جوان آنلاین: رئیسجمهور امریکا در شرایطی دیروز به لفاظی درباره تلاش کشورش برای استیلا بر تنگه هرمز و اتهامزنی به ایران در نقض تفاهم اسلامآباد پرداخت که سخنگوی وزارت خارجه ساعاتی قبل، با اشاره به تعهدات، یادآور شده بود که ایران تعهدات خود را با تکیه بر سیاست «تعهد در برابر تعهد» دنبال میکند و تصریح کرد که تفاهم دستخوش بحران شده و در واقع امریکاییها آن را مثله کردهاند.
در سایه تداوم تجاوزات امریکا به خاک ایران و نقض مکرر تفاهم اسلامآباد، دیروز دونالد ترامپ به تحولات جاری مربوط به ایران و مشخصاً تنگه هرمز واکنش نشان داد و در شرایطی که ایران در پاسخ به تجاوزهای امریکا و ناامنی ایجاد شده، تنگه هرمز را به روی عبور کشتیها از این آبراه بسته و اعلام کرده که تا زمان تغییر این وضعیت، تنگه بسته میماند، رئیسجمهور امریکا در گفتوگو با فاکسنیوز مدعی شد: «کنترل این تنگه را حفظ خواهیم کرد و احتمالاً اداره آن را نیز برعهده خواهیم گرفت. ما به نگهبان این تنگه تبدیل خواهیم شد و شاید خود را فرشته نگهبان تنگه بنامیم.» وی افزود: «باید هزینه این کار به ما پرداخت شود. وقتی این کار را انجام دهیم، هزینهمان جبران خواهد شد. ما پولش را خواهیم گرفت. کشورها نمیتوانند انتظار داشته باشند مثل سالهای گذشته، تنگه هرمز را بهصورت رایگان برایشان حفاظت کنیم.
ترامپ گفت که بیش از ۵۰ سال از این تنگه حفاظت کردیم، اما هرگز بابت آن پولی دریافت نکردیم.»
ترامپ: ۲۰ درصد میگیریم!
ترامپ پا را فراتر گذاشت و ایران را به نقض توافق متهم کرد و گفت: «با آنها توافقی داشتیم. چیزی که هیچکس نمیداند این است که ما یک توافق داشتیم. توافق نهایی شده بود، اما زیر توافق زدند. آنها همیشه توافقها را زیر پا میگذارند. تاکنون ۱۰ توافق با آنها داشتهایم. بنابراین ضربات بسیار سختی به آنها وارد خواهیم کرد.» ترامپ این را هم گفت که محاصره دریایی ایران بازگردانده خواهد شد. محاصرهای که اینگونه نامگذاری شده، زیرا تنها مانع ورود یا خروج کشتیهای ایران یا مشتریان آن میشود. ترامپ اضافه کرد: «همه کشورهای دیگر میتوانند به صورت آزادانه و منصفانه از تنگه استفاده کنند. ایالات متحده امریکا از این لحظه به بعد «پاسبان تنگه هرمز» نام خواهد گرفت، اما به همین دلیل و همچنین برای رعایت انصاف، از تمامی بارهای عبوری در ازای هزینههای لازم برای انجام وظیفه در زمینه تأمین ایمنی و امنیت در این نقطه بسیار بیثبات جهان، ۲۰ درصد هزینه دریافت خواهد کرد.» ترامپ مدعی شد که این فرایند به سرعت آغاز خواهد شد.
بهانههای متعدد برای نقض تفاهم
اسماعیل بقایی روز دوشنبه در نشست هفتگی با خبرنگاران داخلی و خارجی در پاسخ به سؤالی درباره آینده تفاهم اسلامآباد با توجه به اقدامات اخیر امریکا گفت: «در اینکه این موضوع وارد بحران شده، تردیدی نیست، اما جمهوری اسلامی ایران هیچگاه در نقض تعهدات خود، پیشقدم نبوده است و با جدیت و وسواس و با در نظر داشتن منافع و مصالح ایران وارد مذاکره شده و زمانی که به تفاهم رسیده، در ایفای تعهدات خود با حسننیت و جدیت عمل کرده است.» وی افزود: «طرفی که مستمراً مرتکب نقض در چارچوب این تفاهم شده، امریکاست.» سخنگوی تیم مذاکرهکننده ایران خاطرنشان کرد: «امریکاییها آنقدر در پیمانشکنی کمصبر بودند که اجازه ندادند حتی بازه زمانی یک ماهه که در بند ۵ یادداشت تفاهم که درباره تعهدات ایران در تنگه هرمز است، انجام شود و از همان روزهای نخست به دبهکردن روی آوردند. امریکاییها اجزای مختلف یادداشت تفاهم ۱۴بندی را مثله کردند. ما از ابتدا گفتیم سیاست تعهد در برابر تعهد را دنبال میکنیم و در عمل این را نشان دادیم. هر جا طرف مقابل تعهدات خود را نقض کرد، ما هم تعهدات خود را اجرا نکردیم. هیچکس نمیتواند ایران را متهم به نقض عهد کند.» وی تأکید کرد: «تکالیف ما و طرف مقابل روشن است و به صورت روشن قابل اثبات است که طرف مقابل با بهانههای گوناگون بندهای توافق را نقض کرده است. در ادامه مسیر هم، مادامی که طرف مقابل تعهدات خود را نقض کند، ایران هم از اجرای تعهدات خود خودداری خواهد کرد.»
در دفاع تردید نداریم
بقایی خاطرنشان کرد: «ما در دفاع از خودمان تردید نمیکنیم و هر بخشی از هر کشوری برای تعرض به ایران مورد استفاده قرار بگیرد، قاعدتاً مشمول اقدامات دفاعی ایران خواهد بود. اینکه ما چه زمانی و با چه کیفیتی از خودمان دفاع کنیم و چگونه عمل کنیم، تصمیمی است که توسط نیروهای مقتدر مسلح کشور با توجه به منافع کشور اتخاذ میشود.» سخنگوی دستگاه دیپلماسی در بخش دیگری از این نشست و درخصوص تفسیر امریکاییها از بند ۵ تفاهمنامه اسلامآباد در خصوص مدیریت تنگه هرمز هم خاطرنشان کرد: «تفسیر در برابر نص جایز نیست. این یک اصل عقلانی است. متن خیلی صریح نوشته شده است. ما به دلیل بدگمانی و بیاعتمادی مطلقی که به حق، به امریکا داریم، تلاش داشتیم این متن چنان دقیق نوشته شود که جای هیچ نوع تفسیر به رأی برای امریکا نداشته باشد. بند ۵ را با دقت بخوانید و خودتان قضاوت کنید که اساساً این بند تفسیربردار است؟»
بقایی درباره اینکه اصولاً چرا این بند تنظیم شده است هم گفت: «دلیلش این بود که در طول جنگ تحمیلی از این تنگه و کرانههای جنوبی آن برای آسیبزدن به ایران سوءاستفاده شده بود. ما بهعنوان کشوری که بیشترین ساحل را در کرانههای خلیج فارس و دریای عمان داریم، حق داریم و موظف هستیم که برای صیانت از امنیت و منافع خود اقدامات لازم را انجام دهیم. ما نمیتوانیم اجازه دهیم امریکا و رژیم صهیونیستی از این تنگه برای ترددهایی که به امنیت و حاکمیت ملی ایران آسیبزننده است، استفاده کنند.»
پس از ۹ اسفند شرایط تغییر کرد
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه با بیان اینکه مسئولیت اتفاقات اخیر بر عهده امریکاست، گفت: «به این دلیل که از همان روزهای اول تقلب کردند، چراکه بهجای اینکه اجازه دهند ایران طبق بند ۵ یادداشت تفاهم، کار خود را انجام دهد؛ کاری که خودشان هم میدانستند ما با جدیت در حال پیگیری هستیم، با عمانیها جلسات متعددی برگزار شد و کاملاً روشن بود، ما در حال حرکت در این فرآیند هستیم، اما متأسفانه با تحریک و همکاری کشورهای منطقه سعی کردند مسیر امن و هماهنگشده را دور بزنند.» این دیپلمات ایرانی خاطرنشان کرد: «امریکاییها از این طریق چند آسیب زدند؛ اول اینکه بند پنجم را نقض کردند، دوم اینکه با ایجاد مسیرهای موازی، امنیت کشتیرانی در منطقه را به خطر انداختند. آنها، کشتیها را به خاموشکردن ردیابها مجبور کردند. این اقدام احتمال ایجاد تصادف و همچنین مسائل محیطزیستی را در پی دارد. در نهایت هم با این رفتارها باعث ایجاد تشدید تنش و درگیری در منطقه شدند.» وی خاطرنشان کرد: «در موضوع عمان نیز موضوع مشخص است، در این سالها کشتیرانیها عمدتاً از آبهای سرزمینی عمان انجام میشده و ما هیچگاه متعرض این موضوع نشدیم ولی اتفاقی که در ۹ اسفند رخ داد این بود که سوءاستفادهای از این تنگه برای تعرض به ایران انجام شد و این شرایط را عوض کرد و ما خودمان را ملزم میدانیم که تدابیر لازم را برای جلوگیری از حملات و تعرضات اتخاذ کنیم و در همین چارچوب در تفاهم اسلامآباد تأکید شده است که با همکاری و مشورت عمان تدابیر لازم در مورد ترتیبات و مکانیزم امن کشتیرانی در تنگه هرمز اتخاذ شود، بنابراین به صیانت عمان احترام گذاشته شد و انتظار ما از عمانیها این بود که همکاری لازم را داشته باشند به خاطر صیانت از حاکمیت ملی دو کشور ساحلی تنگه هرمز.»
