سید علی اصغر تقوی، پژوهشگر و منتقد سینما در نشست تخصصی «زن در سینمای دفاع مقدس» از سلسله نشستهای نخستین جشنواره بینالمللی فیلم حوا که روز گذشته در خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد، در مورد تصویر زن در سینمای دفاع مقدس و اینکه ایجاد مبنای نظری برای ادبیات دفاع مقدس یک ضرورت است، گفت: مسئله اصلی از نظر ما نظریه است؛ باید بدانیم از سینمای دفاع مقدس چه میخواهیم، بنابراین با این سؤال که آیا ما مجبوریم همه تصاویر را به سینما بکشانیم، روبهرو هستیم که باید در جلسات مبانی نظری سینمای دفاع مقدس به آن بپردازیم.
تقوی در ادامه تأکید کرد: ما در دهه ۶۰ شاهد سینمای مردانه دفاع مقدس و خالی از نقشهای مؤثر زنانه در سینما هستیم که تا دهه ۷۰ ادامه داشتهاست، اگر چه مرحوم ملاقلیپور در آثاری نقشهایی مؤثر به زنان داد، اما این حضور به طور کلی مردانه است. در دهه ۷۰ دو گونه نقش برای زنان در سینمای دفاع مقدس وجود داشت؛ نقش اول مربوط به مادران و همسران شهدا در پشت جبهه و نقش دیگری که محوری و اصلی و به عنوان نقش قهرمان بود که تاکنون در سینمای دفاع مقدس هنوز به تکامل نرسیدهاست. تقوی در ادامه گفت: این نگرش که جنگ ماهیت مردانه دارد در سینمای ما تا دهه ۷۰ وجود داشت، اما اینکه قهرمان زن در سینمای دفاع مقدس وجود داشته باشد، در سایه بوده است.
در بخش دیگر این نشست، سید محمد حسینی، مدیر عامل انجمن سینمای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به ادبیات مکتوب، زنان و جنگ اشاره کرد و گفت: آنچه در عالم سینما رخ میدهد، تأثیرگذاری از طریق تأثیر حسی و عاطفی است. طبیعتاً در چنین موقعیتی زنان جایگاه ممتازی پیدا میکنند. سینمای ایران جدا از روایت فتح، تجربههای ارزندهای درباره سینمای دفاع مقدس با محوریت زنان دارد. او به حماسه زنان در دوران دفاع مقدس پرداخت و خاطر نشان کرد: بسیاری از خاطرات زنان که نمونه آن خاطرات خانم دباغ، کتاب دا و فرنگیس است، قابلیت سینمایی دارند. کتابهای زیادی از مادران شهدا وجود دارد که خودش داستان جنگ است که با پدیده انتظار معنی پیدا میکند و اثر سینمایی آن «شیار ۱۴۳» میشود.
