شركتها و مؤسسات دانشبنيان در تمامي كشورها به عنوان بازوهاي رشد و توسعه مطرح هستند. ايجاد بستر مناسب براي فعاليت آنها و ارائه حمايتهاي هدفمند به آنها ميتواند زمينه را براي بهرهبرداري از ظرفيتهاي اين شركتها و مؤسسات فراهم كند. به زعم كارشناسان، لازم است به انحاي مختلف به حمايت از دانشبنيانها بپردازيم و از ظرفيتهاي آنها براي رشد و توسعه كشور استفاده حداكثري داشته باشيم.
در آيين نامه جديد ارزيابي و حمايت از شركتها و مؤسسات دانشبنيان مكانيسمهايي در جهت صعود پلهاي دانشبنيانها پيش بيني شده است. نكته مهمي كه در آيين نامه جديد ارزيابي شركتها و مؤسسات دانشبنيان به چشم ميخورد اين است كه آنها در سه دسته تقسيم بندي شدهاند و انتقال آنها به دسته ديگر به صورت پلهاي است. بنابراين، شركتي كه در دسته اول قرار دارد نميتواند مستقيماً به دسته سوم صعود كند. اين شركت ابتدا بايد به دسته دوم انتقال يابد و سپس با كسب شرايطي به دسته بعدي برسد. دانشبنيانها در سه دسته نوپا، نوآور و فناور قرار ميگيرند. شركتهاي نوپا، شركتهاي كوچكي هستند كه هنوز به لحاظ كسب و كار به بلوغ لازم نرسيدهاند. 80 درصد شركتهاي دانشبنيان كشور كه تقريباً 6هزار و 750 مورد هستند، در اين دسته قرار ميگيرند. اگر شركتي در اين دسته قرار بگيرد، تنها سه سال فرصت دارد در اين مرحله باقي بماند. آنها موظف هستند روند رشد و تكامل خود را پيگيري كنند و به مرحله نوآوري برسند. در غير اين صورت، حمايتهايشان قطع ميشود.
شركتهاي نوآور به آن دسته از شركتها گفته ميشود كه درآمد عملياتي شان در آخرين اظهارنامه مالياتي شركت بيش از 50ميليارد ريال باشد. سهم فروش كالاها و خدمات دانشبنيان اين شركتها از فروش كلشان كمتر از 50 درصد است. اين شركتها نيز بايد در مدت زمان مشخصي خود را به سطح بعدي يعني فناور برسانند. شركتهاي فناور، شركتهايي هستند كه درآمد عملياتي در آخرين اظهارنامه مالياتي شركت بيش از 50 ميليارد ريال است. شركت حداقل 10 نفر نيروي بيمه شده تمام وقت دارد و سهم فروش كالاها يا خدمات دانشبنيان شركت از فروش كل حداقل 50 درصد است.
همكاري با پيشرانهاي اقتصاد دانش بنيان
شركتهاي فناور در بالاترين سطح دانش بنياني قرار دارند و به ارائه بالاترين سطح از فناوريها ميپردازند. بر اساس آيين نامه ارزيابي و حمايت از شركتها و مؤسسات دانش بنيان، اين شركتها ميتوانند به عنوان همكار پيشرانهاي اقتصاد دانشبنيان در كشور به فعاليت بپردازند. شركتهاي پيشران اقتصاد دانش بنيان، شركتهاي بزرگ صنعتي هستند كه به دنبال توسعه فناوري و تحقيق و توسعه هستند يا رويكردشان اين است كه در بخش تحقيق و توسعه هزينه كرد داشته باشند. پيشرانهاي اقتصاد دانشبنيان را ميتوان به عنوان جريان اصلي صنعت در كشور محسوب كرد كه ميتوانند در بخش تحقيق و توسعه بسيار كمك كننده باشند. اين شركتها متقاضي توسعه فناوري هستند و ميتوانند بستر مناسبي براي فعاليت دانشبنيانهاي فناور باشند. شركتها و مؤسسات دانشبنيان فناور ميتوانند به پيوند بين صنعت و تحقيق و توسعه صنعتي كمك كنند. به نظر ميرسد هدف معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانشبنيان رياست جمهوري اين است كه بستري براي فعاليت شركتهاي دانشبنيان فناور از طريق ارتباط دادن آنها با پيشرانهاي اقتصاد دانشبنيان به وجود بياورد. شركتهاي نوپا و نوآور نميتوانند به همكاري با پيشرانهاي اقتصاد دانشبنيان كشور مبادرت كنند و اين امكان فقط براي شركتهاي فناور فراهم است. به اين ترتيب، انگيزهاي براي شركتهاي نوپا و نوآور به وجود آمده است تا خود را به سطح همكاري با پيشرانهاي اقتصاد دانشبنيان كشور برسانند.
در آيين نامه ارزيابي و حمايت از شركتها و مؤسسات دانشبنيان مكانيسمهاي خوبي براي ايجاد انگيزه در دانشبنيانها در راستاي رشد دادن خودشان به وجود آمده است، زيرا از يك طرف صعود از يك دسته به دسته ديگر تنها به صورت پلهاي و مرحله به مرحله امكانپذير است و از سوي ديگر، هر دسته از شركتها از حمايتهاي خاصي بهرهمند ميشوند كه دسته قبلي از آنها محروم است. بالاترين سطح از حمايتها به شركتهاي فناور اختصاص مييابد، به طوري كه امكان همكاري با پيشرانهاي اقتصاد دانشبنيان برايشان به وجود ميآيد. دانشبنيانهاي نوپا و نوآور اگر ميخواهند سهمي در رشد صنعتي كشور ايفا كنند، بايد خود را به سطح شركتهاي فناور برسانند. در غير اين صورت از همكاري با پيشرانهاي اقتصاد دانشبنيان كشور باز ميمانند.
