اجراهای صحنهای تئاتر نیازمند استفاده از سالنهای نمایش است. مقایسه میان هزینه تمامشده اجرای تئاتر در سالنهای دولتی و سالنهای بخش خصوصی، باعث میشود اغلب گروههای تئاتری تلاش کنند در صورت امکان از امکانات دولتی و عمومی برای اجرای نمایشهای خود استفاده کنند، با این حال امکانات دولتی به گونهای عادلانه تقسیم نمیشوند. نگار عزیزی، کارگردان تئاتر که به تازگی اجرای نمایش «به حکم شما» را به پایان برده است، در گفتگو با «جوان» از وضعیت دسترسی به سالنهای دولتی تئاتر گلایه کرده است.
تفاوت میان هزینه تمام شده برای اجرا در سالنهای دولتی و خصوصی چقدر است؟
با تمام لطف و مساعدت عزیزان در تماشاخانههای خصوصی، اما اجرا در این سالنها برای گروهها چندین مشکل را ایجاد میکند از جمله پرداخت هزینه گزاف مخصوصاً در شرایط فعلی اقتصادی که تمام هزینههای پیشتولید هم چندین برابر شده است، به طور مثال هزینه چاپ، تبلیغات و اجاره پلاتو و این هم دو دلیل عمده دارد؛ اول اینکه متأسفانه تئاتر کار کردن در سالنهای دولتی به نوعی باندبازی نزدیک شده است.
یعنی اگر عضو باند یا گروه خاصی نباشید، برای اجرای نمایش به شما سالن دولتی نمیدهند؟
یا باید اسم یک نفر به عنوان معرف آورده شود یا باید چندین کار امتحان پسداده را پشت سر داشته باشید و به قولی دوستان از شما مطمئن باشند تا در نوبتهای طولانی و پشت درهای بسته سالن دولتی نمانید.
اینکه گروههای کمترشناخته شده در تئاتر شانس کمتری برای اجرا در سالنهای دولتی دارند، درست است؟
مشکل بعدی هم این است که همکاران تهیهکننده و سرمایهگذاران محترم هم مانند مسئولان دولتی به جوانترها و چهرههای نوظهور اعتماد نمیکنند و در نهایت تمام بار سنگین یک اجرا بر دوش کارگردان اثر و اعضای تیمش میافتد.
تئاتر در سالهای اخیر به دلایل متعددی از جمله کرونا یا اغتشاشات، دستخوش تلاطم زیادی بوده، این شرایط برای گروههای جوان چه آسیبی داشته است؟
متأسفانه در کشور ما با کوچکترین تلنگری همگی قصد تعطیلی تئاتر را پیدا میکنند و من از دوستانی که خودشان هم در این حیطه فعالیت میکنند، تعجب میکنم که چرا آنها هم مانند عده دیگر تئاتر را شغل نمیدانند و درصدد نابودی آن هستند. یادمان نرود که مشاغل دیگر هم در همان شرایط ناآرام ادامه دادند! تئاتر هم عاشقان زیادی دارد که بدون چشمداشت سالهاست فقط به امید رشد و دیدهشدن از سمت مردم تلاش میکنند که ذات هنر به نظرم مساوی با دیده شدن است.
به اجرای «به حکم شما» بپردازیم، چه شد که این نمایشنامه آلمانی را انتخاب کردید؟
این متن به دو دلیل برایم جالب بود؛ اول اینکه من خودم فارغالتحصیل رشته حقوق هستم و این متن هم توسط یک وکیل نگارششده و دلیل بعدی اینکه این متن موقع خوانش شاید برای خواننده خالی از چالش باشد و ریتم مناسبی برای اجرا نداشته باشد، اما من تلاش کردم با همکاری دوستان هنرمندم در زمینه ویدئو آرت و طراحی صحنه و نور فضای متفاوتی را در این نمایشنامه ایجاد کنم.
این نمایش قرار بود سال گذشته اجرا شود، این تأخیر در اجرا به چه دلیل بود؟
بعد از اصلاح متن و طراحیهای لازم، بازیگران خردادماه۱۴۰۱انتخاب شدند و بعد از دورخوانی، تمرینات شروع شد و قرار بود آبان ماه اجرا داشته باشیم که به دلایل شرایط ناآرام کشور تصمیم گروه بر این شد اجرا را به تعویق بیندازند.
نمایش «به حکم شما» در فضای یک دادگاه شکل میگیرد، این محدودیت به کار لطمهای نزد؟
این نمایشنامه در سبک رئال نگارش شده است که با همین سبک هم روی صحنه میرود و تلفیقی از فضای درام و معماگونه دارد. ما در اجرای این نمایشنامه که در زمان حال موضوع آن متناسب با مقتضیات جامعه است، تماشاچی را دعوت به حضور در یک دادگاه کردیم تا هیئت منصفه ما باشند و بعد از پایان کار و بعد از تأمل، رأی خودشان را به ما اعلام کنند. این متن در لحظه خوانش شاید افتوخیز چندانی نداشته باشد و ریتم ایستایی هم در اجرا داشته باشد، اما با کمک دوستانم با طراحی چندین ویدئوآرت سعی کردیم فضای تصاویر دوربین مداربسته را در دادگاه برای تماشاچیان محترم ایجاد کنیم و ترکیبی از تصویر و تئاتر را روی صحنه ببریم.