالح داشته باشد.»
او در ادامه، مدرسه‌سازی را فرصتی برای بر جای گذاشتن آثار ماندگار دانست و گفت خیرین می‌توانند در زمان حیات خود، با سرمایه‌گذاری در مسیر آموزش و هدایت انسان‌ها، سهمی در آینده کشور داشته‌باشند.
پای کار آموزش کشور حتی در دشوارترین شرایط
در ادامه، حمیدرضا خان‌محمدی، معاون وزیر آموزش‌وپرورش و رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، به نقش خیرین در توسعه فضا‌های آموزشی، بازسازی مدارس آسیب‌دیده از جنگ و گسترش عدالت آموزشی پرداخت و از همراهی نیکوکاران در شرایط دشوار سخن گفت.
خان‌محمدی با اشاره به آسیب‌دیدن مدارس در جریان جنگ، حضور خیرین برای بازسازی این فضا‌ها را نشانه مسئولیت‌پذیری اجتماعی آنها دانست: «خیرین مدرسه‌ساز حتی در دشوارترین شرایط نیز پای کار آموزش کشور ایستادند و اقدامات آنان در بازسازی مدارس آسیب‌دیده از جنگ، نمونه‌ای روشن از مسئولیت‌پذیری اجتماعی و تعهد به آینده دانش‌آموزان است.»
او با یادآوری روز‌هایی که آسیب به مدارس، نگرانی‌هایی را در میان خانواده آموزش‌وپرورش ایجاد کرده‌بود، از اعلام آمادگی خیرین برای بازسازی این فضا‌ها سخن گفت، همراهی‌ای که به گفته این مقام مسئول، اطمینان را به مجموعه آموزش‌وپرورش می‌داد که آسیب‌های واردشده، مانعی برای ادامه تحصیل دانش‌آموزان نمی‌شود.
رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور در ادامه، به بازدید از مدرسه علامه حلی و همراهی حمیدرضا شاه‌حسینی، از اعضای جامعه خیرین مدرسه‌ساز، اشاره کرد و از واکنش خیرین به خسارت‌های واردشده به مدرسه گفت. او توضیح داد که در آن روزها، مدیر مدرسه با اندوه به آسیب‌ها نگاه می‌کرد، اما اعلام آمادگی خیرین برای بازسازی، امید را به مجموعه بازگرداند، آنها وعده دادند که مدرسه را دوباره بسازند و حتی بهتر از گذشته تحویل دهند.
خان‌محمدی با اشاره به بازگشت بخش عمده مدارس آسیب‌دیده به چرخه آموزش گفت: «این اقدامات با مشارکت خیرین و بدون استفاده از اعتبارات دولتی انجام شد و نشان داد که سرمایه اجتماعی و همبستگی مردم می‌تواند در شرایط دشوار، پشتوانه‌ای مهم برای تداوم آموزش باشد.»
پویش فرشته‌های میناب
بخش دیگری از سخنان خان‌محمدی به یاد دانش‌آموزان جان‌باخته در مدرسه شجره طیبه میناب اختصاص داشت. او با گرامیداشت یاد شهدای دانش‌آموز گفت: «حادثه میناب، اندوهی عمیق در جامعه ایجاد کرد و یاد دانش‌آموزانی که در محیط مدرسه جان خود را از دست دادند، همواره در حافظه جمعی مردم ایران باقی خواهد ماند.»
رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور در ادامه، از شکل‌گیری پویش «فرشته‌های میناب» و اعلام آمادگی خیرین و اقشار مختلف مردم برای کمک به بازسازی مدارس و حمایت از نظام تعلیم و تربیت سخن گفت: «حتی افرادی که توان مالی محدودی داشتند، با کمک‌های اندک خود به این حرکت پیوستند تا همراهی‌شان را با دانش‌آموزان و خانواده‌های آنان نشان دهند.»
خان‌محمدی ارزش این مشارکت را فراتر از میزان کمک‌های مالی دانست: «ارزش این مشارکت تنها به میزان کمک‌های مالی محدود نمی‌شود، بلکه حضور مردم با هر میزان توانایی، نشان‌دهنده پیوند عمیق جامعه با مدرسه و مسئولیت مشترک در قبال آینده فرزندان ایران است.»
دغدغه رفع محرومیت‌های آموزشی
خان‌محمدی در بخش دیگری از سخنانش، به فعالیت خیرین مدرسه‌ساز استان تهران پرداخت: «این خیرین، در کنار تقبل هزینه‌های سنگین ساخت و تکمیل پروژه‌های آموزشی، برای رفع محرومیت‌های آموزشی در مناطق کم‌برخوردار کشور نیز مشارکت می‌کنند.»
او این رویکرد را یکی از ویژگی‌های ارزشمند جامعه خیرین دانست: «مدرسه‌سازی زمانی به تحقق عدالت آموزشی کمک می‌کند که منابع و ظرفیت‌های مردمی، متناسب با نیاز‌های واقعی دانش‌آموزان و مناطق مختلف کشور به کار گرفته شود.»
رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور در ادامه، آماری از وضعیت پروژه‌های آموزشی ارائه کرد: «۲ هزار و ۳۳۱ مدرسه در قالب ۱۱ هزار کلاس درس در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفته است.»
او همچنین با اشاره به آسیب‌دیدن یک‌هزار و ۲۸۸ مدرسه در جریان جنگ، بر ضرورت تداوم مشارکت خیرین در بازسازی، نوسازی و توسعه فضا‌های آموزشی پرداخت.
سرانه فضای آموزشی به ۵۹ /۵ مترمربع رسیده‌است
خان‌محمدی در ادامه سخنانش، به روند توسعه فضا‌های آموزشی کشور اشاره کرد و گفت: «سرانه فضای آموزشی به ازای هر دانش‌آموز که در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی حدود یک‌ونیم مترمربع بود، اکنون به ۵٫۵۹ مترمربع رسیده‌است.»
او افزایش جمعیت دانش‌آموزی را عاملی برای ضرورت توسعه مستمر زیرساخت‌های آموزشی دانست و احداث ده‌ها میلیون مترمربع فضای آموزشی، فرهنگی و ورزشی را حاصل سال‌ها تلاش مجموعه آموزش‌وپرورش، سازمان نوسازی مدارس و مشارکت خیرین برشمرد.
رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور با اشاره به ابعاد این فعالیت‌ها گفت: «نباید این دستاورد‌ها را کوچک بشماریم، زیرا پشت هر مدرسه، سرمایه‌گذاری، تلاش و امید به آینده نسل جدید قرار دارد.»
«بساز مدرسه» بستری برای گسترش مشارکت مردمی
گسترش راه‌های مشارکت عمومی در مدرسه‌سازی، محور دیگری از سخنان خان‌محمدی بود. او با اشاره به سامانه «بساز مدرسه»، این بستر را ابزاری برای ارتباط مستقیم‌تر مردم با پروژه‌های موردنیاز نظام تعلیم و تربیت نامید: «این سامانه یکی از ابزار‌های مهم برای توسعه مشارکت عمومی در مدرسه‌سازی است و می‌تواند زمینه ارتباط مستقیم‌تر مردم با پروژه‌های موردنیاز نظام تعلیم و تربیت را فراهم کند.»
به گفته خان‌محمدی، در این سامانه، علاوه بر مشارکت در احداث و تکمیل مدارس، امکان حمایت از دانش‌آموزان نیازمند و گسترش مدرسه‌یاری نیز پیش‌بینی شده‌است.
او همچنین با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده برای طراحی صندوق حمایت از نظام تعلیم و تربیت، ابراز امیدواری کرد که با همراهی خیرین و همکاری مسئولان، زمینه تقویت سازوکار‌های مردمی حمایت از آموزش‌وپرورش فراهم شود.
هیچ کار خیری بهتر از مدرسه‌سازی نیست
خان‌محمدی در بخش دیگری از سخنانش، خاطره دیداری با رهبر شهید را روایت کرد، دیداری که به گفته او، حدود یک سال پیش از آغاز جنگ انجام شده بود. او گفت در آن دیدار از ایشان درخواست کرده‌است پیامی خطاب به خیرین مدرسه‌ساز بیان کنند.
رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور، پاسخ نقل‌شده از این دیدار را چنین بازگو کرد: «سلام من را به آنها برسانید و بفرمایید هیچ کار خیری بهتر از مدرسه‌سازی نیست.»
خان‌محمدی در ادامه، مدرسه‌سازی را سرمایه‌گذاری برای آینده کشور دانست: «مدرسه تنها یک فضای فیزیکی نیست، بلکه بستری برای آموزش، پرورش استعدادها، تربیت نسل آینده و تقویت بنیان‌های پیشرفت جامعه به شمار می‌رود.»
هدف‌گذاری ۳۵ هزار میلیارد تومانی برای مشارکت خیرین
رئیس سازمان نوسازی مدارس کشور، برگزاری جشنواره‌های استانی را فرصتی برای تجدید عهد با خیرین و تقویت مشارکت‌های مردمی در مسیر توسعه عدالت آموزشی دانست و با اشاره به برنامه‌های پیش‌رو گفت: «برای مشارکت خیرین مدرسه‌ساز در سال جاری، هدف‌گذاری ۳۵ هزار میلیارد تومانی انجام شده‌است.»
او در پایان، فرهنگ خیرخواهی و مشارکت مردمی را سرمایه‌ای ارزشمند برای کشور شمرد و بر ضرورت ادامه همکاری دولت، خیرین و مجموعه‌های مردمی برای توسعه فضا‌های آموزشی، افزایش فرصت‌های یادگیری و فراهم کردن زمینه رشد نسل آینده اشاره کرد.
