جوان آنلاین: امریکا که با ابزارهای نظامی و اقتصادی نتوانسته ایران را به تسلیم وادار کند و از این وضعیت احساس سرخوردگی میکند، تلاش دارد از مسیرهای حقوقی و سیاسی بینالمللی فشارها علیه تهران را افزایش دهد، اما این تلاشها نیز تاکنون ناکام مانده است. شورای امنیت سازمان ملل روز پنج شنبه به درخواست واشینگتن تلاش کرد مکانیسم تحریمهای جهانی علیه ایران را دوباره فعال کند، اما با وتوی روسیه و چین مواجه شد. با این حال، ترامپ پس از شکست سیاسی مدعی شد که «به یک نقطه عطف سرنوشتساز» در رویارویی با ایران نزدیک شدهایم، نقطهای که میتواند با ازسرگیری حملات گسترده همراه باشد. این درحالی است که او پیشتر گفته بود احتمالاً پس از انتخابات کنگره، جنگ علیه ایران پایان مییابد؛ مواضعی که از نبود رویکردی روشن در کاخ سفید حکایت دارد.
هرچه جنگ علیه ایران طولانیتر میشود، به همان اندازه شکستهای امریکا در حوزههای مختلف نیز افزایش مییابد. دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، که طی هفت ماه گذشته در عرصههای نظامی و اقتصادی در برابر ایران دستاورد چندانی نداشته است، اکنون به راهکارهای حقوقی و سیاسی از مجاری بینالمللی متوسل شده تا شاید با کمک قدرتهای دیگر بتواند بخشی از اهداف خود را محقق کند. در همین راستا، شورای امنیت سازمان ملل روز پنج شنبه به درخواست واشینگتن نشست «کارشناسان قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت» را با موضوع «عدم اشاعه» و در ارتباط با برنامه هستهای ایران برگزار کرد. از آنجا که روسیه و چین بارها نسبت به سیاستهای تنشزای امریکا علیه ایران هشدار داده و اعلام کردهاند که با این رویکرد همراهی نخواهند کرد، در نشست شورای امنیت نیز عملاً در برابر تلاشهای واشینگتن ایستادند و مانع از پیشبرد اهداف امریکا شدند.
نماینده چین با اشاره به انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵، تأکید کرد که شورای امنیت بررسی پرونده هستهای ایران را به پایان رسانده است. پکن با ابراز مخالفت صریح با رویکرد امریکا تأکید کرد که شورای امنیت نباید به سکویی برای پیشبرد اهداف یکجانبهگرایانه تبدیل شود. چین از تمامی طرفها خواست به جای اقدامات تنشزا، برای حفظ اعتبار چندجانبهگرایی و ایجاد شرایط برای حل سیاسی پرونده هستهای ایران، نقشی سازنده ایفا کنند.
واسیلی نبنزیا، نماینده روسیه در شورای امنیت نیز با بیان اینکه تحریمهای «اسنپبک» علیه ایران هیچ وجاهت قانونی ندارد، گفت: قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی و از دستورکار خارج شده است. بنابراین، تلاش برخی اعضا برای ایجاد توهم «مشروعیت» از طریق ادعاهای مربوط به سازوکار «اسنپبک» (بازگشت خودکار تحریمها) را به طور قاطع رد میکنیم.
روسیه به دلیل نامشروع دانستن کمیته ۱۷۳۷، به تمدید مأموریت کارشناسان آن رأی منفی داد و تأکید کرد که هیچ سازوکار «اسنپبک» یا احیای قطعنامههای قدیمی (۱۷۳۷ و ۱۹۲۹) علیه ایران صورت نگرفته است. قطعنامه ۲۲۳۱ در اکتبر ۲۰۲۵ منقضی شده و این یک واقعیت حقوقی تغییرناپذیر است که هیچ اقدام یکجانبه یا جانبداریهای دبیرخانه سازمان ملل نمیتواند آن را تغییر دهد.
مسکو پیش از رأیگیری به نویسندگان این پیشنویس هشدار داده بود که چنین اصراری تنها منجر به افزایش تنشهای سیاسی و رویهای در شورای امنیت میشود، اما واشینگتن مسیر تقابل را انتخاب کرد. این اقدامات امریکا نه ناشی از نگرانی برای رژیم منع اشاعه هستهای، بلکه در راستای «منطق کلی گامهای تنشزای» کشورهای غربی در پرونده هستهای ایران است. نماینده امریکا در شورای امنیت در واکنش به وتوی پیشنویس قطعنامه غیرانسانی علیه ایران مدعی شد: «وتوی تمدید تحریمها علیه ایران توسط چین و روسیه خلاف قواعد بینالمللی است.» تحریمهای اخیر امریکا موسوم به «روز دی اقتصادی» بدون همراهی سایر کشورها عملاً کارایی چندانی نداشته است و به همین دلیل، واشینگتن قصد داشت با بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل، ایران را منزوی کرده و با کمترین هزینه، امتیازات بیشتری از تهران بگیرد، اما مخالفت روسیه و چین، عملاً نقشههای واشینگتن را خنثی کرد.
ادعای ترامپ برای بازگشت به جنگ
با اینکه امریکا به خوبی میداند که با گزینه نظامی نمیتواند ایران را به تسلیم وادار کند، اما ترامپ که از پیشبرد سیاستهایش از طریق شورای امنیت ناامید شده است، بار دیگر به تهدید و مواضع تند روی آورد تا نشان دهد همچنان گزینههایی روی میز دارد و میتواند با استفاده مجدد از آنها اهداف خود را محقق کند.
ترامپ بامداد جمعه در مصاحبه با «آکسیوس» مدعی شد: به یک نقطه عطف سرنوشتساز در رویارویی با ایران نزدیک میشویم که به ازسرگیری حملات گسترده برای پایان دادن به درگیری مربوط میشود. ترامپ در ادامه ادعاهای واهی خود افزود: بهزودی با یک تصمیم بزرگ مواجه خواهم شد؛ اینکه آیا میخواهم وارد عمل شوم و نظام ایران را از بین ببرم یا نه و همه احتمالات برای من روی میز است. وی همچنین مدعی شد: میخواهم از نشست سازمان ملل برای شنیدن مستقیم دیدگاه متحدان منطقهای درباره گامهای بعدی در جنگ استفاده کنم. ترامپ بار دیگر ادعا کرد: «ایران همچنان خواهان توافق است و تماسهایی میان تهران و واشینگتن وجود دارد. از موفقیت محاصره دریایی در جلوگیری از صادرات نفت ایران بسیار راضی هستم و از زمان آغاز آن، هیچ کشتی وارد ایران نشده است.»
این اظهارات در شرایطی است که ترامپ اخیراً گفته بود که احتمالاً بعد از انتخابات کنگره، جنگ با ایران پایان خواهد یافت. بازگشت مجدد واشینگتن به مسیر جنگی، این بار هم نه تنها اهداف ترامپ را محقق نمیکند، بلکه با دستاوردهای جدید ایران در عرصه موشکی میتواند هزینههای گزافی را به دشمن وارد کند. ترامپ تصور میکرد که با تحریم و محاصره دریایی، در نهایت جمهوری اسلامی تسلیم خواهد شد، اما رسانهها و تحلیلگران غربی معتقدند این راهبرد تکراری از پیش شکست خورده است.
مقامات سابق امریکا هم به شکست در جنگ ایران اذعان دارند. جیک سالیوان، مشاور سابق امنیت ملی امریکا، دیروز در سخنانی گفت، ترامپ همچنان میگوید که دارد تنگه هرمز را دستکم تا حدی باز میکند، اما تنها در ۲۴ ساعت گذشته شنیدیم که حدود چهار کشتی از آن عبور کردهاند. سالیوان تأکید کرد: «جنگی که ترامپ علیه ایران به راه انداخته به بهای صرف میلیاردها دلار و اختصاص تقریباً نیمی از نیروی دریایی کشور و بخش عمدهای از نیروهای ویژه ما انجام میشود تا بتوانیم تنگه را اندکی باز کنیم. ما در این جنگ گیر افتادهایم و راه خوبی برای خروج از آن نیست.»
