تحریمهای بریتانیا علیه شهرکهای اسرائیلی، روابط لندن و تلآویو را به یکی از پرتنشترین و شاید هم پرتنشترین مقطع دهههای اخیر رسانده است؛ تنشی که با واکنش تند نتانیاهو و وزیران دستراستی کابینهاش، از یک اختلاف سیاسی فراتر رفته و به بحرانی دیپلماتیک تبدیل شده است جوان آنلاین: تحریمهای بریتانیا علیه شهرکهای اسرائیلی، روابط لندن و تلآویو را به یکی از پرتنشترین و شاید هم پرتنشترین مقطع دهههای اخیر رسانده است؛ تنشی که با واکنش تند نتانیاهو و وزیران دستراستی کابینهاش، از یک اختلاف سیاسی فراتر رفته و به بحرانی دیپلماتیک تبدیل شده است. رژیم صهیونیستی بعد از یک دوره پرتنش با جامعه بینالمللی بر سر غزه، حالا با دولتی رودررو شده که با بیانیه بالفور در ۱۹۱۷، نقشی بیبدیل در پیدایش آن داشت.
بنیامین نتانیاهو اواسط ماه اوت از عبارت «جمهوری اسلامی بریتانیا» استفاده کرد و با کنایه گفت: «امروز دیگر خبری از آن گزارشهای مثبت درباره اسرائیل در بریتانیا نیست.» او با اعلام اینکه اولین جمهوری اسلامی دارای سلاح هستهای، جمهوری اسلامی بریتانیا خواهد بود، از فرصت استفاده کرد تا موضوع تنش با ایران را هم به این مسئله پیوند دهد: «به همین خاطر ما مطمئن میشویم که یکی دیگر در ایران وجود نخواهد داشت.» اظهارات ضد انگلیسی نتانیاهو با واکنش شدید لندن مواجه شد که آن را «کاملاً غیرقابلقبول» خواند. حتی در داخل اراضی اشغالی نیز برخی چهرههای سیاسی درباره پیامدهای دیپلماتیک آن هشدار دادند. ماجرا به همین جا ختم نشد. اوایل سپتامبر، وزیران راستافراطی کابینه رژیم صهیونیستی دست به کار شدند. ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی، مستقیماً از نتانیاهو خواست کنسولگری انگلیس در قدس شرقی را تعطیل و روادید دیپلماتهای این کشور را لغو کند. او همچنین خواستار به رسمیت شناختن حاکمیت آرژانتین بر جزایر فالکلند شد؛ همان جزایری که تحت کنترل انگلیس است. در اقدامی هماهنگ، بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی، نیز درخواست اخراج فوری سفیر انگلیس از اسرائیل را مطرح و دولت این کشور را به «یهودستیزی» متهم کرد.
بیانیه ۱۱ کشور علیه شهرکسازی
لجبازی صهیونیستها با پدرخوانده خود، ناشی از اقدام بریتانیا در اعمال تحریمهای تجاری قابلتوجه علیه شهرکسازیهای این رژیم در کرانه باختری بود که شامل ممنوعیت واردات کالا به این شهرکهاست. این اقدام در بیانیهای مشترک با ۱۱کشور دیگر اعلام شد که آنها نیز همزمان خواستار توقف شهرکسازی شده بودند. همچنین، انگلیس فروش سلاحهایی را که به شهرکسازی کمک میکردند، محدود کرد. در مقابل، گیدعون ساعر، وزیر خارجه صهیونیستها، مجموعهای از اقدامات تلافیجویانه را اعلام کرد که به گفته تحلیلگران، روابط دو کشور را به پایینترین سطح در دهههای اخیر رساند. مهمترین اقدام تلآویو، دستور تعطیلی کنسولگری انگلیس در قدس شرقی و اخراج دیپلماتهای آن ظرف ۳۰ روز بود. این کنسولگری مسئول ارتباط با تشکیلات خودگردان فلسطین در کرانه باختری بود. حذف انگلیسیها از «مرکز بینالمللی حمایت از غزه» به رهبری امریکا، پایان دادن به فعالیتهای آموزشی این کشور برای نیروهای امنیتی فلسطین در رامالله، و ممنوعالورود کردن ۱۲ مقام و شخصیت انگلیسی که اسرائیل آنها را «ضداسرائیلی» و «یهودستیز» خواند، دیگر اقدامات صهیونیستها بود.
طلاق یا جدایی موقت؟
این در حالی است که اد میلیبند، وزیر خارجه انگلیس، وعده «بازنشانی جامع» در روابط با رژیم را داده است. بازنشانی به معنای همترازی مجدد کل رابطه است؛ عبارتی قدرتمند برای تعریف مسیر پیشرو. الجزیره نوشته است این پرسش ایجاد میشود که آیا این یک طلاق است یا یک جدایی موقت؟ آیا صرفاً شعار است یا چیزی جدیتر؟ میلیبند در سخنرانی خود در مجلس عوام، کابینه صهیونیستها را به «چشمپوشی» از «پاکسازی قومی» که شهرکنشینان افراطی در کرانه باختری مرتکب میشوند، متهم و تأکید کرد که اقدامات جدید «پیام روشنی» به کابینه اسرائیل و فلسطینیها ارسال میکند که جامعه بینالمللی «با نابودی راهحل دو دولتی موافقت نخواهد کرد.» وزیر انگلیسی همچنین از تحریم گروه جدیدی از شهرکنشینان افراطی خبر داد و گفت که انگلیس افرادی را که از شهرکهای غیرقانونی حمایت مالی یا تسهیلگری میکنند، با تحریمهای خود هدف قرار خواهد داد. ایرلند و اسپانیا پیشتر اقداماتی را علیه تجارت با شهرکهای اسرائیل انجام دادهاند. فرانسه نیز هفتههاست که در تلاش برای اخذ تصمیم مشابهی از اتحادیه اروپا است، اما با مخالفت برخی از اعضا مواجه شده است. وزیر خارجه انگلیس در پایان تأکید کرد که تعلیق ۳۰ پروانه صادرات سلاح به اسرائیل که پیشتر اعمال شده بود، «کاملاً به قوت خود باقی خواهد ماند.» این تحولات در حالی رخ میدهد که خشونتهای شهرکنشینان در کرانه باختری در ماههای اخیر به شدت افزایش یافته و جامعه بینالمللی نگرانی عمیقی از تداوم این روند و تضعیف چشمانداز صلح در منطقه ابراز داشته است.
جرقهای بر انبار باروت
پنجاه و نه سال پس از اینکه رژیم صهیونیستی اولین شهرک غیرقانونی خود را در سرزمینهای اشغالی فلسطین تأسیس کرد، انگلیس تحریمی بر تجارت با شهرکهای این رژیم اعمال کرده است. این اقدام دیرهنگام انجام شده، چرا که جمعیت شهرکنشینان اکنون به بیش از ۷۵۰ هزار نفر میرسد که در بیش از ۱۴۰ شهرک رسمی و بیش از ۳۹۰ دژکوه و مزرعه سکونت دارند. انگلیس با استناد به غیرقانونی بودن این شهرکها تحت قوانین بینالمللی، تحریمها را اعمال کرد. نقاط عطف این روند عبارتند از تحریم دو وزیر اسرائیلی و چند کشور دیگر به اتهام تحریک خشونت علیه فلسطینیها، به رسمیت شناختن رسمی کشور فلسطین از طرف انگلیس، و تعلیق بخشی از مجوزهای صادرات تسلیحات به اسرائیل. در یک کلام میتوان گفت که تحریمهای ۸ سپتامبر (۱۷شهریور) انگلیس، جرقهای بود بر انبار باروتی که از قبل انباشته شده بود و تلآویو با واکنشی بیسابقه، این تنش را به یک بحران تمامعیار دیپلماتیک تبدیل کرد.