استارتآپها به عنوان کسبوکارهای خلاق و فکرمحور همیشه مورد توجه قرار گرفتهاند، اما در «لاتارینو» روی دیگری از این ماجرا را میبینیم، چه شد که به فکر ساخت این مستند افتادید؟
من این مستند را از نیمه دوم سال ۱۴۰۲ آغاز کردم و در واقع به آن اضافه شدم. پژوهشهای آن و چند مورد مصاحبه تاریخ شفاهی انجام شده بود. سوژه و موضوع برای من جذاب بود و به همین دلیل پذیرفتم نویسندگی و کارگردانی آن را بر عهده بگیرم و ساخت آن را به سرانجام برسانم.
«لاتارینو» در سبک روایت مستند به گونه مستند خبری و ژورنالیستی نزدیک است، چرا این فرم را انتخاب کردید؟
ژانر ژورنالیستی ژانری بود که تجربه نکرده بودم و بعد از اینکه تهیهکننده پذیرفت من با فرم خاص و فضاسازی مورد نظرم کار را بسازم، پذیرفتم، چون روند اولیه و پژوهشها در وهله اول خشک و تا حدی فاقد جذابیتهای لازم بود و در کل باید تغییرات زیادی میکرد، پس فیلمنامهنویسی آن را با فضاسازی و شخصیتپردازی و به شکل جزءبهجزء و دقیق با توجه به روند پژوهشهای انجامشده آغاز کردم و به پایان رساندم که خود این کار پیچیدگیهای خاص خودش را داشت، چون روی محتوا و روندی که مدنظر پژوهشگران بود، باید فیلمنامه نوشته میشد تا هم محتوا و هم فرم به خوبی کار را جلو میبردند که واقعاً سخت بود و خیلی جاها هم دست من را میبست.
در «لاتارینو» میخواستید به جوانها هشدار دهید که بدون تحقیق وارد عرصه استارتآپ نشوند؟
به هر حال کشور ما، کشور جوانی است و این نیروی جوان است که میتواند کارها را به پیش ببرد و مشکلات را حل کند و نباید اجازه داد روندهای غلط ادامه پیدا کند و عمر و جوانی جوانان ما بیهوده تلف شود.
چه آسیبی در فضای استارتآپها وجود داشت که به عنوان یک مستندساز به آن توجه کردید؟
واقعیت فضای استارتآپی کشور ما این است که خیلی از آن بیشتر به سمت شوآف و مسائل غیرواقعی و غیرهدفمند کشیده شده است که وقتی داخل آن میشوید و به بطن آن پی میبرید، متوجه میشوید خیلی پایی در واقعیت ندارد و به ندرت به ثمره اقتصادی میانجامد و همانطور که عرض کردم ویترین شده است و همین باعث میشود طرحها و کارها، درست و اصولی و منطقی به پیش نرود و وقتی شرایط اینگونه باشد، نتیجه مطلوب هم رقم نخواهد خورد. استارتآپ در کشور ما در واقع در خیلی از مواقع یک پوسته جذاب و فریبنده دارد، اما وقتی داخل آن میروید، متوجه میشوید که عمق چندانی ندارد، برخلاف آنچه ترویجکنندگان آن در یک دهه اخیر سعی داشتند در کشور نشان دهند.
استارتآپها در همه زمینهها فعالیت دارند، آیا وسیعالطیف بودن فعالیتها را در این مستند در نظر داشتید؟
در کشور ما یک دهه با پول نفت، هزینههایی برای کارها و فعالیتهایی شد که قرار بود رشد غیرنفتی برای ما و اقتصاد کشور ایجاد کند و بتواند کشور را توسعه دهد، اما تقریباً میتوان گفت هیچ کدام از آن اهداف و چشماندازها محقق نشد و کشور در یک دام تازه به اسم اقتصاد غیرنفتی افتاد. از طرف دیگر در این فضا موضوعاتی همانند تجارت زمین و ملک و باز شدن راهی برای مهاجرت به اسم ویزای استارتآپی باز شد که صدمات جدی به کشور وارد کرد. ما تقریباً به همه این موضوعات به صورت جدی و دقیق در این مستند پرداخته و سعی کردهایم بگوییم که چه شرایطی در کشور در دهه ۹۰ ایجاد و چه خسارتی وارد شد و باید جلوی این وضعیت اشتباه و غلط را گرفت و به همین دلیل این مستند ساخته شد.
به نظرتان توانستهاید یک مستند انتقادی و البته دغدغهمند تولید کنید؟
امیدوارم در هدفگذاری خود درست و دقیق عمل کرده باشیم. از نظر فرمی نیز من تلاش کردم مستند خوب و خوشریتم و قابل قبولی ساخته شود و امیدوارم اینگونه شده باشد و مخاطبان از اثر راضی بوده باشند و بتواند برای جوانان جذاب باشد. قلباً و وجداناً به هیچ وجه جبههگیری و جناحی به سوژه نگاه نشد و از هر طرف و هر جناحی که تأثیر غلط در این مسیر داشت، نام بردیم و یاد کردیم که در کار مشخص است. برای ما ستاد اجرایی فرمان امام یا اوقاف و بنیاد شهید فرقی نداشته و ندارد و به هیچ وجه هدف ما تخریب سازمانها یا اشخاص نبوده است و نیست.
