اعطای یارانه انرژی به صورت عقلایی با دو هدف اعمال میشود یا دولتها میخواهند به توسعه زنجیره ارزش محصولات کمک کنند یا به تنظیم بازار بپردازند. بنابراین هدف از پرداخت یارانه انرژی بسیار موضوع مهمی است. با این وجود در توسعه صنعت متانولی هیچ کدام از این موارد را تحقق نمیبخشد، زیرا ما به صادرات ۹۵ درصد از متانول تولیدی کشور به بازار شرق آسیا میپردازیم.
در سال ۱۴۰۱، ۲/۱ میلیارد دلار خوراک گازی به شرکتهای پتروشیمی فروختیم که رانت جدیای روی قیمت ۵ هزار تومان دادیم. ارزش صادرات این شرکتها در حدود ۱/۲ میلیارد دلار بود. اگر به صادرات گاز میپرداختیم، بر اساس قیمت میانگین و حداقلی برایمان حدود ۳ میلیارد دلار درآمدزایی داشت. بنابراین حدود ۹۰۰ میلیون دلار ارزآوری بیشتری برای کشور داشتیم. به همین دلیل تولید متانول کاملاً غیراقتصادی است و فقط به همین سال اخیر منتهی نخواهد شد، بلکه در ۱۲ ساله و ترند ۲۰ ساله نیز صادرات خام گاز طبیعی نسبت به خامفروشی متانول ارزش بیشتری داشته است و عملاً تولید و خامفروشی متانول نه تنها ارزش افزوده ندارد، بلکه ارزش کاسته نیز دارد.
برای خلاصی از خامفروشی متانول برای سرمایهگذاریهای حاضر و به سرانجام رسیده باید سراغ تکمیل زنجیره ارزش برویم؛ از طرفی به دلیل خصوصی یا نیمه خصوصی بودن شرکتهای دولتی، امکان سیاستگذاری مستقیم بر آنها وجود ندارد، از همین رو باید به سمت سیاستگذاری بر اعطای یارانهای نرخ خوراک برویم. به این شکل که هرگونه تخفیف اعطایی به صنایع نسبت به قیمت صادراتی گاز، منوط به تکمیل زنجیره ارزش شود.
به این شکل که با اعطای رانت خوراک ارزان و سوخت ارزان به صنایع، فروش محصولات صنعتی به سوددهی بالایی میرسد که اگر رانت خوراک یا سوخت ارزان اعطا نشود، این سود حاصل نخواهد شد. بنابراین برای تداوم اعطای یارانه انرژی ارزان به صنایع، تمامی سود حاصل شده از محل یارانه اعطایی باید صرف تکمیل و توسعه زنجیره ارزش شود که در این بین به جای تقسیم سود، با اجرای طرح توسعهای مذکور امکان تقسیم سود در کوتاهمدت کاهش خواهد یافت، ولی به جای آن ارزش سهام شرکتهای متانولی به صورت چشمگیری رشد خواهد کرد و در بلندمدت سودآوری صنایع متانولی نیز بسته به زنجیره ارزش انتخابی بین دو تا پنج برابر خامفروشی متانول با گاز رانتی خواهد شد.
رویکرد اعطای یارانه انرژی و مشوقهای صنعتی که وابسته و مشروط به تکمیل زنجیره ارزش و افزایش ارزش افزوده تولید صنعتی است، راهبرد مهمی برای ارتقای رشد و توسعه اقتصادی پایدار است. رویکرد مهم برنامه پنج ساله هفتم توسعه در حوزه اصلاح سازوکار پرداخت یارانه انرژی طی پنج سال آینده رویکردی بسیار مهم و توسعهای است. از این پس حمایتها به ویژه در حوزه یارانه ارزان سوخت، تخفیف در نرخ خوراک گاز و همچنین تخفیف در نرخ نفت خام و میعانات گازی برای توسعه و تکمیل ارزش ما خواهد بود. بنابراین یکی از نکات مهم در بخش افزایش سرمایهگذاری صنعتی و تحقق رشد اقتصادی در برنامه هفتم توسعه برای تحقق رشد اقتصادی پایدار و غیر تورمی، سرمایه گذاری مستقیم مرتبط با سودآوری ناشی از اعطای یارانه ارزان انرژی و تکمیل زنجیره ارزش است.
