جوان آنلاین: دبیر انجمن انرژیهای تجدیدپذیر معتقد است هنوز هم در برخی بخشها تمایل بیشتری به توسعه نیروگاههای حرارتی وجود دارد. این موضوع گاهی در قالب مشکلات فنی مانند مسائل مربوط به اتصال نیروگاههای تجدیدپذیر به شبکه یا الزامات فنی سختگیرانه برای سرمایهگذاران بروز پیدا میکند. این مسئله فقط مختص کشور ما نیست، اما در نهایت باید برای آن راهحلهایی پیدا شود.
محمدامین زنگنه، دبیر انجمن انرژیهای تجدیدپذیر در گفتوگو با «جوان» در تشریح ضرورت توسعه انرژیهای تجدیدپذیر اظهار کرد: چند مشکل داریم که حرکت به سمت انرژیهای تجدیدپذیر را برای ما ضروریتر میکند. اولین مورد این است که ما الان با ناترازی برق مواجه هستیم و تأمین این میزان برقی که نیاز داریم در کوتاهمدت از طریق نیروگاههای حرارتی و سایر نیروگاهها به جز تجدیدپذیرها امکانپذیر نیست. وی با تأکید بر سرعت احداث این نیروگاهها ادامه داد: دلیلش این است که نیروگاههای تجدیدپذیر میتوانند در مدت زمان نسبتاً کوتاهی وارد مدار شوند. زنگنه در ادامه با اشاره به مشکل سوخت نیروگاههای حرارتی افزود: نیروگاههای حرارتی برای تولید برق نیاز به سوخت دارند که عمدتاً گاز است و اگر گاز نباشد از سوختهای مایع استفاده میشود. در حال حاضر ما با مشکل تأمین گاز برای این نیروگاهها مواجه هستیم. وی تصریح کرد: ما در زمستان حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب کسری روزانه گاز داشتیم و با توجه به شرایطی که پیش آمده، احتمالاً میزان کسری گاز در زمستان امسال حتی بیشتر از این ارقام هم خواهد بود.
او همچنین با اشاره به ملاحظات پدافند غیرعامل گفت: نیروگاههای بزرگ در شرایط جنگی میتوانند بهراحتی هدف قرار بگیرند، مثلاً ممکن است با یک موشک یک نیروگاه ۲ هزار مگاواتی از مدار خارج شود.
وی افزود: البته وقتی به سمت نیروگاههای کوچکمقیاس مانند نیروگاههای خورشیدی یا بادی میرویم، این نیروگاهها میتوانند در مقیاسهای کوچک مانند ۳، ۵ یا ۱۰ مگاوات و حتی تا حدود ۵۰ یا ۱۰۰ مگاوات در نقاط مختلف کشور پراکنده شوند و همین پراکندگی از کار انداختن آنها را در شرایط جنگی دشوارتر میکند. زنگنه در ادامه به مسئله تنش آبی اشاره کرد و گفت: ما در شرایط تنش آبی قرار داریم و وضعیت منابع آبی کشور چندان مناسب نیست. بسیاری از نیروگاههای حرارتی یا نیروگاههای برقآبی برای تولید برق به آب نیاز دارند، در حالی که در نیروگاههای تجدیدپذیر این نیاز به شکل قابل توجهی کاهش پیدا میکند. وی تأکید کرد: مجموعه این عوامل نشان میدهد که باید به سمت توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر حرکت کنیم.
نگاه جزیرهای دستگاهها و اختلال در رقابت
دبیر انجمن انرژیهای تجدیدپذیر یکی از مهمترین موانع توسعه این بخش را عملکرد جزیرهای دستگاهها دانست و گفت: یکی از بزرگترین موانعی که ما داریم، عملکرد جزیرهای دولت است. مثلاً وزارت نیرو یکجور به مسئله نگاه میکند و وزارت نفت جور دیگر.
وی توضیح داد: وزارت نیرو مسئله را اینگونه میبیند که وظیفهاش تأمین برق است، بنابراین تلاش میکند ظرفیت نیروگاههای حرارتی را افزایش دهد، حتی اگر تأمین گاز برای آنها با مشکل مواجه باشد.
به گفته زنگنه، همین نگاه باعث شد در سالهایی که تصور میشد کشور منابع گسترده گاز در اختیار دارد، توجه جدی به توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر صورت نگیرد. وی در ادامه به مسئله قیمت سوخت اشاره کرد و گفت: تا چند سال پیش گازی که به نیروگاههای حرارتی داده میشد تقریباً رایگان بود و هر مترمکعب آن حدود ۵ تومان قیمت داشت. او افزود: وقتی نیروگاههای حرارتی از چنین سوخت ارزان یا تقریباً رایگانی استفاده میکنند، طبیعتاً نیروگاههای تجدیدپذیر نمیتوانند با آنها رقابت کنند. زنگنه همچنین به نگاه عمومی نسبت به برق اشاره کرد و اظهار داشت: در گذشته هم در میان مردم و هم در میان صنایع این نگاه وجود داشت که برق یک خدمت است که باید با قیمت بسیار پایین در اختیار آنها قرار بگیرد و اصولاً برق را به عنوان یک کالا در نظر نمیگرفتند.
چالشهای مالی، ارزی و الزامات فنی
زنگنه با اشاره به سرمایهبر بودن صنعت نیروگاهی گفت: صنعت نیروگاهی در همه انواع آن، چه حرارتی و چه تجدیدپذیر، صنعتی سرمایهبر است و برای احداث یک نیروگاه باید در ابتدای کار سرمایه قابلتوجهی صرف شود. وی افزود: شرایط تحریم و وضعیت اقتصادی کشور در سالهای گذشته باعث شده تأمین مالی مناسب برای توسعه نیروگاهها بهسختی انجام شود. دبیر انجمن انرژیهای تجدیدپذیر درباره واردات تجهیزات نیز توضیح داد: اگر سرمایهگذار بخواهد صرفه اقتصادی خود را در نظر بگیرد، طبیعتاً دقت میکند که چه تجهیزاتی خریداری کند، زیرا نیروگاه قرار است ۲۰ تا ۳۰ سال کار کند. وی تأکید کرد: تا زمانی که بخش خصوصی در توسعه نیروگاهها نقش داشته باشد، معمولاً تلاش میکند بهترین تجهیزات را انتخاب کند. او مشکل اصلی را محدودیت ارزی دانست و گفت: در شرایطی که منابع ارزی کشور محدود است، تخصیص ارز برای واردات تجهیزات با دشواری مواجه میشود.
وی افزود: در بسیاری از موارد سرمایهگذاری که منابع ریالی خود را برای احداث نیروگاه تأمین کرده است، برای دریافت ارز و واردات پنل و اینورتر باید حدود شش ماه منتظر بماند.
