جوان آنلاین: ثبتنام کلاس اول آغاز شد. یک میلیون و ۱۸۷ هزار کودک در صف مدارس. هستند، اما از آنجایی که این اولین تجربه مدرسه رفتن کودکان است، مسیر ثبتنام به یک معضل جدی و واقعی برای والدین تبدیل شده. مدارس دولتی، هیئت امنایی، غیردولتی، شهریهها و دریافت مبالغی به عنوان «کمک به مدرسه». در کنار چالشهای دیگر که والدین این روزها تجربهاش میکنند.
ماجرا فقط تهیه یک کیف و لوازمالتحریر و بدرقه کودک به کلاس درس نیست. ماجرا دلشوره پدران و مادرانی است که نمیدانند فرزندشان قرار است در کلاسهای پرجمعیت، با چه معلمی، چه شیوه آموزشی و چه شرایطی روبهرو شود، اما تنها دغدغه والدین همین نیست. کافی است نگاهی به تقویم مدرسه بیندازید، وقتی هوا آلوده شود، برف و باران بیاید، یا کشور درگیر ناترازی انرژی شود و به طور کلی تا تقی به توقی بخورد، این مدارس هستند که تعطیل میشوند. روزهاست که مدارس به دلیل تهدیدات دشمن نیز مجازی شدهاست. حال با تعطیلیهای ناگهانی مدارس، والدین این سؤال را میپرسند که مگر چند روز فرزندشان در مدرسه حاضر است که بابتش شهریه بپردازند؟!
آغاز ثبتنام کلاساولیها
روز گذشته، رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، اعلام کرد که فرآیند ثبتنام دانشآموزان کلاس اول از امروز آغاز شده و تا چهارشنبه، ۱۰ تیرماه، ادامه خواهد داشت. به گفته او: «در سال تحصیلی ۱۴۰۶- ۱۴۰۵، یک میلیون و ۱۸۷ هزار کودک دختر و پسر وارد پایه اول ابتدایی میشوند و تنها شرط لازم برای ثبتنام، داشتن شش سال تمام است.»
حکیمزاده همچنین آمار جمعیت دانشآموزان مقطع ابتدایی کشور را اعلام کرد: «هماکنون حدود ۸ میلیون و ۸۰۰ هزار دانشآموز در پایههای اول تا ششم مشغول به تحصیل هستند که از این میان، ۲۵۰ هزار نفر را دانشآموزان اتباع خارجی تشکیل میدهند.»
او تأکید کرد خانوادههایی که به دلیل جابهجایی محل سکونت قصد تغییر مدرسه فرزندشان را دارند، میتوانند در همین بازه زمانی نسبت به ثبتنام فرزندان خود در مدارس موردنظر اقدام کنند.
بر اساس آمار رسمی، سال گذشته یک میلیون و ۲۵۷ هزار کودک به سن شش سالگی رسیدهبودند و راهی کلاس اول شدند، رقمی که نسبت به سال قبل خود کاهش داشت و دلیل آن، به گفته معاون آموزش ابتدایی، نتیجه روند کاهشی جمعیت بودهاست. امسال نیز تعداد کلاساولیها حدود ۷۰ هزار نفر کمتر از سال قبل است و این کاهش نسبی میتواند به کاهش تراکم کلاسهای درس در مدارس منجر شود.
دردسر والدین
پایه اول تحصیلی، اولین تجربه مدرسه رفتن کودکان است، تجربهای که میتواند مسیر ۱۱ سال تحصیل او را به درستی یا به بدترین شکل ممکن تغییر دهد. پس مهم است که این اولین تجربه چگونه رقم میخورد. به همین دلیل است که والدین میان گزینههای متعدد، اطلاعات ناکافی و همچنین سؤالات بیپاسخ، دست و پا میزنند.
انتخاب مدرسه دیگر، فقط به نزدیکی خانه یا راحتی مسیر خلاصه نمیشود، بلکه تنوع مدارس دولتی و غیردولتی، هرکدام با ظرفیتها، قوانین و سبکهای آموزشی متفاوت، والدین را در هزارتوی تصمیمگیری گرفتار کردهاست. یک مدرسه به نمره و نتایج آزمون اهمیت میدهد، مدرسه دیگر روی تربیت و خلاقیت تمرکز دارد. برخی امکانات گستردهای دارند و برخی حتی حداقلها را هم ندارند!
مریم، مادر یک دختر شش ساله در تهران، با نگرانی میگوید: «نمیدانم دخترم کدام مدرسه برود. دولتی یا غیردولتی؟ حتی در میان مدارس دولتی هم نمیدانم عادی باشد یا هیئت امنایی. بدتر اینکه وقتی فرزندم را ثبتنام کنم، نمیدانم معلمش کیست. هیچ راهنمایی مشخصی وجود ندارد و همه چیز باید بر اساس حدس و گمان پیش برود.»
رضا، پدر یک پسر شش ساله در کرج، مردد میان مدارس دولتی شلوغ و غیردولتی کمجمعیت است: «جمعیت کلاس نزدیک خانه به بیش از ۴۰ نفر رسیده. فکر کردم فرزندم را به مدرسه غیردولتی بفرستم، اما وقتی بیشتر کلاسها آنلاین برگزار میشود، پرداخت شهریه نزدیک به صد میلیون تومان منطقی به نظر نمیآید. نمیدانم این هزینه، ارزشش را دارد یا نه.»
یلدا، مادر دو فرزند در پردیس، تجربه متفاوتی دارد: «سال اول پسرم کلاس اول بود، هر روز گریه میکرد و از معلمش خوشش نمیآمد، اما حالا در پایه دوم با ذوق و شوق به مدرسه میرود. تجربه من نشان میدهد مهمترین چیز، معلم با تجربه و کاربلد است. کیفیت مدرسه تا حد زیادی به توانایی معلم در مدیریت کلاس بستگی دارد.»
سارا، مادر یک دختر کلاس اولی در مشهد، با نگرانی میگوید: «فکر میکنم چالش اصلی، پیدا کردن مدرسهای است که هم جمعیت مناسب داشته باشد، هم آموزش با کیفیت و هم معلمی کاربلد بالای سر کودک باشد. اولین تجربه مدرسه رفتن، تعیینکننده علاقه کودک به سالهای تحصیل بعدی است.»
متأسفانه والدین با تعدادی مدرسه و اطلاعات ناکافی روبهرو هستند، از تفاوت میان مدارس دولتی و غیردولتی گرفته تا عدم شفافیت درباره ظرفیت کلاسها، سبک آموزشی و کیفیت معلمان.
قوانین ثبتنام
کودکان متولد دوم مهر ۱۳۹۸ تا اول مهر ۱۳۹۹ مشمول ثبتنام در پایه اول ابتدایی برای سال تحصیلی پیش رو هستند. والدین علاوه بر دغدغه انتخاب مدرسه مناسب، باید با قوانین و محدودیتهایی هم آشنا باشند که وزارت آموزش و پرورش بر آنها تأکید کردهاست. در اطلاعیه رسمی وزارت، سه «ممنوعیت» صریح برای تمامی مدارس اعلام شدهاست.
اولین و شاید پرچالشترین ممنوعیت، دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام است. مدارس دولتی، حتی مدارس هیئت امنایی، اجازه ندارند ثبتنام را منوط به پرداخت پول کنند. با این حال، کمتر والدینی هستند که هنگام ثبتنام جملاتی مانند «کمک به مدرسه الزامی است» یا «پرداخت مبلغی برای خرید کاغذ و مایع دستشویی» را نشنیده باشند. عمده مدارس هیئت امنایی نیز از همان بدو ورود، از خانوادهها پول طلب میکنند، و خانوادههایی که این مدارس را انتخاب میکنند، میدانند پرداخت شهریه یک اصل نانوشته است و باید اجرا شود.
دومین ممنوعیت اما، برگزاری هرگونه آزمون ورودی برای کلاس اول است. مدارس دولتی و غیردولتی موظف به رعایت این قانون هستند، اما برخی مدارس هستند که دانشآموزان را قبل از ثبتنام، به شکل غیررسمی میسنجند. البته نه در قالب آزمون، بلکه با سؤال جواب کردن کودک و ارزیابی آمادگی او.
سومین ممنوعیت، اجباری نبودن ارائه گواهی پیشدبستانی است. والدین هیچ الزامی به ارائه این مدرک برای ثبتنام کودک خود ندارند، موضوعی که چندی پیش علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش نیز بدان اشاره کردهبود.
گفتنی است که این محدودیتها عمدتاً شامل دانشآموزانی میشود که قصد ورود به مدرسه را دارند. دانشآموزان پایههای دوم تا ششم به صورت خودکار توسط مدرسه در پایه بالاتر ثبتنام میشوند و معمولاً نیازی به مراجعه حضوری ندارند. البته آن دسته از خانوادههایی که محل سکونت خود را تغییر دادهاند، موظف هستند بر اساس آدرس جدید، فرزندشان را برای ثبتنام به مدرسه مربوطه معرفی کنند.
پایه اول تحصیلی، اولین تجربه مدرسه رفتن کودکان است، تجربهای که میتواند مسیر ۱۱ سال تحصیل او را به درستی یا به بدترین شکل ممکن تغییر دهد. پس مهم است که این اولین تجربه چگونه رقم میخورد.
