عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه معتقد است افزایش نقش دانشبنیانها در تولید ناخالص ملی هدف نهایی است. این هدف از طریق ارتباطدادن دانشبنیانها با پیشرانهای اقتصاد دانشبنیان کشور محقق میشود. با نظام جدید ارزیابی شرکتهای دانشبنیان، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به دنبال جانمایی جدید اکوسیستم اقتصاد دانشبنیان با تکیه بر همکاری مؤثر شرکتهای دانشبنیان فناور با پیشرانهای صنعتی در حوزه تحقیق و توسعه است. به طور کلی، حمایت از دانشبنیانها و رشد دادن آنها یک فرایند است و باید مرحله به مرحله پیش برود.
آییننامه جدید ارزیابی و حمایت شرکتها و مؤسسات دانشبنیان که اخیراً توسط معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری ابلاغ شد، بر اساس قانون جهش تولید دانشبنیان بهروز شده است. در این آییننامه، مکانیسمی با عنوان ارتباط دادن دانشبنیانهای فناور با پیشرانهای اقتصاد دانشبنیان را داریم که قبلاً وجود نداشت. نظام حمایتی در مورد شرکتهای همکار این پیشرانها متفاوت است و از اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه بهرهمند میشوند.
شرکتهای نوپا و نوآور نمیتوانند به حوزه پیشرانهای اقتصاد دانشبنیان ورود کنند. باید پلهپله بالا بیایند و در نهایت پس از اینکه به سطح دانشبنیانهای فناور رسیدند، به عنوان بازوهای تحقیق و توسعه پیشرانهای اقتصاد دانشبنیان کشور عمل کنند.
به این ترتیب، تنها شرکتهای فناور میتوانند در حوزه ورود فناوری به صنایع فعال شوند. شرکتها باید مراحل مختلف شامل نوپا، نوآور، فناور و همکار پیشرانهای اقتصاد دانشبنیان را طی کنند. به زعم کارشناسان، این رشد مرحلهای انگیزه لازم را در شرکتهای نوپا و نوآور به وجود میآورد که خود را به سطوح بالاتر برسانند و از مزیتهای سطح بعدی بهرهمند شوند.
رحمان سعادت، اقتصاددان و عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه سمنان در گفتگو با «جوان» با اشاره به این موضوع که آییننامه جدید ارزیابی و حمایت از شرکتها و مؤسسات دانشبنیان ابلاغ شده توسط معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری گامی رو به جلو است، تصریح کرد: آنچه در این آییننامه آمده است نشان میدهد ما از یک دهه پیش به تجربیاتی در زمینه ارزیابی و حمایت از دانشبنیانها دست یافتهایم. آییننامه فعلی به لحاظ تنوع بخشی به شاخصهای ارزیابی دانشبنیانها و زمانمند و مشروط کردن حمایتها دارای مزیتهای بالایی است.
این استاد اقتصاد دانشگاه گفت: دانشبنیانها وقتی در سطوح اولیه قرار دارند و پیشرفت چندانی نکردهاند، بازارهای محدودی دارند، زیرا تجربه بازارهای بزرگ را ندارند و تازهکار هستند. وقتی این شرکتها به بلوغ لازم رسیدند، نیاز به بازارهای بزرگ دارند. این بازارهای کلان میتوانند از طریق ارتباط دادن دانشبنیانهای فناور با پیشرانهای اقتصاد دانشبنیان ایجاد شوند. این طور بازارسازی برای شرکتهای دانشبنیان انگیزهای برای شرکتها ایجاد میکند که خود را به سطوح بالای دانش بنیانی برسانند.
سعادت گفت: دانشبنیانها از یک ایده خام شروع میشوند، حمایتها را دریافت و رشد میکنند و در نهایت باید بتوانند بازارهای بزرگ را تسخیر کنند، البته این را هم باید مدنظر داشته باشیم که نیازی نیست تمامی ایدههای دانشبنیانی به ثمر برسند تا بهره لازم را ببریم. ممکن است از ۱۰۰ طرح تنها چند مورد به نتیجه برسند، اما همین موارد میتوانند کشور را از منافع سرشاری بهرهمند کنند.
این استاد اقتصاد دانشگاه خاطرنشان کرد: پایه دانشبنیانها دانش است و مبنای دانش هم در دانشگاههاست. طبیعتاً معیار تشخیص و تقویت دانش نیز همین دانشگاهها هستند. پارکهای علمی و فناوری نیز که ارتباط محکمی با دانشگاهها دارند، میتوانند روابط بهتری با دانشبنیانهایی که در مراحل اولیه رشد قرار دارند، برقرار کنند.
وی ادامه داد: سپردن امور شرکتهای کوچک دانشبنیانی به پارکهای علمی و فناوری و ستادهای توسعهای اقدام مناسبی است، این یک رویه منطقی است. به این ترتیب، در ابتدای امر این مبادی به امور شرکتهای کوچک میپردازند و زمانی که آنها به بلوغ لازم رسیدند، امورشان از سوی معاونت علمی و فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری پیش میرود.
