جوان آنلاین: چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر با یک انتخاب معنادار آغاز شد؛ افتتاح جشنواره با انیمیشن «نگهبانان خورشید»، تازهترین محصول کارخانه سرگرمی مهوا؛ انتخابی که نهتنها جایگاه انیمیشن را در ویترین مهمترین رویداد سینمایی کشور برجسته میکند، بلکه مسیر یک کمپانی خصوصی را نشان میدهد که حالا با سومین اثر بلند خود، به حضوری تثبیتشده در سینمای کودک و نوجوان رسیده است. مهوا پس از «شمشیر و اندوه» و «افسانه سپهر»، امسال «نگهبانان خورشید» را به جشنواره فجر رسانده است؛ حضوری که اگرچه بهدلیل کمبود آثار انیمیشنی در فجر ۴۴ امکان رقابت در بخش مسابقه را نیافته، اما به گفته دبیر جشنواره، بهواسطه ساختار روایی و محتوای اثر، جشنواره ترجیح داده است این انیمیشن را بهصورت خارج از مسابقه در برنامه رسمی خود قرار دهد؛ تصمیمی که خود نشانهای از اهمیت و کیفیت اثر تلقی میشود. «نگهبانان خورشید» با نگاهی ملی و زبانی کودکانه، سراغ مفهوم حفظ میراث فرهنگی رفته است؛ موضوعی که بدون شعارزدگی و با اتکا بر روایت ماجراجویانه پیش میرود. داستان حول دو کودک شکل میگیرد که در مسیر یافتن یک کتیبه دزدیدهشده، وارد سفری پرحادثه میشوند. همراه غیرمنتظره آنها، شخصیتی تاریخی است که در اثر یک طلسم، به شکل یک قوچ درآمده و حالا در کنار کودکان، برای یافتن شمشیر گمشدهاش قدم به دل خطر میگذارد. این ایده، پیوندی خلاقانه میان تاریخ، تخیل و روایت کودکانه برقرار میکند؛ پیوندی که نه سنگین است و نه کودک را از جهان قصه دور میکند. یکی از نقاط قوت انیمیشن، ریتم روایت است. با وجود آنکه داستان بر محور جستوجو و حفاظت از یک عنصر تاریخی پیش میرود، تعقیبوگریزها، اتفاقات پیاپی و تنوع موقعیتها اجازه خستگی به مخاطب کودک نمیدهد. موسیقی پویا و طراحی فان شخصیتها، این ریتم را تقویت کرده است و روایت را روان و سرزنده نگه میدارد. در کنار اینها، دوبله را میتوان یکی از برجستهترین امتیازهای «نگهبانان خورشید» دانست. استفاده از بداههپردازیهای کنترلشده در دل دیالوگهای اصلی، فضایی خلق کرده است که علاوه بر کودک، مخاطب بزرگسال همراه را نیز درگیر نگه میدارد. شوخطبعی ملایم و هوشمندانهای که در لایههای صوتی اثر جریان دارد، باعث میشود فیلم از دام تکمخاطبی بودن فاصله بگیرد و به تجربهای خانوادگی نزدیک شود. از منظر روایی، مرز میان تخیل و واقعیت در اثر بهدرستی تنظیم شده است. جهان داستان آنقدر فانتزی است که کودک را جذب کند و در عین حال، آنقدر به واقعیتهای ذهنی و زیستی نزدیک است که حس بیگانگی ایجاد نکند. همین تعادل، امکان همذاتپنداری با شخصیتها را افزایش میدهد و کودک را در دل ماجرا نگه میدارد. نکته قابلتوجه دیگر، پرهیز فیلم از شلوغی روایی و تعدد بیدلیل شخصیتهاست. هر کاراکتری که وارد داستان میشود، کارکرد مشخصی دارد و حذف هیچکدام، خللی در روایت ایجاد نمیکند، همچنین هیچ صحنهای زائد به نظر نمیرسد، همهچیز در خدمت پیشبرد قصه و حفظ ریتم طراحی شده است، بیآنکه مخاطب با این پرسش مواجه شود که حضور فلان شخصیت یا طراحی فلان موقعیت، چه ضرورتی داشته است. در مجموع، «نگهبانان خورشید» را میتوان ادامه منطقی مسیری دانست که مهوا در سالهای اخیر آغاز کرده است؛ مسیری که بر تولید انیمیشنهای قصهمحور، مخاطبشناس و متکی بر هویت فرهنگی تأکید دارد. افتتاح جشنواره فجر ۴۴ با این انیمیشن، بیش از آنکه صرفاً یک انتخاب نمادین باشد، نشانهای است از جدیتر شدن جایگاه انیمیشن در سینمای ایران و توجه به ظرفیتی است که میتواند هم مخاطب کودک را جذب و هم نگاه ملی را در قالبی سرگرمکننده بازتعریف کند.
