اگر يك تهيهكننده در سينماي هاليوود بگويد كه خسته است و فيلمش را اكران نميكند، احتمالاً ديگر هيچ وقت به او فيلمي براي تهيهكنندگي سپرده نخواهد شد، اما در ايران تهيهكنندگاني داريم كه تمايلي به اكران فيلمي كه ساختهاند ندارند! مثل آنكه يك نانوا، ناني را كه ميپزد به جاي آنكه به دست مشتري بسپارد در پستوي مغازه نگهداري كند!
دعواي لفظي ميان پرويز پرستويي و سيروس الوند بخشي از يك معضل چندين ساله سينماي ايران را بار ديگر بر سر زبانها انداخت. مشكلي به نام بيدغدغه بودن بخشي از تهيهكنندگان سينما در مقابل اكران فيلم. اين اتفاق معمولاً در زماني رخ ميدهد كه تهيهكننده نفع اقتصادي خود را پيش از اكران به دست آورده باشد و ديگر رغبتي براي نمايش فيلم نداشته باشد!
ماجراي دعواي پرستويي و الوند از نامه سرگشاده و گلايه پرستويي آغاز شد. اين بازيگر خطاب به الوند، ماجراي ساخت فيلم «آنجا همان ساعت» را يادآوري ميكند. پرستويي با اشاره به اينكه الوند براي بازي در آن فيلم از وي دعوت كرده بود، مينويسد: «جنابعالي ضمن كارگرداني، تهيهكننده آن فيلم هم بوديد، منتهي بدون سرمايه كه موجب شد براي اينكه براحتي فيلمتان را بسازيد از دوست عزيز و نازنينم آقاي هادي قندي(تهيهكننده تلويزيون و برنامه خوب خوشا شيراز) تقاضا كردم سرمايهگذار اين فيلم باشد و ايشان هم با بزرگواري و بدون تأمل پذيرفتند.» اين بازيگر ادامه ميدهد که براي جذب اسپانسر نيز سراغ يكي از دوستان كارخانهدارش رفته و وي را راضي كرده كه حامي مالي فيلم «آنجا همان ساعت» باشد. نكته بعدي كه در نامه پرستويي به چشم ميخورد، بحث پذيرش آن فيلم در جشنواره فيلم فجر است. اين بازيگر مينويسد: «فيلم در سال ۱۳۹۷ ساخته شد، حتي در بخش سوداي سيمرغ پذيرفته نشد كه باز بنده از آقاي دكتر داروغهزاده تقاضا كردم به حرمت پيشكسوتي شما بگذارند فيلم در بخش جنبي نمايش داده شود كه شد! الان درست پنج سال از ساخت فيلم ميگذرد، حتي پروانه نمايش هم دارد!» پرستويي در ادامه از بيعلاقگي الوند به نمايش فيلم گلايه میکند و مینویسد: «اگرچه مشكل اكران فيلمها مثل نوبت اكران و كرونا وجود داشته، ولي شما به عنوان تهيهكننده و كارگردان هنوز فرصت پيگيري نداشتيد و گويا اصلاً برايتان آبروي بنده نزد سرمايهگذار و اسپانسر مهم نيست و وقت براي پيگيري اكران فيلم را نداريد.» پرستويي باز هم با ابراز ناراحتي از تمايل نداشتن تهيهكننده فيلم براي پيگيري اكران «آنجا همان ساعت» با كنايه به الوند ميگويد كه «كلينت ايستوود در ۹۳سالگي هنوز پشت دوربين ميرود و صدحيف كه شما چقدر زود خسته شديد!» البته الوند نيز نامه كنايهآميز پرستويي را بيجواب نگذاشت. اين فيلمساز جواب كوتاهي براي بازيگر فيلمش فرستاده است، با وجود اين موضوع اصلي كه همان بيتمايلي و بيحوصلگي براي پيگيري اكران فيلم و بازگشت سرمايه سرمايهگذار و ديده شدن محصول حامي مالي است را بيپاسخ رها كرده است.
در اين روزهايي كه بازيگر ايراني ازبي خيالي تهيهكننده فيلم براي اكران نكردن اثر گلايه دارد و تهيهكننده هم جوابش را نميدهد در هاليوود تهيهكنندهها و كمپانيها نگرانند كه نكند اعتصاب بازيگران، جو رواني به راه بيندازد و فروش فيلمها كاهش پيدا كند. در آنجا كه سرمايه ارزش دارد و همه چيز در سودآوري براي سرمايهگذار است، نگرانيها بر سر اين است كه چطور كاري كنند اعتصاب بازيگران منجر به افت فروش نشود! تفاوت عمده سينمايي كه درآمد خود را از چرخه اكران و فروش حق پخش به دست ميآورد با سينماي ايران كه پول و سرمايه پيش از اكران فيلم در جيب تهيهكننده ميرود، همينجا مشخص ميشود. در سينماي ايران تهيهكننده سود خود را پيش از آماده شدن نسخه نهايي ميبرد، چيزي كه برخلاف قواعد اقتصاد سينما در ساير نقاط جهان است. احتمالاً اگر در همان هاليوود بحرانزده يك تهيهكننده تلاشي براي اكران فيلمش نكند، ديگر به سختي يك كمپاني فيلمسازي به او فرصت دهد كه در رأس تيم توليد يك فيلم قرار بگيرد. شايد هم براي هميشه او را بازنشسته كنند.
